Даглас Скотт (1941-2020) – ағылшын альпинисті, Эверестің оңтүстік-батыс беткейінде алғашқы шағылыс жасаған команда мүшесі. 30-дан астам жаңа бағыттар ашты. Альпинизм шебері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын альпинисі (1941–2020)
English mountaineer (1941–2020)
Дуглас Кит Скотт (29 мамыр 1941 – 7 желтоқсан 2020) – ағылшын альпинисі, 1975 жылдың 24 қыркүйегінде Эверест тауының оңтүстік-батыс бетіне алғашқы шағыласы жасаған команда мүшесі ретінде танымал. Альпинизмдегі ең жоғары наградалардың бірі – «Piolet d'Or Lifetime Achievement Award» сыйлығын алғанда оның жеке стилі мен жасаған шағыластары «көрнекті» деп сипатталды. Ол Азияның биік тауларына 40 экспедиция жасап, оның ішінде 30-ға жуық жаңа шағыластар жасады. 2020 жылы оған рак диагнозы қойылып, желтоқсан айында осы аурудан қайтыс болды.
Douglas Keith Scott (29 May 19417 December 2020) was an English mountaineer, noted for being on the team that made the first ascent of the south west face of Mount Everest on 24 September 1975. In receiving one of mountaineering's highest honours, the Piolet d'Or Lifetime Achievement Award, his personal style and climbs were described as "visionary". Over the years he was on 40 expeditions to the high mountains of Asia, during which he made some 30 first ascents. In 2020 he was diagnosed with cancer, and he died of the disease in December 2020.
Ерте өмір
Скотт Англияның Нотингем қаласында дүниеге келді және үш ұлдың үлкені болды. Кейінірек Скотт анасының белгілі альпинист Эдмунд Хилларимен шамамен бір уақытта туғанын білді, бұл Скотт үшін керемет әрі түсініксіз кездейсоқтық секілді болды. Скотт Ноттингемде Cottesmore Secondary Modern және Mundella Grammar мектептерінде білім алды. Ол 13 жасында альпинизмге қызығушылық таныта бастады, себебі Дербиширдегі Black Rocks тауларында скауттармен серуендеп жүрген альпинистерді көрді. Оның әкесі, Джордж Дуглас Скотт, полиция қызметкері және әуесқой боксшы, 1945 жылы Әуесқой бокс қауымдастығының ауыр салмақтағы британдық чемпионы атанды. Әкесі отбасына көңіл бөлгені үшін бокс спортын тастады. Эки жыл Loughborough мұғалімдер даярлау колледжінде (1959–61) оқығаннан кейін, Скотт өзінің бұрынғы орта мектебінде он жыл бойы география, тарих, дене тәрбиесі және спорттан сабақ берді.
Scott was born in Nottingham, England, and was the eldest of three sons. Scott would later discover that his mother was born at almost the exact same time as famed mountaineer Edmund Hillary, which Scott felt was an uncanny coincidence. Scott was educated in Nottingham at Cottesmore Secondary Modern and Mundella Grammar schools. He started climbing at the age of 13, his interest sparked by seeing climbers on the Black Rocks in Derbyshire whilst hiking with the Scouts. His father, George Douglas Scott, was a policeman and amateur boxer, who was the Amateur Boxing Association 1945 British Heavyweight Champion. His father gave up the game to focus on the family. After two years at Loughborough Teachers' Training College (1959–61), Scott taught geography, history, PE and games for ten years at his old secondary modern school.
Тау-кен көтеру
Скотт әлемдегі ең үздік биік биіктікке және үлкен қабырғаға көтерілушілердің бірі саналды және жетістіктері үшін көптеген марапаттарға ие болды. Ол Эверест тауының шыңына жеткен алғашқы ағылшын адам болды және төмен түсіп келе, Дугал Хастонмен бірге шыңнан 100 метр төмен, оттегісіз, ұйықтайтын қапсыз және, белгілі болғандай, мұздамай қалған жоспарланбаған бивактан аман қалды. 1975 жылы Хастонмен бірге Эвересттің оңтүстік-батыс бетін алғаш көтерілгеннен басқа, оның Гималайдағы барлық басқа өрлеулері жеңіл немесе таза Альпі стилінде жүзеге асырылды. Ол Баффин аралында, Кения тауында және Қарақорумда үлкен қабырғаға көтерілуді дамытты, Крис Бонингтонмен бірге "Огр" тауында, ал кейін Үнді Гималайындағы "Шивлинг" тауында танымал болды. Скотт 1961 жылы Ноттингем альпинистер клубының негізін қалаушы мүшесі, 1976–1982 жылдары Альпілік альпинистік тобының президенті, 1994–1997 жылдары Британдық альпинистік кеңесінің вице-президенті және 1999–2001 жылдары Альпинистік клубтың президенті болды. 1994 жылы CBE орденімен марапатталды. 2005 жылы "Outdoor Writers and Photographers Guild" ұйымының "Алтын бүркіт" сыйлығын алды. Сондай-ақ 2005 жылы Том Уир мен Адам Уотсоннан кейін, ол альпинистік жетістіктері мен бүкіл әлемдегі таулы халықтар мен таулы ортаны сақтау және қолдау жөніндегі міндеттемесі үшін Джон Мьюр қорының өмір бойы жетістіктері сыйлығын алған үшінші адам болды. Вальтер Бонатти мен Рейнхольд Месснерден кейін ол 2011 жылы Шамониде өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Piolet d'Or сыйлығын алды. Скотт 1976 жылы Ноттингем қаласының құрметті азаматы аталды және содан бері Ноттингем трамвайының бірі оның есімімен аталады. Ол 1993 жылы Ноттингем және Лафборо университеттерінің құрметті магистрі, 1995 жылы MEd Ноттингем Трент, 2007 жылы Дерби университетінің құрметті докторы және 2017 жылы Лоуборо университетінің құрметті докторы атанды.
Scott was considered one of the world's leading high altitude and big wall climbers and was the recipient of numerous awards for his achievements. He was the first English person to reach the summit of Mount Everest and, on the descent, he survived an unplanned bivouac with Dougal Haston 100 metres below the summit, without oxygen, sleeping bags and, as it turned out, without frostbite. Apart from his first ascent of the southwest face of Everest with Haston in 1975, all his other Himalayan climbs were achieved in lightweight or pure Alpine style. He pioneered big wall climbing on Baffin Island, Mount Kenya and in the Karakoram, famously on The Ogre with Chris Bonington, and later on Shivling in the Indian Himalayas. Scott was a founder member of the Nottingham Climbers Club (1961), president of the Alpine Climbing Group (1976–82), vice president of the British Mountaineering Council (1994–97) and president of the Alpine Club (1999–2001). He was made a CBE in 1994. In 2005 he was presented with the Golden Eagle Award by the Outdoor Writers and Photographers Guild. Also in 2005, following on from Tom Weir and Adam Watson, he became the third recipient of the John Muir Trust Lifetime Achievement Award in recognition of his mountaineering accomplishments and commitment to conservation and supporting mountain people and mountain environments around the world. Following on from Walter Bonatti and Reinhold Messner he received the Piolet d'Or Lifetime Achievement Award in Chamonix in 2011. Scott was made a Freeman of the City of Nottingham in 1976 and has since had a Nottingham tram named after him. He was awarded an honorary MA by the universities of Nottingham and Loughborough, 1993; Hon. MEd Nottingham Trent, 1995; Hon Dr. Derby University, 2007; and Hon Dr. Loughborough University, 2017.
Непалдағы қайырымдылық жұмысы
Скоттың альпинистік мансабы барысында ол өрлеген аймақтардың мәдениеті мен халқы туралы түсінігін арттырып, берік байланыстар мен қарым-қатынастар құрды. 1991 жылы ол қаржы жинап, К2 тауына дейінгі соңғы елді мекен – Асколеде 17 тұщы су тіреу құбырын орнатуды ұйымдастырды, бұл нәрестелер өлімін екі есеге азайтты. Әйелі Шару Прабхумен бірге ол Непалдағы Қоғамдық әрекеттер арқылы көмектесу (CAN) қайырымдылық қорын құрды және көп уақытын осы мақсатқа қаржы жинаумен өткізіп, Непалдағы 60 CAN жобасының біріне үнемі барып тұрды. Скот пен Прабху жауапты туризмді қолдаушылар болды және 1989 жылы жаяу туризмінің еңбек жағдайларын жақсартуға көмектесу үшін Қоғамдық әрекеттер саяхаттарын (CAT) құрды. Ол 1996 жылы Британдық саяхат жазушыларының гильдиясының туризм және қоғамдық еңбек сыйлығын алды, ал CAT 2008 жылы Жауапты туризм сыйлығына ие болды. CAN 2017 жылы серіктесі WYG компаниясымен бірге British Expertise International (BEI) Жылдың қайырымдылық жобасы сыйлығын жеңіп алды.
During Scott's climbing career, his understanding of the culture and the people in the regions where he climbed grew as he formed strong bonds and relationships. In 1991 he raised the funds and organised the installation of 17 fresh water standpipes in Askole, the last settlement before K2, that reduced infant mortality by half. He along with his wife Sharu Prabhu founded the charity Community Action Nepal (CAN), and spent much of his time fundraising for this cause and regularly visited some of the 60 CAN projects out in Nepal. Scott & Prabhu were also advocates of responsible tourism & set up Community Action Treks (CAT) in 1989 to help improve conditions of labour in the trekking industry. He received the British Guild of Travel Writers Tourism and Community Merit Award 1996, and CAT received the Responsible Tourism Award 2008. CAN was awarded the first British Expertise International (BEI) Charity Project of the Year Award along with CAN's partner, WYG, in 2017.
Еріктілік
Скот альпинистер қауымдастығында түрлі ерікті қызметтер атқарды. Ол 1976 жылы сыртқы білім беру туралы Хант есебіне үлес қосқан Хант комитетінің мүшесі болды. Ол UIAA-да Британдық Альпинистік Кеңесінің (BMC) өкілі және 2008–2012 жылдары UIAA басқару комитетінің мүшесі болды; UIAA Альпинистік комиссиясының мүшесі және 2011 жылдан өмірінің соңына дейін Дәстүрлі Құндылықтар Жұмыс Тобының төрағасы болды. 2014–2017 жылдары Эверест Тауы Қорының төрағасы, 2014–2017 жылдары Тау Мұрасы Трастының төрағасының орынбасары болды. 1988 жылы некелері ажырасты. 1993 жылы ол үнді альпинисі Шаравати Прабхуға үйленді, олармен екі ұлы, Арран мен Юан дүниеге келді. Неке 2003 жылы ажырасты. 2007 жылы Патриция Лангқа үйленді, олар Көлдер аймағының солтүстік бөлігінде бірге тұрды. Ол 2020 жылдың 7 желтоқсанында 79 жасында Англияның Камбриядағы үйінде аурудан қайтыс болды.
Scott held various volunteering positions within the mountaineering community. He was a member of the Hunt Committee contributing to the Hunt Report on Outdoor Education 1976. He was British Mountaineering Council (BMC) representative on the UIAA and a member of the UIAA Management Committee 2008–2012; member of UIAA Mountaineering Commission and chairman of the Traditional Values Working Group 2011 until his death. He was chairman of Mount Everest Foundation 2014–2017 and vice chairman of the Mountain Heritage Trust 2014–2017. The marriage was dissolved in 1988. In 1993 he married Indian climber, Sharavati Prabhu, with whom he had two sons, Arran and Euan. The marriage was dissolved in 2003. In 2007 he married Patricia Lang, residing together in the Northern Fells of the Lake District. He died at his home in Cumbria, England of the disease on 7 December 2020, aged 79.