Кіріспе

Мыс электрожалату процесі – металл бұйымның бетіне мыс қабатын электрохимиялық тұрғысынан жапсыру процесі. Мыс жеке қаптама ретінде де, сондай-ақ, басқа металдарды кейіннен жапсыру үшін негізгі қабат ретінде де қолданылады. Мыс қабаты сәндік мақсатта, коррозияға қарсы тұру үшін, электр және жылу өткізгіштігін арттыру үшін немесе қосымша жабындардың негізге жабысуын жақсарту үшін қолданылуы мүмкін.

Фторборат қышқылы

Мыс фторбораты ванналары қышқыл сульфат ванналарына ұқсас, бірақ олар сульфаттың орнына фторборатты анион ретінде пайдаланады. Пирофосфат ванналарында мыс(II) иондарының көзі ретінде мыс пирофосфаты, ваннаның өткізгіштігін арттырып, анодтың еруына көмектесетін еркін пирофосфаттың көзі ретінде калий пирофосфаты, анодтың еруін күшейту және жалатын қабаттың түйіршіктерін ұсарту үшін аммиак, сондай-ақ катодтың поляризациясын төмендету және рұқсат етілген ең жоғары ток тығыздығын арттыру үшін калий немесе аммоний нитраты сияқты нитрат иондары болады. Ванна дайындалған кезде мыс пирофосфаты мен калий пирофосфаты реакцияласып, [K6Cu(P2O7)2] кешенін құрайды, ол диссоциацияланып, мыс жалатын Cu(P2O7)26− анионын түзеді. Пирофосфат электролитінің түрлеріне – жалпы мақсаттағы ванналар, бастапқы ванналар және баспалы тізбек ванналары жатады. Баспалы тізбек ванналарында әдетте иілгіштікті және жалану қабілетін жақсарту үшін органикалық қоспалар болады. Мыспен жалатылған металл валюта соғу үшін де қолданылады.

Инженерлік қолданбалар

Мыс электропластикасы электрлік және электрондық құрылғыларды өндіруде кеңінен қолданылады, себебі мыстың электр өткізгіштігі өте жоғары – күмістен кейін екінші өткізгіш металл болып табылады. Мыс баспа схемаларына металл тесіктеріне металл қосу және платаның өткізгіш схемаларын жасау үшін электропластикалық жабын түсіріледі. Бұл, мыс толық жабын ретінде жабылып, кейін қажетті схеманы қалыптастыру үшін өрнекті маскамен қазылып алынатын (панельдік жабын) немесе, қажетті схеманы ашатын өрнекті маска платаға жағылып, содан кейін ашық схема аймақтарына мыс жабылатын (үлгілік жабын) қосымша немесе жартылай қосымша процестер арқылы жасалады. Мыс электр кабельдері үшін болат сымдарды жабуға да қолданылады. Жұмсақ металл болғандықтан, мыс созылатындық қасиетке ие, сондықтан платка жабылғаннан кейін субстрат иілген немесе өңделген жағдайда да жабысуын сақтай алады. Электропластикалық жабын түсірілген мыс тегіс және біркелкі жабынды қамтамасыз етеді, бұл қосымша жабын немесе электропластикалық процестер үшін тамаша негіз болып табылады. Мыстың коррозияға төзімділігі де артықшылық болып табылады. Мыс коррозияға қарсы тұру тұрғысынан никельдей тиімді емес, сондықтан күшейтілген коррозиядан қорғау қажет болған жағдайларда, әсіресе теңіз және су астында жұмыс істеуге арналған материалдар үшін, никельдің негізгі қабаты ретінде қолданылады. Соңында, мыстың бактерияға қарсы қасиеттері бар, сондықтан ол кейбір медициналық қолдануларда қолданылады.