Кіріспе
Висенте Гомес Мартинес Эспинел (испан тілінде Vicente Gómez Martínez Espinel; 28 желтоқсан 1550 – 4 ақпан 1624) – испан жазушысы және музыканты, Алтын ғасырдың өкілі. Ол испан тілінде оның құрметіне «эспинела» деп аталатын, он октаметрден тұратын децима поэзиясының қазіргі түрін жасаған адам ретінде танылады.
Vicente Gómez Martínez Espinel (biˈθente espiˈnel; 28 December 15504 February 1624) was a Spanish writer and musician of the Siglo de Oro. He is credited with the creation of the modern poetic form of the décima, composed of ten octameters, named espinela in Spanish after him.
Өмірбаян
Эспинель Рондада дүниеге келді. Ол Саламанка университетінде оқыды, онда әкесінің екінші тегін өзіне қабылдады, кейін Гранада және Алкала университеттерінде білім алды. Латинист ретінде, ол Горацийдің "Пизонға жолданған хат" (Epistola ad Pisones) еңбегін испан тіліне аударды. Университетті бітірген соң, Фландрия және басқа да жерлерде әскерде қызмет етіп, қаһармандық өмірге қадам басты. Аржельде қарақшыларға түсіп, босатылғаннан кейін Италияда сарбаз болды, шамамен 1584 жылы Испанияға оралды. Содан кейін ол Мадридке көшіп, 1589 жылы діни шен алды. Төрт жыл өткен соң Рондада капеллан болды, бірақ міндеттерін орындаудан бас тартты. Дегенмен, музыкалық дағдысы Пласенсияда хормейстер болып тағайындалуына мүмкіндік берді. 1591 жылы жарық көрген "Әртүрлі өлеңдері" (Diversas Rimas) өткір зейін мен сатиралық қабілетін көрсетті. Кейін, 1618 жылы, Хуан де ла Куэста баспагері Эспинельдің "Маркос де Обрегонның өмірі туралы хикаялары" (Relaciones de la vida del escudero Marcos de Obregón) атты пикарескалық романын жариялады, ол үшін ол ең көп танылды. Автобиографиялық егжей-тегжейлі деректерге толы бұл кітап сол жылы Францияда басылып, кейін Лезжаның "Гил Блас де Сантильяна" романына шабыттандырды. Эспинель сондай-ақ "децима" немесе "эспинела" деп аталатын, он октасиллабикалық тармақтан тұратын өлең түрін қайта жаңғыртты. Эспинельді өзінің ұстазы деп есептеген Лопе де Вега "Ильескас шавальесі" (El caballero de Illescas, 1602) атты туындысын Эспинельге арнады. Эспинель Сервантес, Гонгора (оның өлеңдерін жариялауға көмектескен) және Кеведомен де дос болды. Достары сияқты, ол да "Сантиссимо Сакраментоның құлдары" (Esclavos del Santísimo Sacramento) діни бірлестігінің мүшесі болды. Өлген кезде ол Мадридте капеллан және Пласенсия епискобының музыка мұғалімі қызметін атқарды. Оның бюсті туған қаласы Рондадағы Плаза де лос Хигантес алаңында орналасқан. Басына лавр гүлдерінен жасалған шоғыр орнатылған.