Кіріспе

Ирандағы әуе компаниясы

Иран Aseman Airlines (هواپیمایی آسمان) – Тегерандағы штаб-квартирасы орналасқан үшінші ірі ирандық әуе компаниясы. Ол жоспарлы түрде ішкі жолаушылар тасымалын және аймақтық халықаралық рейстерді жүзеге асырады.

Тарих

Авиакомпания 1980 жылы құрылып, жұмысын бастады. Авиакомпанияның тарихи байланыстары 1958 жылға дейін жетеді, ол кезде Air Taxi Co. әуе компаниясы болған, ол 1970 жылдары Pars Air деп қайта аталды, ал кейіннен Iran Aseman Airlines болып өзгерді. 2007 жылдың наурызында компания Иранның азаматтық зейнетақы қорының инвестициялық компаниясына тиесілі болды және 298 қызметкері болды. Одан бері ол жекешелендірілді. Aseman Airlines логотипі теңіз көгі түсті және ұшатын тұруқшы (Дорна) құсынан шабыттандырылған. 2014 жылдың тамызында Iran Aseman Airlines логотипі мен ливреясының комбинациясын қазіргі нұсқаға өзгертті. Дизайнды Машхад қаласынан Саид Хосрован атты дизайнер жасады және ол көп ұзамай авиакомпания пайдаланатын барлық ұшақтарға енгізілді. 2016 жылдың шілдесінде авиакомпанияның бас директоры Иранның әуежайлары мен әуе навигация компаниясына шамамен 37 миллион долларлық мемлекеттік қарызы болғандықтан тұтқындауға бұйрық берілді. 2017 жылдың ақпанында Aseman Airlines ирландиялық фирмамен жеті Airbus A320neo ұшағын жалға алу туралы келіссөздер жүргізіп жатқаны белгілі болды. 2017 жылдың сәуірінде авиакомпания Боингпен 30 Boeing 737 MAX ұшағын сатып алу туралы келісімге қол қойды, сондай-ақ тағы 30 ұшаққа опция алды. 2017 жылдың маусымында Иранның Aseman әуе компаниясы 30 Boeing 737 MAX ұшағын сатып алу бойынша соңғы келісімге қол қойды. 2018 жылдың маусымында Boeing АҚШ-тың Иранға қатысты санкцияларына байланысты ирандық әуе компанияларына ешқандай ұшақ жеткізе алмайтынын мәлімдеді. 2019 жылдың 13 қаңтарында авиакомпания әлемдегі соңғы Boeing 727 коммерциялық жолаушылар рейсін орындады. Қазіргі уақытта авиакомпанияға Еуропалық Одақтың әуе кеңістігінде жұмыс істеуге тыйым салынған, себебі ол "ЕО-ның [қауіпсіздікке қатысты] нормативтік бақылау стандарттарына сай келмейді".

Бұрынғы флоты

Ұшақтардың жалпы саны енгізілген жазбалар шығарылған

Airbus A320 2006 2014 2021 Санкциялар салдарынан авиакомпания A320 ұшақтарына жаңа V2500 қозғалтқыштарын сатып ала алмағандықтан барлық ұшақтар тоқтатылды.

ATR 72 3 1993 2018 1 3704 рейсі кезінде апатқа ұшырады.

Boeing 727 2004 1998 2019 Боинг 727 ұшағының соңғы коммерциялық жолаушы тасымалдаушысы.

Апаттар мен оқиғалар

1990 жылдың 4 қазанында Иранның Aseman әуе компаниясына тиесілі Fokker F27 Friendship (тіркеу нөмірі EP ANA) ұшағы Рамсар әуежайына қонғанда ұшу-қону жолағын басып өтіп, жолақтан 100 метр арттағы бетон қабырғаға соқтығысты. Борттағы 46 жолаушы мен төрт экипаж мүшесінен ешкім зардап шекпеді, ал ұшақ толыққанды жөнделді. 1994 жылдың 12 қазанында Иран Aseman Airlines 746 рейсі, Исфаханнан Тегеранға бағыт алған Fokker F28 Fellowship (тіркеу нөмірі EP PAV) ұшағы Исфахан халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін 35 минут өткен соң, жергілікті уақыт бойынша сағат 23:05-те екі қозғалтқышының күші күрт жоғалды. Ұшақ бақылаусыз төмен түсіп, Натанз маңында құлап, бортындағы 59 жолаушы мен жеті экипаж мүшесі қаза тапты. 2000 жылдың 18 шілдесінде Иран Aseman Airlines 775 рейсі, Тегераннан Ахвазға бағыт алған Fokker F28 Fellowship (тіркеу нөмірі EP PAU) ұшағы Ахваз әуежайында нашар көріну жағдайында қонуға тырысқанда ұшу-қону жолағын өткізіп алып, оның жанына қонды, нәтижесінде ұшақ жөндеуге жарамсыз болып зақымданды. Борттағы 84 жолаушы мен төрт экипаж мүшесінен ешкім жарақат алмады. 2010 жылдың 26 тамызында Иран Aseman әуе компаниясының 773 рейсімен Тегераннан Тәбризге ұшқан Fokker 100 (тіркеу нөмірі EP ASL) ұшағы Тәбриз халықаралық әуежайына қонғанда ұшу-қону жолағын басып өтіп, каналға құлады, салдарынан ұшақ қатты зақымданды. Борттағы 103 жолаушының екеуі жараланды, ал жеті экипаж мүшесінен ешкім зардап шекпеді. 2014 жылдың 10 мамырында Fokker 100 (тіркеу нөмірі EP ASZ) Иранның Захедан әуежайында (ZAH) қону кезінде апатқа ұшырады. Ұшақ 853 рейсімен Машхад әуежайынан (MHD) келді. Жергілікті БАҚ хабарлағандай, қону алдында сол жақ негізгі тірегін түсіруге немесе бекітуге қол жеткізбеген. 35-ші жолақта мәжбүрлі қону жүргізілді. Ұшақ солға бұрылып, 35-ші жолақтың басынан 1450 метр және орта сызықтан солға қарай 23 метр қашықтықта тоқтады. 2018 жылдың 18 ақпанында Тегераннан Ясужға бағыт алған Иран Aseman Airlines 3704 рейсі, ATR 72 200 (тіркеу нөмірі EP ATS) Мехрабад әуежайынан ұшып шыққаннан кейін 50 минуттан соң радардан жоғалды және Исфаханның оңтүстігіндегі Загрос тауларына құлады. Апат салдарынан барлығы 66 адам (60 жолаушы және алты экипаж мүшесі) қаза тапты.