Кіріспе
Ирандық Kish Airlines (هواپیمایی کیش, Havāpeymāyi e Kish) – Иранның Киш аралынан жұмыс істейтін әуе компаниясы. Ол халықаралық, ішкі және чартерлік рейстерді жоспарлы түрде жүзеге асырады. Оның негізгі базалары – Киш халықаралық әуежайы және Тегеран қаласындағы Мехрабад халықаралық әуежайы.
Kish Airlines (هواپیمایی کیش, Havāpeymāyi e Kish) is an airline operating from Kish Island, Iran. It operates international, domestic and charter services as a scheduled carrier. Its main bases are Kish International Airport and Mehrabad International Airport, Tehran.
Тарих
Авиакомпания 1989 жылғы 16 желтоқсанда құрылып, 1990 жылы жұмысын бастады. Оның меншік иелері: Kish Free Zone Organization (79%), Kish Investment and Development (11%) және Kish Development and Servicing (10%). Жолаушылар тасымалын бастау үшін уақытша рұқсат алғаннан кейін, авиакомпания екі ұшақты (үш Tupolev Tu 154 және төрт McDonnell Douglas MD 82/MD 83) Bulgaria Airlines компаниясынан ылғалды жалдау (wet lease) шарты бойынша алды. Kish Air 1991 жылы әуе операторының сертификатын (AOC) алды, осылайша Иранның азаматтық авиациясынан AOC алған алғашқы жеке компания атанды. Осы кезде компания Ресейдің лизингтік компанияларынан үш Tupolev Tu 154M ұшағын ылғалды жалдау шарты бойынша алды, ал бұрын жалға алынған болгар ұшақтарын қайтарып берді. Сонымен қатар компания Ресейден екі Yakovlev Yak 42D ұшағын ылғалды жалдау шарты бойынша жалға алды. 1992 жылдың соңында компания банкроттыққа тап болып, негізгі басқарушылардың көпшілігі ауыстырылды. 1999 жылы Kish Air жеткілікті қаржылық мүмкіндіктерге ие болды, сол себепті ылғалды жалдау шарты бойынша алынған ұшақтар паркін құрғақ жалдау (dry lease) және сатып алынған ұшақтармен алмастыруға шешім қабылдады. Нәтижесінде екі құрғақ жалдау шарты бойынша алынған және екі сатып алынған Tupolev Tu 154 ұшағын пайдалана алды, сондай-ақ қажетті ұшқыштар мен техникалық қызметкерлерді жұмысқа қабылдап, оқыта алды. Қазіргі таңда Kish Air ішкі және халықаралық бағыттарда орта қашықтықтағы MD 80 сериялы ұшақтар мен қысқа қашықтықтағы Fokker 100 ұшақтарын пайдалануда.
Әскери флоттың дамуы
2017 жылдың сәуірінде әуе компаниясы ATR компаниясынан алты ұшаққа тапсырыс беруді жоспарлап отырғаны жарияланды, келісімге қол қойылған жағдайда ұшақтардың түрі мен жеткізілу мерзімі хабарланатын болады. Бұл ұшақтар Иранның ішкі рейстеріндегі рейстер санын арттыру үшін пайдаланылатын болады.
Апаттар мен оқиғалар
1995 жылдың 19 қыркүйегінде Киш әуе компаниясының 707 рейсін борт серігі Реза Джаббари қасып алып, Израильге қонды, онда қасыпқор ұсталды. Джаббари саяси баспана сұрап, яһуди дініне өту ниетін білдірді. Сегіз жылға сотталған ол төрт жыл түрмеде отырды, бірақ саяси баспана алып, Израильде қалды. Кейіннен ол Израиль азаматы болып, яһуди дініне кірді. 2004 жылдың 10 ақпанында Fokker 50 Mk.050 ұшағымен орындалған Киш әуе компаниясының 7170 рейсі Шаржа халықаралық әуежайында құлап, 43 адам қаза тапты. Ауыр жарақат алған үш адам тірі қалды. Апаттың себебі – ұшақ ұшу кезінде винттердің кері бағытқа бұрылуы.