Кіріспе

Аруначал Прадеш штатының этникалық тобы, Үндістан

Миджи (немесе Сажоланг) – Үндістанның Аруначал Прадеш штатының әлеуметтік тобы. Олар Аруначал Прадеш штатының Батыс Каменг, Шығыс Каменг және Курунг Кумей сияқты әртүрлі аудандарында қоныстанған. Олардың 37 000 халқы Ассаммен шектесетін Гималайдың төменгі бөлігінде таралған; олар Саджалонг тілінде сөйлейді.

Этимология

Май сөзі отты білдірсе, ал Джи сөзі сый берушіні білдіреді. Бұл сөз/атау Хруссо қауымы Сажоланг/Даммай халқына өткен заманда (тарихқа дейінгі кезеңде) көрсеткен шапағатты көмегі үшін ризашылық білдіргеннен кейін туындаған.

Киім

Миджи әйелдерінің дәстүрлі киімі – тобыққа дейін жететін ақ киім мен әдемі безендірілген қызыл жакеттен тұрады. Үндістанның Аруначал Прадеш штатындағы көптеген басқа тайпалардан өзгеше, Миджи халқы күміс әшекейлер мен шыны/мыс негізді әшекейлер тағады. Жергілікті косметика қарағай шайыры мен көмірден жасалады (әсіресе үйлену тойларында). Миджи қауымының дәстүрлі киімі мыналардан тұрады: (1) Грийза (мақта мата), (2) әшекейлі моншақтар, (3) күміс/бамбук тәж, (4) Гичин тай (белбеу ретінде қолданылатын қызыл түсті ұзын мақта мата), (5) ваичин (қылыш), (6) Лай ло (аяқтардың төменгі жағын жабатын мақта мата), (7) Лай Дранк (Лай лоны бекітуге арналған әшекейлі моншақтар) және әшекейлер, оның ішінде әртүрлі алқалар, білезіктер мен сырғалар.

Дін

Миджилердің көпшілігі анимизмді ұстанады, бірақ аздаған бөлігі христиан дінін қабылдаған. Миджилер табиғат пен құдайға (табиғат – құдайдың бейнесі) толығымен сүйенетін ерекше дінді ұстанады; Миджилер құдайдың табиғаттың барлық түрлерінде, мысалы, ағаштарда, су арналарында және тіпті тастарда көрінетініне сенеді. Әр жылдың 15 қазанында тойланатын Чинданг мерекесі – Шығыс Каменг ауданының Лада аймағында, Курунг Кумей ауданының Сарли аймағында және Батыс Каменг ауданының Нафра және Бомдила бөлімшесінде тұратын миджилердің ең маңызды мерекесі саналады. Сонымен қатар, бұрын жақсы жағдайға қол жеткізу үшін Ассам-Аруначал шекарасындағы Сесса және Бхалукпоң қалаларына қоныстанған миджилер де бар. Мәдени және тілдік тұрғыдан Миджи және Хруссо Ака бір туысқан топты құрайды. Олардың ата-бабалары Бор (Робо) деп аталады, яғни Танистің ағасы, Ниши, Апатани, Тагин, Гало және Ади сияқты, олардың барлығы ортақ ерекшеліктерге ие, бірақ әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар. Робо – үлкен аға, ал Ньибо (Тани) – кіші аға болып табылады, екеуі де бір әкеден туған. Батыстағы будда тайпаларымен ұзақ жылдар бойы мәдени байланыс болғандықтан буддалық әсер де бар, Лосар мерекесін тойлау және дұға жалауларын қолдану осының белгілері.

Батыс Мидзи

Батыс Каменг ауданының Бомдила-Нафра аймағында қоныстанған миджилер Батыс миджилер деп белгіленеді.

Шығыс Мидзи

Шығыс Каменг ауданындағы Лада-Бана аймағын мекендейтін топтың көп бөлігі Ака тайпасымен, олардың туысқан тайпасымен, сондай-ақ салыстырмалы түрде ірі Ныши тайпасымен жақсы қарым-қатынаста. Шығыс миджилер мен батыс миджилердің тілдік сөздік қоры арасында айтарлықтай ерекшелік жоқ, және олар бірге ірі Сажоланг тобын құрайды.

Солтүстік Мидзи

Үшіншісі – ең осал және мағынасы түсініксіз топ, Бангру деп белгілі, Қытайда Бенгру деп те аталады. Осы топты зерттеу жұмыстары жеткіліксіз жүргізілген, ал тайпа өте үлкен оқшаулықта өмір сүреді. Бұл топтар негізінен Сарли округінде және Курунг Кумей ауданының көптеген іргелес ауылдарында таралған. Зерттеушілер осы халықтың Қытайдың Шаннан префектурасындағы Лонцзи округінде де кездесетінін, онда олар кеңірек Лхоба ұлтының құрамына кіретінін айтады.