Кіріспе
A Song of Ice and Fire әлеміндегі кейіпкер Теон Грейджой – американдық автор Джордж Р.Р. Мартиннің «A Song of Ice and Fire» фантастикалық романдары мен оның «Game of Thrones» телевизиялық адаптациясындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Теон – Балон Грейджойдың кіші ұлы және мұрагері. Балонның көтерілісі сәтсіз аяқталғаннан кейін Лорд Эддард Старк оны өз қамқорлығына алды. Теоның отбасымен және оны тұтқынға алғандармен арадағы күрделі және қиын қарым-қатынасы роман мен телевизиялық бейімделуіндегі кейіпкердің дамуының орталық тақырыбы болып табылады. 1996 жылы «Тақтар ойыны» романында таныстырылған Теон кейін «Патшалар қақтығысы» (1998) және «Аждаһалармен би» (2011) кітаптарында «Рек» атты Рамзи Болтонның азаптаған құрбаны ретінде қайта пайда болады. Ол Мартиннің екі кітапты үшінші тұлғадан баяндауындағы маңызды көзқарастардың бірі. Теонды HBO телеарнасының «Game of Thrones» сериалында ағылшын актері Альфи Аллен сомдайды.
Theon Greyjoy is a fictional character in the A Song of Ice and Fire series of fantasy novels by American author George R. R. Martin, and its television adaptation Game of Thrones. Theon is the youngest son and heir of Balon Greyjoy, taken as a ward by Lord Eddard Stark following Balon's failed rebellion. Theon's complex and troubled relationship with both his family and his captors is central to the character's arc throughout the novels and its television adaptation. Introduced in 1996's A Game of Thrones, Theon subsequently appeared in A Clash of Kings (1998) and A Dance with Dragons (2011), in which he is reintroduced as “Reek”, the tortured victim of Ramsay Bolton. He is one of the major third person points of view through which Martin narrates both books. Theon is portrayed by English actor Alfie Allen in the HBO television adaptation.
Қасиетті кейіпкердің сипаттамасы
Теон Грейджой – Балон Грейджойдың жалғыз тірі ұлы және мұрагері. Теон екінші және бесінші романдардағы, «Патшалар қақтығысы» мен «Аждаһалар биі» атты он үш тараудың баяндаушысы. Теон 19 жаста, жіңішке, сұлу келбетті және ұзын қара шашы бар. Ол әрқашан күлімсіреп, әр нәрседен ләззат алатын сияқты. Сериал оқиғаларынан он жыл бұрын Теонды Эддард Старк тұтқынға алады. Әкесі Балон патша Роберт Баратеонды ренжіткенде, оны өлімге кесуге дайын еді. Теон Старк балаларымен бірге Зимбабде өсіп, Робб Старкпен тығыз достық қарым-қатынас орнатты. Есейген соң Теон Руз Болтонның үлкен әрі заңды емес ұлы Рамзи Сноу тұтқынға алғанға дейін мақтаншақ, өршіл және тәкаппар болды. Тұтқында болғанда Рамзи Теонды қатты азаптап, физикалық және психологиялық тұрғыдан зорлап, «Рик» есімін қабылдауға мәжбүр етті.
Тақтар ойыны
Теон Грейджой шайқас алаңында Робб Старктің сенімді серігіне айналады, Солтүстіктің Риверран және Сыбырлы ормандағы жеңістеріне қатысады.
Патшалардың қақтығысы
Робб Теонды Пайкке елшілікке жіберіп, Ланнистер үйіне қарсы көтерілісіне Балон Грейджойдың көмегін сұрайды. Теон келгенде Балонның орнына Солтүстікті басып алуды көздегенін біледі, ал Робб Өзендер аймағында соғысып жатыр. Теонға Тасты жағалауда қарақшылық жасау тапсырылады, бірақ ол Қысқы Жерді алуға шешім қабылдайды. Ол өзінің бір бөлігін Торрен алаңын қоршауға жіберіп, Қысқы Жер гарнизонын қамалдан шақырып алады, сосын Теон және оның серіктері Қысқы Жерге шабуыл жасап, басып алады. Ол бұрын Болтон үйінің қызметшісі болған тұтқын Рикті босатады. Бран мен Рикон Старк Қысқы Жерден қашқандай болғанда, Рик Теонға екі диірменші ұлын өлтіріп, олардың денелерін Старк балаларының денелері ретінде көрсетуді кеңес береді. Қысқы Жер гарнизоны темір туғандарды Торрен алаңында жеңіп, Қысқы Жерді қоршайды. Аша Теонға қаланы қорғау үшін адамдар беруден бас тартқанда, ол Рикті Дреадфорттан күш алуға жібереді. Рек бірнеше жүз Болтон адамымен оралады, ол сер Родрик Касселді және барлық солтүстік адамын өлтіреді, бірақ өзінің нағыз кім екенін – Руз Болтонның заңды емес ұлы Рамзи Сноу екенін ашады. Рамзи Қысқы Жер халқын өлтіріп, қаланы өртеп, Теонды тұтқынға алады.
Қарулы дауыл мен қарғалар тойы
Рамзи Теонды Дреадфорттың түрмесіне қамап, азаптайды, бірақ Темір аралдықтардың көпшілігі Теонның қаза тапқанына сенген еді. Бір кезде Теон бұрынғы төсек жылытушысы Кирамен қашып кетуге жетеді, бірақ бұл Рамзи жасаған алдау болып шығады, және олар екеуі көп ұзамай қайта ұсталып, нәтижесінде Кира қаза табады.
Аждаһалармен би
Рамзидің азаптауы Теонды бірнеше саусақтарынан, бармақтарынан және тістерінен айырады. Осы азаптың салдарынан Теон көп салмақ жоғалтады, шашы ағарады. Психологиялық тұрғыдан сынға ұшыраған ол Рик кейпіне енуге мәжбүр болады. Руз Болтон әскерін солтүстікке қайтара бастағанда, Рамзи (кейін Болтон атымен заңды деп танылған) Теонды Моат Кейлиндегі темір туғандар гарнизонын қарсылық көрсетпей беруге мәжбүр етеді, бірақ оларды жазалайды. Теон Джейн Пулді (Ария Старк ретінде ұсынылған) Рамзиге үйлену тойында беруге мәжбүр болады, ал Рамзи кейін Теонды да, Джейнды да зорлайды. Кейін Теон Манс Рейдермен (Абел бард кейпінде) және оның найзагер әйелдерімен кездеседі, олар Джон Сноу жіберген "Ария Старкты" босатуға оның көмегін сұрайды. Дабыл қағылғанда Теон Джейнмен бірге Винтерфелл қабырғаларынан секіріп түседі және Морс Амбер оны бірнеше күндік жолмен Станнис Баратеон лагеріне жібереді. Онде ол Ашамен қайта кездеседі, ол бастапқыда оны танымайды.
Қыс желдері
Теон Станнис тұтқынында, ол Теонның Болтондар туралы пайдалы ақпарат білуі мүмкін екенін, бірақ Бран мен Риконды өлтірді деген айыппен оны өлімге кесуді ниеттенгенін байқайды. Аша Теон үшін құны төлеуге тырысады, бірақ оны тірідей өртеудің орнына, Станнисті басын шабуға көндіреді.
Теледидарлық бейімдеу
Теон Грейджой телесериалға кітаптар сериясының бейімделуінде Альфи Аллен сомдайды.
1-маусым
Теон Грейджой көтерілісінің сәтсіз аяқталуынан туындаған Лорд Эддард Старктің кепілі және тәрбиеленушісі ретінде таныстырылады. Өзінің осылайша бекітілген жағдайына қарамастан, ол Эддардқа адал болып қалады және оның ұлдары Робб пен Джонмен жақсы қарым-қатынаста болады. Өзінің орнына ешқашан күмән келтірмеген Теон, Тирион Ланнистер оған Старктердің қызметшісі екенін және оны барлығы да сыйламайтынын айтқаннан кейін ойлана бастайды. Бірақ, Робб Ланнистерлермен соғысқа шыққаннан кейін Теон бастапқыда Роббқа адал болып қалады және Солтүстіктің Жеті Корольдіктен бөлініп, өз тәуелсіз мемлекетін құру шешімін қолдайды.
2-маусым
Теонды Старктерге қарсы одақтасу үшін Балонға көндіруге Темір аралдарына жібереді, бірақ Балон Солтүстікті басып алуды ниеттендіреді, ал оның әскері Вестерлендте соғысып жатыр. Теонға Тасты жағалауға шабуыл жасау үшін бір кемеге қолбасшылық тапсырылғанда, ол қорланады және Роббқа ескерту жіберуді ойлайды, бірақ соңында отбасына адал болуға шешім қабылдайды. Оның экипажы Теоның дәрежесіне құрмет көрсетпегенін көргенде, бірінші офицері Дагмер Клефтжау Теоның өзін көрсетуі үшін Қысқы Жебеді басып алуды ұсынады. Теон Старк гарнизонын Қысқы Жебеден алшақтатты және қаланы оңай басып алады, бірақ бұрынғы ұстазы сер Родрик Кассел қарсылық көрсеткені үшін оны өлімге кеседі. Жайлаушы қызметкер Оша Теонды Бран мен Рикон Старкқа қашуға мүмкіндік беру үшін азғырады. Теонның адамдары екеуін қайта ұстай алмайды, ал Теон екі шаруаның денелерін Старк балаларының денелері ретінде көрсету үшін өлтіреді, бірақ көп ұзамай өзін кінәлі сезінеді. Теон қарындасы Ярадан күштерді әкелуді сұрайды, бірақ оның орнына Яра Теонды оның қиын жағдайы туралы ескерту үшін және Темір аралдарына қайту үшін аз күшпен келеді. Теон бас тартады, көп ұзамай Винтерфеллді Болтон әулетінің адамдары қоршайды, оларға (сол кезде аты аталмаған) Рамзи Сноу, Лорд Руз Болтонның садистік баласы басшылық етеді. Теон өз адамдарын өлімге дейін күресуге шақыруға тырысады, бірақ олар оны есінен айырып, кешірімді күтіп Рамзиге тапсырады. Рамзи Темір туылғандарды босату туралы бұйрыққа бағынбайды, оның орнына олардың барлығын жазалайды және Теонды тұтқын ретінде Дреадфортқа алып кете алдында Винтерфеллді тонап алады.
3-маусым
Теон тұтқынға алынып, белгісіз қамалға қамалады, бірақ кейінірек Яраға жұмыс істеймін деген қызметші жігіттің көмегімен қашып құтылуға жетеді. Ол қашып кеткен қамалға қайтарылады, ал қызметші жігіт Рамзи Сноу екені анықталады – оның түтінін ұстаған адам. Содан кейін Рамзи Теонды қатыгездікпен азаптап, терісін сызып, оны кемсітіп, өзін Рик деп атауға мәжбүрлейді және жаңа есіміне бағынуға дейін ұрады. Теонның мүшесі деп айтылатын нәрсе қорапта Балонға жіберіледі, Рамзи Теміршілер Солтүстіктен шығып кетпесе, Теонды одан әрі мүгедектендірумен қорқытады. Балон бас тартады, себебі Теон оған қарсы келді және ол енді Грейджой әулетін жалғастыра алмайды деп санайды. Ашуға мініп, Яра ағасын өз күшімен құтқаруға ниеттенетінін жариялайды.
4-маусымы
Теон өзінің Рек екенін қабылдап, тізгіннен босатылды, бірақ Рамзидің тұтқыны болып қалады, Рамзидің итттерімен бірге қораларда тұрады. Яра Дреадфортқа кіріп, онымен бірге кетпеуін сұрайды, ал Рамзи итттерін босатқанда Яра қашуға мәжбүр болады. Теонның адалдығына риза болған Рамзи оны Теон Грейджой ретінде қайта таниды, Темір туғандар бақылауындағы Моат Кейлин қамалына кіру үшін, бұл Роуз Болтонның әскері Солтүстікке оралуына кедергі келтіріп отыр. Теон Рамзиге, егер олар қарсылық көрсетпесе, Темір туғандарға кешірім жасалатынын уәделейді, бірақ Рамзи уәдесінен бас тартып, гарнизонды тірідей терісінен айырады. Содан кейін Теон Рамзиге (қазір заңды Болтон) және Болтон үйінің қалған бөлігімен бірге Винтерфеллді басып алуға аттанады.
Бесінші маусым
Теон Рамзидің Санса Старкка айттырылғандығын білгенде таңғалады. Ол Рамзидің психопатиялық сүйіктісі Миранда Сансаны Теонның ұйықтайтын бөлмесіне, иттер қорасындағы торға алып бармайынша, одан аулақ болуға тырысады. Олардың қайта қосылғанын білгеннен кейін Рамзи Теонды Сансаны азаптауға тартады, оны тойда беріп, содан кейін оны той түнінде зорлағанын көруге мәжбүр етеді. Санса Теонның Рамзиден қашуға көмектесуін сұрайды, бірақ Рамзидің қаһарын сақтағысы келген Теон, оның орнына Рамзиге ескертіп, Сансаға қашып құтылуға көмектесуге тырысқан қызметші қыздың терісін алып тастайды. Санса Теонға қарсы шыққанда, ол өзінің бауырларын өлтірмегенін мойындайды, бірақ одан әрі ақпарат беруге қорқады. Рамзи мен Болтон әскері Станис Баратеонның әскеріне шабуыл жасағанда, Санса тағы да қашып құтылуға тырысады, бірақ Миранда оны ұстап алады және оған қауіп төндіреді. Ақырында, Теон Миранданы өлімге итеріп жібереді, дәл Болтонның жеңіске жеткенімен. Рамзидің ашуына қарсы тұрудың орнына Теон мен Санса Қышқабақ қоршауынан қарға секіріп, қашады.
6-маусымы
Теон мен Сансаны Болтон аңшылары Қышқы үйдің төңірегіндегі ормандарда ұстайды, бірақ оларды Тарттан Бриенн мен Подрик Пэйннің келуі құтқарады, олар аңшыларды өлтіреді. Санса мен Бриен Қара қамалға баруды шешсе де, онда Джон Сноу Түнгі күзеттің Лорд-командующийы, Теон оған Старктердің кешіріміне лайық емес екенін айтады және оның орнына Темір аралдарына оралуға шешім қабылдайды. Теон Темір аралдарына қайтып келгенде Балонның өлгенін біледі және Темір туғандардың жаңа басшысын сайлайтын Кингсмут салтанатында Яраны қолдауға уәде береді. Алайда, Кингсмутты Теонның ағасы Эурон Грейджой жеңіп алады, ол Балонды өлтіргенін мойындайды, бірақ әлемдегі жалғыз белгілі тірі драконға ие Дейенерис Таргариенге үйленіп, Вестеросты жаулап алуға уәде беріп, Темір туғандардың қолдауын жеңіп алады. Эурон оларды өлтіретінін сезіп, Теон, Яра және олардың адалдары Темір флотының ең жақсы кемелерімен Темір аралдарынан қашып кетеді. Теон Рамзидің азаптауларынан психологиялық жарақат алады, бірақ Яра оны қайрат табуға шақырады. Олар Дейенерис өзінің ордасы етіп алған Миринге барады және онымен одақ құрады. Осы уақыт ішінде Теон Дейенерис кеңесшісі Тирион Ланнистермен татуласады. Теон мен Яра Дейенерис Вестеросқа қарай жолға шыққанда оған қосылады.
7-маусымы
Денерис Вестеросқа шабуыл жасау үшін Аждаһа Тасын база ретінде алғаннан кейін, Теон мен Яраны Эллария Сэнд пен Құм жыландарымен бірге Дорнға, Корольдік Жерді қоршауға Дорн әскерін жеткізуге жібереді. Бірақ, Яраның флотына Еврон Тары теңізінде шабуыл жасайды, және Еврон жеке өзі Яраны тұтқынға алады. Теонның соғыс дағдысының салдары (ПТСР) қырғынды көріп тұрғанда оянады, ол теңізге секіріп түседі, кейін шайқастан аман қалғандар оны құтқарады, бірақ оның қорқақтығына наразы болады. Теон Данеристен Яраны босатуға көмектесуді сұрап Аждаһа Тасына оралады, бірақ Данерис Роузроудтағы Ланнистер армиясымен шайқасу үшін кеткенін біледі. Ол Рамзиді жеңгеннен кейін Солтүстік патшасы атанған Джон Сноумен кездеседі. Теон Сансаның қалай екенін сұрайды. Джон Теонды жеңінен ұстап алып, ашуланып, оның өмірі Сансаны құтқаруға көмектескені үшін ғана сақталғанын айтады. Джон Қабырғадан тыс жердегі өлгендердің біреуін тұтқынға алғаннан кейін, Теон Данериске, Джонға және олардың серіктеріне қосылып, патшайым Серсея Ланнистерге ақ жүргіншілердің қатерінің куәсі ретінде өлгенді ұсынады. Келісім кезінде Теон Евронмен кездеседі, ол Теон оған мойынұсынбаса, Яраны жазалайтынын айтады. Драконтауға оралған Теон Джонмен сөйлеседі, ол Теонның Старк және Грейджой екенін айтып, оны кешіріп, Яраны тауып құтқаруға шақырады. Бұл сөздерден шабыттанған Теон, Яраның Рамзиден оны босатуға тырысқан жалғыз адам екенін есіне алып, темір туғандардың аман қалғандарына Яраны босатуға көмектесуді бұйырады. Олардың басшысы Харраг Теонға бағынбайды және оны жартылай өлтіре жаздайды, бірақ Теон ақырында жеңіске жетеді және Харрагты есінен айырады. Темір туғандардың құрметін қайта жеңген Теон өз адамын Яраны іздеуге бастайды.
Сегізінші маусым
Теон мен оның адамдары Эуронның кемесіне кіріп, Яраны құтқарады. Эурон Патшалық аймақта болғанда Яра Темір аралдарды қайтарып алуға шешім қабылдайды, бірақ Теонға және оның ер адамдарына Қышқабаққа барып, Старктармен бірге Ақ жүргіншілерге қарсы тұру үшін бата береді. Ол Сансамен қайта қосылып, алдағы шайқасқа Старк әулетіне адал екенін білдіреді. Шайқас алдындағы соғыс кеңесінде Бран (содан бері жасыл көру қабілеттерін дамытып, Үш көзді қарғаға айналған) Ақ жүргіншілердің басшысы, Түн патшасын қармау үшін Құдайлардың тоғайында күтетінін жариялайды. Теон Темір туғандармен бірге оны қорғауға еріктіріледі. Шайқасқа дайындалып жатқанда Теон Браннан жасаған жамандықтары үшін кешірім сұрауға тырысады, бірақ Бран оның іс-әрекеттерінің нәтижесінде оны "үйге", Винтерфеллге қайта әкелгенін айтады. Теон Бранды өлместерден соңғы тірі қалғанға дейін қорғайды, бірақ Түн патша келеді. Бран Теонға алғыс айтады, ал Теон Түн патшаға шабуылдайды, бірақ Түн патшаның өзінің сүйегінен жасалған найзасымен жараланғаннан кейін қаза табады. Ұзақ түннен кейін Теон шайқаста қаза тапқандармен бірге өртеледі.
Қабылдау
Бастапқыда Джон Сноу рөліне кастингке түскен ағылшын актері Альфи Аллен телесериалдағы Теон Грейджой рөлімен сыншылардың жоғары бағасын алды және 2019 жылғы Primetime Emmy Awards жүлдесінде «Драмалық сериалдағы үздік қосалқы актер» номинациясына ие болды.