Кіріспе
Израильдік раввин және саясаткер Майкл Мелхиор (; 1954 жылдың 31 қаңтарында туған) – еврей лидері, ортодоксал раввин, ойшыл және қоғамдық белсенді. Ол бұрынғы Әлеуметтік және Диаспора істері министрі, Сыртқы істер министрінің орынбасары және «Меймад» партиясынан Кнессет депутаты болған. Қазір ол Иерусалемдегі Талпиот ауданындағы қауымның раввині (Бейт Бояр) қызметін атқарады, сонымен қатар Норвегияның бас раввині лауазымын сақтап тұр.
Michael Melchior (; born January 31, 1954) is a Jewish leader, Orthodox rabbi, thinker, and activist. He is a former Minister of Social and Diaspora Affairs, a former Deputy Minister of Foreign Affairs, and a former member of Knesset for Meimad. He is the Rabbi of a community in Talpiyot, Jerusalem (Beit Boyar), while still holding the title of the Chief Rabbi of Norway.
Өмірбаян
Данияда жеті буын раввиндер әулетінен тараған Мельхиор 1954 жылы Данияның Копенгаген қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Маркус Мелхиор Данияның нацистік оккупациясы кезінде Дания еврейлерінің қашуына көмектесіп, 1969 жылы қайтыс болғанға дейін елдің бас раввині қызметін атқарды. Майкл 1980 жылы Иерусалимдегі Ешиват Хакотелде православие раввинінің дәрежесін алды. Содан кейін ол Норвегияның бас раввині болып қызмет ету үшін Скандинавияға оралды. 1986 жылы Израильге көшіп, отбасымен бірге Иерусалимде қоныстанды, сонымен қатар Норвегияның бас раввинінің құрметті лауазымын сақтап қалды.
Саяси мансап
Мелхиор 1995 жылы «Мемад» партиясымен саясатқа қатыса бастады. 1995 жылғы қарашада премьер-министр Ицхак Рабин қаза болғаннан кейін рабби Ехуда Амитал портфелі жоқ министр болып тағайындалғанда, Мелхиор Амиталдың көмекшісі болды. 1995 жылдың соңында Мелхиор «Мемад» партиясының басқару комитетінің төрағасы болып сайланды. 1999 жылғы сайлауда «Мемад» Еңбек партиясы және «Гешер» партиясымен «Бір Израиль» альянсының құрамында бақ сынады. Мелхиор бір мандат жеңіп алды және 1999 жылдың 5 тамызында Әлеуметтік және диаспора істері министрі болып тағайындалды, ол 2001 жылы Ариэль Шарон премьер-министр болғанға дейін осы лауазымды атқарды. Мелхиор 2003 және 2006 жылдары бірлескен тізім бойынша Кнессетке қайта сайланды, себебі «Мемад» Еңбек партиясымен әріптестігін жалғастырды. 2008 жылы «Мемад» альянстан шығып, 2009 жылғы сайлауда «Жасыл қозғалыспен» бірігіп сайлауға түсті, бірақ мандат жеңе алмады. 2012 жылдың 14 желтоқсанында Facebook парақшасында Кнессет сайлауына қатыспайтынын мәлімдеді.
Парламенттен тыс саяси және әлеуметтік қызмет
Кнессет пен Израиль үкіметіндегі ресми лауазымдарының аясында Мелхиор Birthright Israel ұйымымен байланыста болды, бұл ұйым Израильдегі өз тарихын зерттеу үшін 200 мыңнан астам жас еврейді әкелді. Сонымен қатар, раввин Мелхиор білім беру, еврейлер арасындағы қарым-қатынастар, қоршаған орта, экономика және араб-израиль бейбітшілігі мәселелеріне қатысты бірнеше азаматтық ұйымдарды құрды, осы мәселелермен парламенттік қызметінде айналысты. Ол діни және зайырлы еврейлер арасындағы диалогты нығайтатын "Яхад" кеңесін құрды және Израильдегі еврейлер мен арабтар арасындағы Азаматтық келісім форумының құрметті төрағасы болды. CAF азаматтық қатысуды ынталандыруға, белсенді азаматтықты қолдауға және қоғам мүшелерін күнделікті өміріне және болашағына әсер ететін саясатты қалыптастыруға белсенді қатысуға шақыруға бағытталған іс-шараларды жүзеге асырды. CAF ел бойынша еврейлер мен арабтардың диалог пен азаматтық әрекет топтарын құруға тырысты, азаматтық және қоғамдық ұйымдармен, соның ішінде ультра-православ және араб қатысушылары бар топтармен, олардың ішінде ультра-православ еврей әйелдері мен діншіл араб әйелдерінің тобымен, Израильде тұрақты демократияда ортақ қоғам құру мақсатында жұмыс істеді. Кнессетте қызмет еткен кезде раввин Мелхиор Израильдегі әртүрлі еврей секторлары арасындағы өсіп келе жатқан шиеленіске алаңдады. Бұл факторлардың бірі студенттердің білім беру бағыттары бойынша бөлінуі болды: діни, зайырлы, ультра-православ және араб. Мектептердегі бұл бөліну еврей секторлары арасындағы шиеленісті күшейтті және мемлекеттің болашағы үшін ортақ көзқарас, құндылықтар мен мақсаттың болмауына себеп болды. Осыған жауап ретінде 2001 жылы Мелхиор Израильдегі плюралистік еврей мектептерінің желісін құрды, онда діни және зайырлы студенттер балабақшаларда, мектептерде, әскери қызметке дейін және кейін бірге өсіп, білім ала алады, мәжбүрлеусіз оқытуға мүмкіндік береді, еврей мұрасының әртүрлі түсіндірмелері мен көріністерін қабылдауға, төзімділікке және ортақ көзқарас құруға жауапкершілік сезімін қалыптастырады. 2001 жылдан бері Meitarim 120 білім беру мекемесімен бірлесіп, 15 000-нан астам студенттер мен оқытушыларға тәжірибелік инфрақұрылым мен оқу бағдарламаларын ұсынды. 2002 жылы Мелхиор палестиналық әріптесі шейх Талал Сидермен бірге Мысырдың Александрия қаласында дінаралық саммит ұйымдастырды, оған Мысыр муфтияты, әл-Азхар мешітінің бас имамы және әл-Азхар университетінің бас шейхы Мұхаммед Саид Тантави, Кентербери архиепискобы Джордж Кэри және Израильдің бас раввині Елияху Бакши Дорон де қолдау көрсетті. "Александрия процесін" бастаған саммитте Таяу Шығыстағы діни лидерлер қақтығыстар кезінде аймақтың діни сезімталдығын пайдаланудың алдын алуға бағытталған ортақ принциптерді қабылдады және қақтығыстарды бейбіт жолмен шешу үшін бірлесіп жұмыс істеу қажеттігін мәлімдеді. Эли Визельмен бірге Мелхиор Александрия декларациясының принциптерін іске асыруға бағытталған "Мерпи" (Орта Шығыс діни бейбітшілік бастамасы) дінаралық ынтымақтастық орталығын құрды және Мозаиканың екі бөлімшесінің де төрағасы болып қызмет етеді. Мелхиор сонымен қатар Илияс дінаралық институтының әлемдік діни лидерлер кеңесінің мүшесі. Мозаиканың екінші филиалы – келісім арқылы қақтығыстарды шешу орталығы, оның төрағасы болып раввин Мелхиор тағайындалған. Орталық жеке тұлғалар, ұйымдар, топтар және қауымдастықтар арасындағы түсіністік пен келісімдерді орнату үшін кәсіби платформа болып табылады. Орталық әр адамның қақтығыстарды шешуге және медиация құралдарының көмегімен бірлесіп жұмыс істеуге қабілеттілігіне сенеді. Mosaica Израильдегі көптеген қауымдастықтарға қолжетімді ету мақсатында ел бойынша 44 медиация және диалог орталығының қызметін қолдайды. Осылайша, жеке тұлғалар, топтар мен қауымдастықтар Израиль қоғамының ынтымақты және құрметке бөленетін болуына үлес қоса алады. 2012 жылдың қыркүйегінде Мелхиор Хамас басшыларының ішіндегі ислами экстремистер Израильмен бейбіт өмір сүруге дайын екенін мәлімдеді және ол "Израильдің еврей мемлекетімен татуласуға дайын емес адаммен әлі кездеспегенін" айтты, бейбітшілікке кедергі келтіретін жауапкершілікті Израильге жүктеді. Раввин Мелхиордың тағы бір бастамасы – Кулану болды. Кулану Израиль мемлекетінің еврейлік сипатын нығайтуға, демократияны дамытуға және оның әртүрлі жобалары арқылы бірлікті нығайтуға ұмтылды. Кулану ең белгілі жобасы – "Хагим БаКехилла" (әдеби мағынасында: қауымдастықта мерекелер) бағдарламасы, ол еврей мерекелерінің көп бөлігінде зайырлы еврейлерге діни қызметтер ұсынды. Кулану Тева Ивримен бірлесіп "Шмита Исраэлит" бағдарламасын іске қосты. Куланудың басқа бағдарламаларына "Йом Кипур Шель Кулану", "Б'Яхад: Ортақ еврей демократиялық қоғамы үшін", "Meitarim: Ынтымақты еврей білім беру желісі" және "Шмита Исраэли" (Тева Ивримен келісім бойынша) кірді. 2010 жылы Мелхиор экономикалық мәселелерге қатысты. Ол табиғи ресурстарды өндіруден түсетін табысқа жоғары салық салуды және әлеуметтік көмек, білім беру және денсаулық сақтауға мемлекеттік шығыстарды арттыру үшін салықтан түсетін қаражатты пайдалануды қолдайтын Израиль азаматтық әрекет форумын құрды. 2014 жылы ол Хадасса Фроманмен (Текоа) және раввин Йоэль Бин Нунмен (Алон Шевут) бірге үш йешива студенттерінің қақтығысы болған Гуш Эциондағы аза тұту рәсіміне қатысты, олар 12 маусымда 2014 жылы ұрланып, 30 маусымда 2014 жылы өлген күйде табылған, ұрланғаннан кейін бірден өлтірілген деп есептеледі.
Сыйлықтар мен марапаттар
Мельхиор 1988 жылы Нобель институтының Толеранттылық және байланыс құру жөніндегі Норвегия сыйлығымен, 2002 жылы Англия шіркеуінің Бейбітшілік және келісімге қол жеткізу жөніндегі Ковентри халықаралық сыйлығымен, ал 2007 жылы діни толеранттылықты және мәдени көп түрлілікті ілгерілеткені үшін Либгабер сыйлығымен марапатталды. 2016 жылдың 26 қаңтарында Рабби Мельхиор Лондонның Лордтар палатасында 2015 жылғы FRRME (Жақын Шығыстың қайта құру және келісім қоры) жылдық бейбітшілік сыйлығымен марапатталды. 2019 жылдың 29 сәуірінде Мельхиор Халықаралық діни еркіндікті қорғау қауымдастығы мен Біріккен Ұлттар Ұйымының геноцидтің алдын алу жөніндегі кеңсесі бірлесіп ұйымдастырған Дін, бейбітшілік және қауіпсіздік жөніндегі жаһандық саммитте Жан Нуссбаум және Элеонора Рузвельт атындағы халықаралық үздік сыйлығымен марапатталды.