Кіріспе

Кнуд Вальдемар Гилдинг Холмбое (22 сәуір 1902, Хорсенс, Дания – 13 қазан 1931, Акаба, Иордания) – даниялық журналист, жазушы және саяхатшы. Ол 1921 жылы протестантизмнен католиктікке ауысты, ал Солтүстік Африкаға сапар жасағаннан кейін 1929 жылы ислам дінін қабылдап, Әли Ахмет ел-Гезери деген атқа ие болды. Ол 1931 жылы жарық көрген «Шөлдегі кездесу» (Ørkenen Brænder) атты кітабымен әйгілі. Онда Ливия арқылы саяхаты барысында автор көрген халықтың зұлымдыққа ұшырағанын және итальяндық отаршылдық биліктің жасаған қиянаттарын ашып көрсеткен. Бұл еңбек, әсіресе, итальяндық отаршылдардың бедуиндерді күштеп салған, «азаптау, қорлау және ашаршылықтың» кең таралған концлагерьлерді сипаттауымен ерекше құнды. Холмбое 1931 жылғы қазан айында Меккеге жол тартқанда Акабада қаза тапты. Кейбір деректер Бенито Муссолини режимімен байланысы бар итальяндық барлау қызметкерлері оның өліміне қатысқан болуы мүмкін деген күдік тудырады. Журналист мамандығын бітірген соң, ол Данияның әртүрлі жергілікті газеттерінде жұмыс істеді.

Карьерасы мен саяхаттары

Терең діни білім іздеп, Холмбое 1924 жылы Мароккоға барып, ислам дінімен танысты. Бір шайхпен кездесу кезінде ол өзінің ислам дініне жататынын түсінді және келесі жылы ислам дінін қабылдады. Оның алғашқы кітабы "Адам мен теңіз арасында" (Between the Devil and the Deep Sea) "Ұшақпен қоздыратын Мароккоға шапқындық" атты кітабы дания тілінен аударылып, 1924 жылы Klinte Publishers баспасында жарық көрді. Данияға оралғаннан кейін ол Мароккодағы өзінің тәжірибелерін баяндайтын екі кітап жазды. 1925 жылы ол Таяу Шығыс елдері (Түркия, Сирия, Палестина, Ирак және Парсы) арқылы саяхат жасады. 1927 жылы ол Балқан аймағынан өтіп, Албанияда итальяндық әскерлердің халыққа жасаған зорлық-зомбылықтарына куә болды. Ол Албанияда Муссолинидің әскерлерінің диссидент католик священнигін асып өлтіргенін суретке түсірді. Бұл сурет әлемдік газеттерде жарияланып, бүкіл Еуропаға тараған мақалалармен бірге итальяндық билікті ашуландырды. Данияға оралғаннан кейін ол экономикалық қиындықтарға тап болды және 1928 жылы әйелі Нора және сол жылы туған қызы Айшамен бірге елден кету туралы шешім қабылдады. Кітап Данияда, көптеген еуропалық елдерде және АҚШ-та жарық көрді, бірақ фашистік Италияда дереу тыйым салынды. Италияның отаршылдық билігі Ливияның мұсылман халқына геноцид жасалып жатыр деген ұсынысқа ашуланды.

Кейінгі өмір және өлім

Кітапты аяқтаған соң, ол 1931 жылдың мамыр айында Меккеге қажылық сапарына шықты. Амман қаласында түйе сатып алып, Акабаға (қазіргі Иордания) дейін сапар шекті, онда Ибн Саудтың территориясына кіруге рұқсат алуды күтті. 1931 жылдың 11 қазанында ол түйесімен Сауд Арабиясының шекарасына қарай жолға шығып, түнін Хақл оазисінің жанында өткізді. Келесі күні әл-Хақл мен Хумайда арасындағы жолда жергілікті бедуин тайпасы оған шабуыл жасады. Ол түнде қашып құтыла алды, бірақ келесі күні табылғаннан кейін 1931 жылдың 13 қазанында атып өлтірілді. Оның қазасының мән-жайлары толыққанды түсіндірілген жоқ. Италиялық барлау қызметі бұл кісі өлтіруге тапсырыс берген деген болжамдар айтылды, бірақ бұл мәлімдеме ешқашан расталмады.