Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлікке қарсы "ақылды" кластерлік бомба
Anti vehicle "smart" cluster bomb
CBU-97 сенсорлық қосқыш қару – АҚШ Әуе күштерінің еркін құлау кластерлік бомбасы. Ол Textron Defense Systems компаниясымен әзірленген және өндірілген. Желмен түзетілген оқ-дәрілерді таратушы бағыттағыш құйрық жиынтығымен бірге қолданылған CBU-97 қаруы дәлдікпен басқарылатын қаруға айналады, ал осы жиынтық CBU-105 деп аталады.
The CBU 97 Sensor Fuzed Weapon is a United States Air Force class freefall Cluster Bomb Unit. It was developed and produced by Textron Defense Systems. A CBU 97 used in conjunction with the Wind Corrected Munitions Dispenser guidance tail kit is converted to a precision guided weapon, and the combination is designated CBU 105.
Шолу
CBU 97 құрамында 10 BLU 108 суббоеприпасы бар SUU 66/B тактикалық оқ-дәрі таратушы құрылғыдан тұрады. Әр суббоеприпаста төрт хоккей шайбасы тәрізді, сенсорлық қаптамасы бар "Skeet" снаряды бар. Олар танктер, бронетранспортерлер, жүк көліктері және басқа да қолдау машиналарын сияқты нысана көліктерін анықтап, оларға қарай жарылғышпен жасалған тесіп өтуші снарядтарды төменнен атып жібереді.
The CBU 97 consists of an SUU 66/B tactical munition dispenser that contains 10 BLU 108 submunitions. Each submunition contains four hockey puck shaped sensor fused projectiles called Skeets. These detect target vehicles, such as tanks, armored personnel carriers, trucks and other support vehicles, and fire an explosively formed penetrator downwards at them.
Операция
40 Skeets инфрақызыл және лазерлік сенсорларды қолдана отырып, нысандарды үлгімен сәйкестіру арқылы іздейді. Егер Skeet нысананы тапса, оны жою үшін жарылғышпен жасалған тесіп өтетін снарядты (EFP) атып жібереді. Егер Skeet нысананы таба алмаса, ол жерден 15 метр биіктікте өзін-өзі жояды; егер бұл сәтсіз болса, қосалқы таймер Skeet-ті өшіреді. Бұл мүмкіндіктер жарылмаған оқ-дәрілерден кейін азаматтардың зардап шегуіне жол бермеу үшін жасалған, нәтижесінде жарылмаған оқ-дәрілердің көрсеткіші 1%-дан кем болады. CBU 97 белгіленген нысанаға жақындағанда, диспенсердің қабығы жарылғыш заряд арқылы үш бөлікке бөлінеді. Ағын бұл бөліктерді сыйырғытып, 10 BLU 108 субминуциясын ашыққа шығарады. Құтылу қапшағы алдыңғы бес, содан кейін артқы бөліктен бес субминуцияны шығарады. Алдын ала белгіленген кестеге сәйкес, субминуциялар парашюттарды шамамен 30 метр (100 фут) арақашықтықта ашады. Содан кейін әр субминуция өз парашютын ашады, оның құлауын тоқтататын және бойлық осі бойынша айналатын реактивті қозғалтқышты қосады, содан кейін 90 градус бұрышпен жұптап Skeets-ті шығарады. Әрбір айналатын Skeet жердегі дөңгелек аймақты сканерлеуге мүмкіндік беретін конустық қозғалыс жасайды. Лазерлік сенсор көліктің контуры сияқты жердің биіктігінің өзгеруін анықтайды. Сонымен қатар, инфрақызыл сенсорлар көліктің қозғалтқышынан шығатын жылу белгілерін анықтайды. Биіктік контурлары мен жылу белгілерінің үйлесімі нысананы көрсеткенде, Skeet жарылады, жоғары жылдамдықпен жарылғышпен жасалған тесіп өтетін снарядты (EFP) нысанаға жіберіп, броньды жабуды тесіп, оның ішіндегіні жоюға жеткілікті күшке ие. Тіпті негізгі шайқас танктері сияқты жақсы қорғалған көліктер алдыңғы және бүйірлерінде қалың броняға ие болса да, жоғарыдан бронясы әлсіз және салыстырмалы түрде оңай тесіледі. Әрбір бомба тесіп өтетін снарядтарды 1,5 м² немесе одан да көп аумаққа таратуға мүмкіндік береді. ABC News сарапшысының пікірінше, осы бомбамен жасалған шабуыл жолмен келе жатқан бронетехникалар колоннасын тоқтата алады. Бомба Суық соғыс кезінде төмен биіктікте ұшып, радардан жасырынып, кеңестік танктерге шабуыл жасау үшін жасалған, бірақ бір B-52 жоғары биіктіктегі ауыр бомбалаушысы осы бомбалармен бүкіл бронетанкті дивизияны жоя алады, бұл үшін бұрын ондаған ұшақтарға жүздеген бомба тастау қажет болған. CBU 97 немесе CBU 105 нұсқасы тактикалық авиациямен жерден жоғары . биіктікте (AGL) . жылдамдықпен қолданылады.
The 40 Skeets scan an area of using infrared and laser sensors, seeking targets by pattern matching. When a Skeet finds a target it fires an explosively formed penetrator to destroy it. If a Skeet fails to find a target, it self destructs 50 feet (15 m) above the ground; if this fails, a back up timer disables the Skeet. These features are intended to avoid later civilian casualties from unexploded munitions, and result in an unexploded ordnance rate of less than 1%. As the CBU 97 approaches its designated aim point, the dispenser skin is severed into three panels by an explosive cutting charge. The slipstream peels away these panels, exposing the 10 BLU 108 submunitions. An airbag ejects the forward five submunitions, then five in the aft bay. Following a preset timeline, the submunitions deploy parachutes so that they are spaced about 100 feet (30 m) apart. Then each submunition releases its chute, fires a rocket motor that stops its descent and spins it on its longitudinal axis, and releases Skeets 90 degrees apart, in pairs. Each spinning Skeet makes a coning motion that allows it to scan a circular area on the ground. The laser sensor detects changes in apparent terrain height such as the contour of a vehicle. At the same time, infrared sensors detect heat signatures, such as those emitted by the engine of a vehicle. When the combination of height contours and heat signatures indicative of a target are detected, the Skeet detonates, firing an explosively formed penetrator (EFP) down into the target at high speed, sufficient to penetrate armor plating and destroy what is protected by it. Even well armored vehicles such as main battle tanks, while having massive armor protection on the front and sides, are only lightly armored above, and relatively easily penetrated. Each bomb can spread penetrators over an area of or more. According to an ABC News consultant, an attack by this bomb would effectively stop an armored convoy moving down a road. While the bomb was designed during the Cold War for fighter bombers flying at low altitude below radar cover to attack Soviet tanks, a single B 52 high altitude heavy bomber can destroy an entire armored division with these bombs, where in the past dozens of aircraft would have had to drop hundreds of bombs for the same effect. The CBU 97, or CBU 105 version, is deployed by tactical aircraft from altitudes of Above Ground Level (AGL) at speeds of .
Тарих
Қару 1992 жылдан бері өндірісте, алғаш рет НАТО Косово соғысына қатысқан "Әлеуметтік күш" операциясы кезінде қолданылды, бірақ пайдаланылмады. Сенсорлық қарулар 2003 жылы Иракқа басып кірген кезде алғаш рет жауынгерлік оқиғада қолданылды. 2010 жылы АҚШ үкіметі Үндістанға 512 дана CBU 105 сенсорлық қару сату туралы хабарлады. Сауд Арабиясы да CBU 105 қаруын сұрады. 2015 жылдың мамырында Human Rights Watch Сауд Арабиясы Йеменге жасаған әскери араласу кезінде CBU 105 SFW-ді қолданғанын хабарлап, сынға алды. АҚШ СФҚ-ны соңғы рет 2007 жылы сатып алған, одан кейін экспортқа өндіріс жалғасты. 2016 жылдың қыркүйегінде Textron компаниясы қару өндірісін тоқтататынын мәлімдеді, себебі сұраныс төмен және кластерлік оқ-дәрілерді қолдануға байланысты халықаралық пікір қақтығыстары болды.
The weapon has been in production since 1992 and it was first deployed, but not used, during Operation Allied Force when NATO entered the Kosovo War. Sensor fused weapons were first fired in combat during the 2003 invasion of Iraq. In 2010 the US government announced the sale to India of 512 CBU 105 Sensor Fuzed Weapons. Saudi Arabia has also requested the CBU 105. In May 2015, Human Rights Watch reported on, and criticized, the Saudi use of the CBU 105 SFW during the Saudi Arabian led intervention in Yemen. The United States last bought SFWs in 2007, after which it continued to be produced for export. In September 2016, Textron announced it would no longer produce the weapon, citing low demand as well as international controversy over the use of cluster munitions.
Операторлар
АҚШ-тан басқа, CBU 105-ті Үндістан, Оман, Сауд Арабиясы, Оңтүстік Корея, Түркия және Біріккен Араб Әмірліктері де сатып алды.
In addition to the United States, the CBU 105 has been ordered by India, Oman, Saudi Arabia, South Korea, Turkey, and the United Arab Emirates.