Кіріспе

Француз клавесиниші және композиторы Жак Дюфли (Дюфли, Дю Фли; 12 қаңтар 1715 – 15 шілде 1789) – француз клавесиниші және композиторы болған.

Органист ретінде алғашқы еңбек жолы

Ол Францияның Руан қаласында Жак Агата Дюфли мен Мари Луиза Бовиннің ұлы болып дүниеге келді. Бала кезінде клавесин мен органмен шұғылданып, Эврэ соборында органшы болып жұмыс істеді. Он тоғыз жасында Санкт-Элой соборында алғашқы лауазымын алды. 1740 жылы ол Нотр-Дам де-ла-Ронде шіркеуінде тағы бір лауазымға ие болды, оны қарындасы Мари-Анн Агаттың көмегімен, оның орнына шығып жұмыс істеуі арқылы сақтап қалды. Оның ұстаздары Франсуа д'Агинкур және Жан Жак Руссо болды. Кейін Руссо одан клавесинмен ойнау өнеріне қатысты мақалалар үшін сөздігіне үлес қосуды сұрады.

Квентиль ойнаушы

1742 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Дуфли Парижге көшіп кетуге шешім қабылдады, онда ол мүлдем орган ойнауды тастап, клавесинге толыққанды берілді. Ол орындаушы және ұстаз ретінде танымал болды. Луи Клод Дакиннің сөзіне қарағанда: Ол біраз уақыт Руан қаласында органшы болып жұмыс істеген, бірақ клавесинге қабілеттілігі артығырақ екенін түсініп, алғашқы аспабынан бас тартқан. Оның жақсы орындаушы болғанына сенуге болады, өйткені ол Парижде өте жақсы клавесинист ретінде танымал. Оның саусақтары жеңіл және жұмсақ, ал әшекейлермен үйлесімде оның шығармаларының мәнерін тамаша көрсетеді. Фридрих Вильгельм Марпургтың айтуынша, ол органмен саусақтарын жарақаттамау үшін клавесинге көшкен. Ол 1744, 1748, 1756 және 1768 жылдары клавесин музыкасының төрт томдығын жариялады. Соңғы кітапқа «Ла Потуин» енген. Клавесин жасаушы Паскаль Таскин оны Париждегі ең жақсы ұстаздардың бірі деп есептеген.

Кейінгі өмірі

Жұмыстарының төртінші томын жариялағаннан кейін біраз уақыт өткен соң, Дюпли белгісіз себептермен қоғамдық өмірден мүлдем суытылып кетті. 1788 жылы «Journal Général de la France» газетінде мынадай хабарлама жарияланды: «Біз М. дю Флидің тағдыры қандай болғанын білгіміз келеді, ол 1767 жылы Парижде клавесинші болып жұмыс істеген. Егер ол қайтыс болса, оның мұрагерлерімен байланысқа түскімiз келеді, оларға бізге жеткізілуі керек хабар бар». Ол 1789 жылдың 15 шілдесінде, Бастилияға шабуылдан кейін, Хотль де Джуньедегі пәтерінде, клавесині болмастан дүние салды. Дюпли өзінің барлық мүлкін 30 жыл бойы оның қызметінде болған қызметшісіне қалдырды. Дюплидің барлығы елу екі туындысы ғана белгілі, олардың көпшілігі оның өмірінде жоғарыда аталған клавесин музыкасының төрт томында жарық көрген. Туындыларының атаулары белгілі өнерді қолдаушыларға (мысалы, «Ла Виктория», «ла де Сартин») немесе басқа композиторларға (мысалы, «Ла Форкрей») арналған. Оның кейінгі музыкасында ерте классицизмге тән элементтер бар, мысалы, Альберти басын қолдану, бұл Жан-Филипп Рамо немесе Франсуа Куперин музыкасынан мүлдем өзгеше.