Кіріспе
2019 жылы жойылды
Өлім жазасы 2019 жылы Нью-Гэмпширде өлім жазасына кесілген қылмыскерлерге қатысты жойылды. Бұл 2019 жылдың 30 мамырына дейін жасалған қылмыстар үшін заңды жаза болып қала береді. 2019 жылдың 30 мамырында Нью-Гэмпшир Сенаты 16–8 дауысымен губернатор Крис Сунунудың 455 заң жобасына қойған ветосын жоққа шығарды, бұл заң жобасы өлім жазасын өмір бойына бас бостандығынан айыруға өзгертеді. Бұған дейін, 26 сәуірде Нью-Гэмпшир Өкілдер палатасы 247–123 дауысымен ветоны жоққа шығарды. Екі палатада да губернатордың ветосын жою шарасы қажетті екі үшін бір бөлігінің көп дауысымен, бір дауыс айырмасымен қабылданды. Нью-Гэмпшир – Жаңа Англияда өлім жазасын заңмен рұқсат еткен соңғы штат және өлім жазасын жойған 21-ші штат. Өлім жазасын жою 2008 жылы Манчестер полициясының офицері Майкл Л. Бриггсті өлтіргені үшін өлім жазасына кесілген Майкл "Стикс" Аддисонға әсер етпейді. Ол Нью-Гэмпширде өлім жазасына кесілген жалғыз адам; жаңа заң оның ісіне ретроспективті түрде қолданылмайды. Бастапқы әдіс – өлімге әкелетін инъекция, ал мемлекеттік түзеу комиссары оны "жетілмейтін" деп тапса, екінші әдіс – асылу. Штат өлім жазасын 24 рет орындады, соңғысы 1939 жылдың шілдесінде Говард Лонгты өлім жазасына кесу болды.
Құқықтық процесс
Прокуратура өлім жазасын қолдану туралы шешім қабылдағанда, үкімді қазылар алқасы бірауыздан шығаруға тиіс болды. Егер жаза тағайындау кезеңінде қазылар алқасы келісімге келмесе, өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы берілетін, тіпті бір ғана қазы өлім жазасына қарсы болса да (қайта сот болмайтын). Губернатор өлім жазасын кешіру құқығына ие, бірақ бұл мәселе бойынша атқарушы кеңеспен ақылдасады.
Өлім жазасына кесілген адам өлтіру
Капиталдық кісі өлтіру – штаттың ішінде 2019 жылдың 30 мамырына дейін сотталған адамдарға өлім жазасы берілетін жалғыз қылмыс еді. 30 мамырда өлім жазасы жойылғаннан кейін, өлім жазасы міндетті түрде өмір бойына бас бостандығынан айырумен ауыстырылды. Адам капиталдық кісі өлтіруге кінәлі деп танылады, егер ол қасақана төмендегілердің өліміне себеп болса: шериф немесе шериф орынбасары, штаттық полицей, констебль немесе қала немесе қалашықтың полиция қызметкері, түзету мекемесінің қызметкері, пробация және талап ету қызметкері, табиғатты қорғау қызметкері, судья немесе осыған ұқсас лауазымдағы адам, мемлекеттік немесе жергілікті прокурор, қызметтік міндетін орындау кезінде немесе жұмысына кек қайтару мақсатында. Басқа адамды – оны ұрлауға қатысу немесе оған тырысу кезінде, алдында немесе кейін. Басқа адамды – үшінші тұлғамен бірлесіп, шартты кісі өлтіруге сүйіспендік жасағаннан кейін. Басқа адамды – өмір бойына шартсыз бас бостандығынан айыру жазасына кесілгеннен кейін. Басқа адамды – ауыр сексуалдық қылмыс жасауға қатысу немесе оған тырысу кезінде, алдында немесе кейін. Басқа адамды – тонау жасау кезінде, тонау жасамас бұрын немесе кейін, тонауға тырысу кезінде. Басқа адамды – есірткі қылмысына қатысу немесе оған тырысу кезінде, алдында немесе кейін. 1939 жылдың 14 шілдесінде Говард Лонгты атқарылғаннан бері сегіз адам капиталдық кісі өлтіру қылмысы жасады деп айыпталды. Үшеуі кінәлі деп танылды, бірақ міндетті түрде өмір бойына шартсыз бас бостандығынан айырылды. Тағы үш жағдайда капиталдық кісі өлтіру айыбы сотқа дейін шешілді, екі рет Нью-Гэмпшир Жоғарғы Соты өлім жазасын бекітуге рұқсат беретін заңды конституцияға қайшы деп тапты.
A sheriff or deputy sheriff, state trooper, constable or police officer of a city or town, correctional officer, probation parole officer, conservation officer, judge or similar person, state or local prosecutor acting in the line of duty or in retaliation for their job. Another before, after, while engaged or attempting to commit a kidnapping. Another after conspiring with a third to commit a contract killing. Another after being sentenced to life imprisonment without parole. Another before, after, while engaged or attempting to commit aggravated felonious sexual assault. Another before, after, while engaged in the commission of, or while attempting to commit robbery. Another before, after, while engaged or attempting to commit a drug offense. Since the state's execution of Howard Long on July 14, 1939, eight people have been charged with capital murder. Three were convicted but received a mandatory life imprisonment without parole sentence. In three other cases, capital murder charges were resolved before trial, twice because the New Hampshire Supreme Court ruled the law authorizing the death penalty to be unconstitutional.
Қоғамдық пікір
2008 жылы "Конкорд Монитор" газеті үшін жүргізілген сауалнамада, сайлауға қатысуға ниет білдірген азаматтардың 57 пайызы полицейлерді өлтірген жағдайда өлім жазасын қолдады, 39 пайызы өмір бойына мерзімінен ерте босатылмайтын түрме жазасын жақтады, ал 4 пайызы шешімге келе алмады.
Бұрынғы тарихы
1734 жылдан 1939 жылға дейін штатта қастерлі кісі өлтіру қылмысы үшін 24 адам өлім жазасына кесілді.
17391942 жыл
1739 жылы екі әйел штатта өлім жазасына кесілген алғашқы сотталғандар болды, екеуі де "жас нәресте баланың өлімін жасырғандық" үшін айыпталды. Сол кездегі провинциялық заңдар кісі өлтіру, зорлау, гомосексуализм, түсік жасау, жануарлармен жыныстық қатынас, қарақшылық, жалған ақша жасау және мемлекетке опасыздық жасау үшін өлім жазасын қарастырды. 1755 жылдың 8 мамырында Элифас Доу Нью-Гэмпширде өлім жазасына кесілген алғашқы ер адам болды. Ол Портсмут қаласында кісі өлтіргені үшін жазаланды. 1796 жылы афроамерикандық Томас Пауэрс зорлау қылмысы үшін асылды. Ол штатта өлім жазасына кесілген алғашқы қара нәсілді адам болды. 1822 жылдың 3 қаңтарында Дэниел Дэвис Фармер 1821 жылдың сәуір айында Гоффстаун қаласында Энн Айерді өлтіргені үшін Амхерст қаласында асылды. 1868 жылы, Вудсвиллдің бас көшесінде Сэмюэл Миллстің өлім жазасын орындаудан кейін болған тәртіпсіздіктен кейін, асылу орындары Конкордтағы Мемлекеттік түрмеге көшірілді. 1868 жылға дейін асылулар көпшілік алдында жүргізілді. 1903 жылы бірінші дәрежелі кісі өлтіру үшін жаза өлім жазасынан өлім жазасына немесе өмір бойына бас бостандығынан айыруға өзгертілді, мұнда шешімді қазылар алқасы қабылдайды. Егер қазылар алқасы күдіктіні бірінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп тапса, жаза өмір бойына бас бостандығынан айыру болады, егер қазылар алқасы үкіміне өлім жазасы туралы қосымша сөздерді қоспаса. 1939 жылы Алтон қаласынан келген дүкенші Говард Лонг 1939 жылдың 14 шілдесінде Конкордтағы Нью-Гэмпшир Мемлекеттік түрмесінде Лакония қаласынан келген 10 жасар Марк Невилл Дженсенді зорлап, өлтіргені үшін асылды. 1949 жылы Ральф Дженнингс, қара нәсілді адам, Нью-Джерсидегі бала күтуші Рут Айзенбергті өлтіргені үшін асылуға сотталды. Оның денесі аңшылар құмды жолда табылған, аузына еріншек және сағат тығылған. Дженнингс өлім жазасын өтемеді, бірақ түрмеде асынып, өз-өзіне қол жұмсады. Дженнингс Кэрролл округіндегі қазылар алқасының отырысында сотталды. Ұсынылған дәлелдер бұл жыныстық қылмыс/кісі өлтіру екенін көрсетті. Бұл оқиға ұлттық сенсацияға айналды және газеттер Дженнингсті жыныстық қылмыскер деп атады. Медициналық сараптама өлімнің себебін тұншығу деп көрсетті. және Сенат 14–10 дауыспен. Ветоны жою үшін қажетті үштен екі көпшілікке қол жеткізілмеді. 2004 жылы губернатор Крейг Бенсон 17 жастан 18 жасқа дейін өлім жазасын орындауға болатын ең төменгі жас шегін көтеруге бағытталған заңға вето қойды. Бенсон: "Кім болса да, жасы ерекшелік етпей, полицейдің өмірін қиған жағдайда, ешқандай жеңілдік болмауы керек. Сондықтан губернатор ретінде, егер біреу полицейдің өмірін қиса, мен өлім жазасын талап етемін деп уәде беремін." 2006 жылы өлім жазасына кесілуге жазаланатын адамның заңдық ең төменгі жас шегі 17 жастан 18 жасқа дейін көтерілді. АҚШ Жоғарғы Соты Роперге қарсы Симмонс (2005) ісінде 18 жасқа толмаған адамдарға өлім жазасын қолдану конституцияға қайшы екенін шешті. Ол жасөспірімдердің миы әлі толық қалыптаспағанын және оларды ересектер ретінде жазалау "қатыгез және ерекше жаза" болып табылатынын атап өтті. 2009 жылы өкіл Стивен Линси өлім жазасын жоюға бағытталған 556-шы заң жобасын ұсынды. Палатаның Әділет комитеті заң жобасын "Заң шығаруға қолайсыз" деп таныды. Заң жобасы Палатада тартыспен қабылданды, бірақ Сенаттан өтпеді, онда дауыс 12-12 тең болды. 2018 жылы Нью-Гэмпшир штатының Сенаты мен Палатасы 593 Сенаттық заң жобасын қабылдады, ол өлім жазасын жоятын, бірақ бұл заң өлім жазасына кесілгендерге кері күшін тигізбейтін болатын. Губернатор Крис Сунуну 2018 жылдың 21 маусымында заң жобасына вето қойды, ал оны жоққа шығару әрекеті 2018 жылдың 13 қыркүйегінде сәтсіз аяқталды. 2019 жылы Нью-Гэмпшир штатының Сенаты мен Палатасы тағы бір жою туралы заң жобасын, HB 455 қабылдады, бұл жолы ветоны жоюға жеткілікті дауыс жинады. Дегенмен, губернатор Сунуну 2019 жылдың 3 мамырында заң жобасына қайтадан вето қойды. Вето 2019 жылдың 30 мамырында жойылды. Нью-Гэмпшир өлім жазасын заңсыз деп таныған соңғы Жаңа Англия штаты болды.
When somebody, regardless of their age, is bold enough to take the life of a police officer, there should be no exceptions — we should make sure that they should pay the ultimate price. So I'm going to make a pledge as governor that if anyone takes the life of a police officer, I will seek the death penalty. In 2006, the statutory minimum age for a person punishable by death was raised from 17 to 18 years. The U. S. Supreme Court ruled in Roper v. Simmons (2005), that it is unconstitutional to impose the death penalty on people who were under age of 18 when they committed a capital crime. It noted that science has demonstrated the brains of minors are still unformed, and that it constituted "cruel and unusual punishment" to sentence them as adults. In 2009, Representative Stephen Linsey introduced House Bill 556, to repeal the death penalty. The bill was suggested "Inexpedient to Legislate" by the House Judicial Committee. It passed the House by a narrow margin, but failed to pass the Senate, where the vote was tied 12 12. In 2018, the New Hampshire State Senate and House both passed Senate Bill 593, which would prospectively abolish the death penalty but not apply retroactively to those already on death row. Governor Chris Sununu vetoed the bill on June 21, 2018, and an override attempt was defeated on September 13, 2018. In 2019, the New Hampshire State Senate and House passed another repeal bill, HB 455, this time with veto proof majorities. Nevertheless, Governor Sununu again vetoed the bill on May 3, 2019. The veto was overridden on May 30, 2019. New Hampshire was the last New England state to outlaw the death penalty.