Кіріспе

Орталық Джакарта, Индонезия (1962–2014) PT Merpati Nusantara Airlines, Merpati Nusantara Airlines ретінде жұмыс істеген, Индонезияның Орталық Джакарта қаласында орналасқан әуе компаниясы болды. Ол Индонезиядағы 25-тен астам бағытқа жоспарлы ішкі рейстерді, сондай-ақ Шығыс Тимор мен Малайзияға жоспарлы халықаралық рейстерді жүзеге асырды. "Мерпати" сөзі индонезия тілінде "көгершін" дегенді білдіреді, ал "Нусантара" – индонезиялық архипелагты білдіретін, шамамен 16 ғасырда жазылған "Патшалар кітабы" (Параратон) еңбегінде кездесетін яван сөзі, "сыртқы аралдар" деген мағынаны береді. Әуе компаниясының бас кеңсесі Джакартадағы Сокарно-Хатта халықаралық әуежайында орналасқан. Сондай-ақ, Сурабаядағы Хуанда халықаралық әуежайында техникалық қызмет көрсету және симулятор орталығын ұстады. Сурабаядағы Merpati оқу орталығында Fokker F 27, AVIC MA60 және CN 235 толық қозғалыс симуляторлары орналасқан. 2014 жылы қаржылық және нормативтік мәселелерге байланысты барлық рейстер тоқтатылды. 8 жыл бойы әуе компаниясын қайта іске қосу және қаржыландыру алу бойынша келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, барлық операциялық лицензиялар мен сертификаттар жойылды және әуе компаниясы 2023 жылдың 20 ақпанында таратылды.

Тарих

10 миллион рупия бастама капиталымен Merpati компаниясы Калимантанда төрт де Хавилленд Otter / DHC 3 және Индонезия Әуе Күштері (TNI AU) ұсынған екі DC 3 Dakota ұшағын пайдалана бастады. Ұшқыштар мен техниктерді Индонезия Әуе Күштері, Garuda Indonesia Airways және басқа да азаматтық авиация компаниялары қамтамасыз етті. Үкімет белгілеген мақсаты – Индонезияның шалғай аймақтарын байланыстыратын «әуе көпірі» болу және осы аймақтардың экономикасын дамытуға көмектесу. «Әуе көпірі» тақырыбы – қазіргі Merpati логотипінің негізі, ол ұшақтарының құйрықтарында бейнеленген. Алғашқы басқарушы директор болып Air Commodore Sutoyo Adiputro Henk (1962–1966) тағайындалды, оның бастапқы штатында 17 адам болды. 1963 жылы әуе компаниясы бағыттарын кеңейтіп, Джакарта – Танжунг Каранг (Бандар Лампунг), Джакарта – Семаранг және Джакарта – Баликпапан қалаларын қосты. 1964 жылы әуе компаниясы NV de Kroonduif Garuda компаниясынан операцияларды қабылдап, ұшақ паркін 12-ге дейін арттырды. Үш DC 3 Dakota, екі DHC 6 Twin Otter және бір DHC 2 Beaver ұшақтары қосылғаннан кейін Merpati өсе бастады, енді рейстер Суматра, Папуа және Нуса Тенгера Баратқа жетеді. Бұдан әрі кеңейту кезінде үш Dornier DO 28 және алты Pilatus Porter PC 6 ұшағы қосылды, ал қызметкерлер саны 583 адамға жетті. Әуе компаниясының 93,2 пайызын Индонезия үкіметі, ал 6,8 пайызын Garuda Indonesia иеленді. 2011 жылдың маусым айында Merpati компаниясының коммерциялық директоры 15 реактивті ұшаққа тендер жариялады, оның ішінде 50 жолаушы сыйымдылығы бар 40 ұшақ және 20 жолаушы тасымалдайтын қосымша 20 ұшақ, мысалы MA 60, NC 212 немесе DHC 6 Twin Otter. Келесі айда, әуе компаниясы қаржылық қиындықтарға тап болғандықтан, үкімет пен заң шығарушы орган 2012 жылғы мемлекеттік бюджетте Merpati Nusantara Airlines компаниясына 516 миллиард рупия (60,7 миллион доллар) капитал салуға келісті. 2014 жылдың ақпан айында әуе компаниясы үш ай қатарынан қызметкерлеріне жалақы немесе жәрдемақы төлей алмағандықтан көптеген ұшқыштар мен кабина экипажы отставкаға кетті. Сол айда Merpati ақша ағынының мәселелеріне байланысты, соның ішінде несиемен отын алу мүмкін болмағандықтан, барлық рейстерін тоқтатты, бұл компанияны қолма-қол төлем жасауға мәжбүр етті. 2014 жылдың 24 шілдесінде Индонезия Қаржы министрлігі компанияның 7,9 триллион рупиялық қарызы жиналғандықтан және компания ұсынған қарызды акцияға айырбастау жоспары сәтсіз аяқталғандықтан компанияны қайта ашпау туралы шешім қабылдады. 2016 жылдың соңында Мемлекеттік кәсіпорындар министрлігі компания 2017 жылы қайта құру жоспары мен үкіметтік қаржылық көмек арқылы коммерциялық рейстерді қайта бастауы мүмкін екенін мәлімдеді. 2018 жылдың 14 қарашасында Коммерциялық соттың судьялары PT Merpati Nusantara Airlines компаниясының Шығыс Явадағы Сурабая аудандық сотында (PN) кредиторларымен келісімге келу туралы ұсынысын мақұлдады. Осылайша PT Merpati Nusantara Airlines банкрот деп жарияланбады. Алайда 2022 жылдың маусым айына қарай «Жаңа Merpati» қайта оралмайды деп есептелді және үкімет әуе компаниясының лицензиясын толығымен жойды. Осылайша Merpati-нің үшінші тараптарға, мысалы, бұрынғы қызметкерлерге төленетін өтемақылары аукцион арқылы барлық активтерін сату арқылы төленеді.

Корпоративтік істер

Авиакомпанияның штаб-пәтері Орталық Джакартада орналасқан. Ал бұрын әуе компаниясы Кемажоран әуежайында базасы болған.

Әскери флоттың дамуы

2012 жылы Merpati 2014 жылы Airbus A320 ұшақтарын алуды жоспарлағанын хабарлады, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты бұл жоспардан бас тартылды. Қайта құру жоспары және үкіметтен қаржы жәрдемі арқылы Merpati 2017 жылдың соңына немесе 2018 жылдың басына қарай қызметін қайта жандандыруға үміттенді, көбінесе Boeing 737-700 немесе Boeing 737-800 ұшақтарын пайдалана отырып. Дегенмен, бұл жоспар тоқтатылды, себебі әуе компаниясы басқа типтегі ұшақтарды тапсырыс беруге шешім қабылдады. 2018 жылы Merpati Nusantara 10 Irkut MC-21-300 ұшағын сатып алу ниеті туралы хатқа қол қойды.

Мерпати оқу орталығы

Merpati Training Center – стратегиялық бизнес-бөлімшесінің бөлімшесі және Индонезиядағы ең ірі авиациялық оқу орталықтарының бірі. Ол пилоттар, бортсеріктер, ұшу операциялары офицерлері (диспетчерлер), коммерциялық әуе компанияларының операциялары және әкімшілік қызметкерлері үшін жердегі оқу курстарын өткізеді. Оқу орталығы 1994 жылы құрылған және бастапқыда «Ұшу қауіпсіздігі бойынша оқыту» деп аталған, ол алғашқыда «Merpati» компаниясының өзінің қызметкерлерін оқытқан, бірақ кейіннен 1999 жылы Merpati Training Center (MTC) деп өзгертілді. MTC-нің клиенттерінің арасында ұлттық авиакомпания Garuda Indonesia, Sriwijaya Air, Batavia Air, Lion Air және Pelita Air Service бар. MTC жүргізетін курстарға Boeing 737 Classic, AVIC Xian MA60, Fokker F27, CASA CN 235, DHC 6 Twin Otter, CASA C 212 Aviocar ұшақтарындағы пилоттар, бортсеріктер және ұшу операциялары офицерлері үшін типтік рейтинг курстары, сондай-ақ қауіпті жүктер туралы ақпараттандыру, әуе көлігі пилоты лицензиясы (ATPL) теориясы, кабина ресурстарын басқару (CRM), төмендетілген вертикальді аралық минималды қашықтық (RVSM), жақындау және қону кезіндегі апаттарды азайту (ALAR), қауіпсіздік басқару жүйелері (SMS), авиациялық қауіпсіздік (AVSEC) және желдің күрт өзгеруінен сақтану сияқты басқа да курстар кіреді. MTC-нің Джакарта мен Сурабаяда орналасқан екі кампусы бар. MTC-нің Джакартадағы кампусы Кемайорандағы Merpati ғимаратының 11-қабатында, ал Сурабая кампусы Хуанда халықаралық әуежайында орналасқан.

Мерпати ұшқыштар мектебі

2010 жылдың 16 ақпанында МТК-ның бөлімшесі – Мерпати Пилот мектебі Сурабая қаласындағы Жуанда халықаралық әуежайында ресми түрде ашылды. Ұшу мектебі 2009 жылдың 18 тамызында Азаматтық авиация бас дирекциясынан 141-бөлім сертификатын алды және қазіргі уақытта PK MSA, PK MSH, PK MSN және PK MST тіркелген төрт Cessna C172 ұшағына ие. Кадет-ұшқыштарға арналған теориялық оқу Сурабаядағы Мерпати оқу орталығында жүргізіледі, ал ұшу дайындығы Будиарто әуежайынан (Жакартаға жақын Куруг қаласынан) және Мадура аралындағы Суменеп қаласындағы Труноджойо әуежайынан өткізіледі. Мерпати Пилот мектебінің ұшу нұсқаушылары – Мерпати Нусантара әуе компаниясының қазіргі рейстік ұшқыштары, әрқайсысы мыңдаған сағат ұшу тәжірибесіне ие.

Апаттар мен оқиғалар

1971 жылғы 10 қарашада Суматрадан 75 миль (121 км) қашықтықта Vickers Viscount PK MVS ұшағы теңізге құлап, борттағы 69 адам қаза тапты. 1972 жылғы 5 сәуірде Vickers Viscount ұшағына қатысты ұрлау әрекеті жасалды. Ұрлаушы қаза тапты. 1977 жылғы 7 ақпанда Douglas C-47A PK-NDH ұшағы Tanjung Santan әуежайында жерге қонғанда қирап, жөндеуге жарамсыз болды. 1978 жылғы 5 қазанда Bali аралындағы Ngurah Rai халықаралық әуежайында тұрған Douglas C-47A PK-NDI өртеніп жойылды. 1991 жылғы 30 қаңтарда 7970 рейсі, Fokker 27 ұшағы Sam Ratulangi халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін апатқа ұшырады, барлық жолаушылар аман қалды. 1992 жылғы 18 қазанда Merpati Nusantara Airlines рейсі 5601, CASA/IPTN CN-235 ұшағы Mount Papandayan тауына құлап, борттағы 31 жолаушы мен экипаж мүшесінің барлығы, соның ішінде Merpati әуе компаниясының сол кездегі жалғыз әйел пилоты қаза тапты. 1993 жылғы 1 шілдеде Merpati Nusantara Airlines рейсі 724, PK-GFU тіркелген Fokker F28 ұшағы, жоғары жерге соқтығысып, Батыс Папуадағы Sorong маңында теңізге құлады. Оқиға кезінде 41 адам суға батып қаза тапты. Екі адам жарақат алды. 1994 жылғы 30 қарашада Merpati Nusantara Airlines рейсі 422, Fokker F28 ұшағы Achmad Yani халықаралық әуежайының ұшу-қону жолағынан шығып кетті, борттағы 85 адамның арасында жарақат алғандар болған жоқ. 1995 жылғы 10 қаңтарда 6715 рейсі, de Havilland Canada DHC-6 ұшағы Molo Strait үстінде жоғалып кетті. Борттағы 14 адамның барлығы қаза тапқан болуы мүмкін. Тергеушілер төменгі жүк бөлімінде жарылыс болған деп күдіктенді. 1997 жылғы 7 қыркүйекте PK-NCS тіркелген CASA 212 ұшағы Ambon қаласындағы Pattimura әуежайына жақындағанда жерге құлады. Борттағы 3 адамның барлығы қаза тапты. 2009 жылғы 2 тамызда Merpati Nusantara Airlines рейсі 9760, de Havilland Canada DHC-6 ұшағы Oksibil қаласынан солтүстікке қарай 14 миль (23 км) жердегі New Guinea аралында апатқа ұшырады. Борттағы 16 адамның барлығы қаза тапты. 2009 жылғы 3 желтоқсанда Fokker 100 PK-MJD ұшағы Kupang қаласындағы El Tari әуежайына шұғыл түрде қонды, өйткені сол жақ негізгі тірегі түсіп қалды. Жолаушылар мен экипаж арасында жарақат алғандар жоқ. 2011 жылғы 7 мамырда Merpati Nusantara Airlines рейсі 8968, Xian MA60 PK-MZK ұшағы Sorong-Kaimana бағытында ұшу кезінде теңізге құлап, борттағы 25 адамның барлығы қаза тапты. 2011 жылғы 3 желтоқсанда CASA C-212 Aviocar жолаушылар ұшағы Индонезиядағы Larat Watidar әуежайында жерге қонғанда қирап, көп зақым алды. Бортта үш экипаж мүшесі мен 19 жолаушы болды. Екі жолаушы жеңіл жарақат алды. 2013 жылғы 10 маусымда 6517 рейсімен Bajawa қаласынан Kupang қаласына 50 адаммен ұшқан Xian MA60 PK-MZO ұшағы Шығыс Нуса Тенгерадағы Kupang әуежайына апатты түрде қонды. Бір жолаушы жарақат алды. Жөндеуге жарамсыз зақымдалған ұшақ, қозғалтқыштары асфальтқа батып, қанаттары алға иілген күйде ұшу-қону жолағында жатыр.