Кіріспе

Эдуардо Рене Чибас Рибас (15 тамыз 1907 – 16 тамыз 1951) – өзінің саяси көзқарастарын халыққа тарату үшін радиоды қолданған кубалық саясаткер. Ол Рамон Грау мен Карлос Прио үкіметтері кезінде кең таралған жемқорлықты және қылмыстық топтардың озбырлығын айыптады, бұл Батиста кезеңінен бұрын болған оқиғалар еді. Чибас жемқорлықтың Кубаның ең маңызды мәселесі екеніне сенді. Сантьяго-де-Кубада Эдуардо Юсто Чибас Гера мен Глория де Рибас Аграмонте отбасында дүниеге келген Чибастың берік ұлтшылдығы куба революциясына үлгі болды деп есептеледі. 1947 жылы ол күшті антиимпериалистік бағыты бар «Православие» партиясын құрды, оның мақсаты – үкіметтік жемқорлықты әшкерелеу және конституциялық жолмен революциялық өзгерістер жасау болатын. Чибас 1948 жылғы президенттік сайлауда жеңіліске ұшырап, үшінші орынды иеленді. Ол сол сайлаудың жеңімпазы Карлос Прио Сокаррастың қатал сыншысы болды. 1952 жылғы президенттік сайлауда ол басты үміткер саналды, бірақ Фульгенсио Батиста куба үкіметін басып алудан бір жыл бұрын өз өмірін өз қолымен аяқтады.

Алғашқы саяси мансап

Чибастың саяси әрекеттері Гавана университетінде басталды. 1925 жылы Еуропаға саяхат жасағаннан кейін, оның ішінде Рамон Грау сияқты бірнеше көрнекті белсенділермен кездескен соң, Чибас Мачадоға қарсы радикалды наразылық топтарына қатысты. 1927 жылы ол Студенттік Дирекциясын құруға көмектесті және 1931 жылы қысқа мерзімге түрмеге қамалды. Чибас радикалды ABC тобына ресми түрде қатыспаса да, Дирекцияның «ұйымның беделін арттыру» ниетімен олармен тығыз байланыста болуын қамтамасыз етті. Одан кейін ол Вашингтонға көшті, онда радионың адамдарға қандай әсер ететінін білді. Бірақ ол кейін зорлық-зомбылықты айыптап, салмақты саясатты қолдады. Апта сайын бүкіл елге хабар тарата отырып, Чибас әділ емес саясатты айыптады. 1948 жылы ол өзін «Auténticos» партиясының жетекшісі етіп тағайындады және бұрынғы досы Грауды президенттік сайлауда сынады. Чибас өзінің науқаны бойы Кубаны қолдап, ұлтшылдық позицияны ұстады, бұл кейбір замандастары тарапынан «революцияға шақыру» деп бағаланды. Бес жыл өткен соң, ол ауруханаға апарып бара жатқан такси жүргізушісіне: «Егер мен өлсем, онда бұл революция үшін болады» деді. Осындай радикалды ұлтшылдық көзқарастар Кастро мен Чибастың есімдерін қатар айтуға себеп болды. Кастро Чибастың күшті революциялық идеяларды ұстанған «Православие» партиясымен жақсы таныс еді. Кастроның осы пікірді растайтын көптеген сөздері бар. 1953 жылы Монкада казармасына шабуыл жасамас бұрын Кастро Чибас туралы айтты, ал революционерлердің көп бөлігі осы ашық сөйлейтін көшбасшыдан шабыттанған болатын. Кейіннен Кастро Чибастың соңғы хабарламасының жазбасын шайқасқа алып келгені және жеңіске жеткеннен кейін оны эфир арқылы таратуды жоспарлағаны белгілі болды. Соңында Кастро Чибастың қабірі басында сөз сөйледі, ол қуатқа келгеннен кейін: «Бүгін – бүкіл оқиғаның, революцияның және 26 шілдедегі оқиғалардың шешімі сияқты. Олар осы қабірмен, мұнда жатқан адамның естелігімен, оның идеологиясымен, сезімдерімен және уағыздауымен тығыз байланысты. Мен мұнда айтқым келеді, Чибастың уағыздауы болмаса, оның іс-әрекеттері болмаса, ол кубалық жастардың бойында азаматтық сезім мен қарсылықты оятпаса, 26 шілдедегі оқиғалар мүмкін болмас еді». Дегенмен, кейбіреулер олардың бір-бірін ұнатпаған және сенімсіздікпен қарағандарын айтады. Екі көшбасшының саяси көзқарастары да келіспеді. Кастроның коммунизмді қабылдауы Чибастың осындай жүйеге деген ашық наразылығына қайшы келді. Уақыт өте келе Кастро Чибас туралы аз айта бастады және ақырында оның қайтыс болған күніне арналған жыл сайынғы шеруді тоқтатты.