Кіріспе

Гернси аралы

Гёль (немесе Гел) – Бельгия және Нидерландыдағы өзен, ол Мёз өзенінің оң жақ саласы болып табылады.

География

Гель өзенінің бастауы шамамен теңіз деңгейінен жоғары, Бельгияның солтүстік-шығысында, Германия шекарасына жақын, Германияның Ахен қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан. Одан кейін солтүстік-батыс бағытта шамамен ағып, Бельгиядан шығып, Ваальс муниципалитетіне қарасты Коттесенде Нидерландыға кіреді. Лимбургтың ең оңтүстік бөлігі арқылы батыс-солтүстік-батыс бағытта тағы да ағып, Маастрихт қаласының солтүстігінде Мейз өзеніне құяды. Гюль өзенінің саласы Гулп өзені. Гель өзені арқылы өтетін елді мекендердің арасында Кельмис (Бельгия), Валькенбург ан де Геул, оның ішінде Шин оп Геул және Мерсен (Нидерланды) бар.

Ластану

Гель өзенінің суы мырыш және қорғасын сияқты ауыр металдармен күшті ластанған, нәтижесінде ол Мейз өзеніне ауыр металдардың көптеп түсуіне себеп болып табылады. Бұл ластану Бельгияның Келмис (Ла Каламин) және Пломбиер (бұрынғы Блайберг) қалалары маңындағы бұрынғы мырыш және қорғасын кендерін өндіру қызметінің салдарынан туындады. Осы кендердің соңғысы 20 ғасырдың басында жабылды. Пломбиердегі кен өндіруді тоқтатудың бір себебі – Гель өзенінің кен орнын мерзімімен су басуы болды, себебі тау жынысы (негізінен карбонатты әктас) көптеген жарықтар мен сынықтардан тұрады. Кен фабрикасының ғимараттары бұзылғанымен, аймақта әлі де көптеген ескі теміржол жағалаулары сақталған. Олар "мырыш флорасы" деп аталатын (мырышқа төзімді өсімдіктер, мысалы, сары каламиндық құлпынай және Viola calaminaria) өсімдіктерге толы, тамаша жаяу серуендеу жолдары ұсынады.

Елеулі оқиғалар

2021 жылғы Еуропалық су тасқыны кезінде өзендердің жағалары тасып, Валькенбург ан де Геул сияқты ірі елді мекендердің арасында да суға батты.