Кіріспе
Американдық альпинист Джеймс У. Уиттакер (1929 жылдың 10 ақпанында туған), сондай-ақ Джим Уиттакер деп белгілі, – американдық альпинист және тау гиді. Вашингтон штатының Сиэтл қаласында туып өскен ол 1963 жылдың 1 мамырында Норман Дьеренфурт басқарған американдық Эверест экспедициясының құрамында, Тензинг Норгайдың туысы Шерпа Наванг Гомбумен бірге Эверест тауының шыңына жеткен алғашқы американдық болды. Олардың оттегі таусылып қалды, бірақ олар шыңға жете алды.
James W. Whittaker (born February 10, 1929), also known as Jim Whittaker, is an American climber and mountain guide. Born and raised in Seattle, Washington, on May 1, 1963, he became the first American to reach the summit of Mount Everest as a member of the American Mount Everest Expedition led by Norman Dyhrenfurth, alongside the Sherpa Nawang Gombu, a nephew of Tenzing Norgay. They ran out of oxygen, but managed to reach the summit.
Өмірбаян
Ол, 1963 жылы Эверестке көтерілуге қате есептелген тау гиді Лу Уиттакердің егіз інісі. Егіздер 1940 жылдары, жасөспірім шақтарында, бойскауттар қатарында жүргенде тау шаруасымен айналыса бастады. Сонымен қатар, ол Америка Альпинистік клубының президенті Николас Клинчтің алғашқы кеңес мүшесі болды. Уиттакер Эверест тауына шыққанда, REI компаниясына көптеген тегін жарнама әкелді, нәтижесінде келесі жылы, 1964 жылы, оның жалпы кірісі алғаш рет 1 миллион АҚШ долларын құрады. 1965 жылы Ди Моленар және басқалармен бірге ол Роберт Ф. Кеннедиді жаңа аталған Кеннеди тауына жетектеп шықты. Кеннеди мен Уиттакер тез дос болып, бірнеше демалыс күндерін бірге өткізді. 1968 жылы ол Кеннедидің штаттық сайлау кампаниясының төрағасы болды. Кеннеди Лос-Анджелесте атылған кезде, Уиттакер RFK-ның әйеліне көңіл айту үшін дереу ұшып барды, оның күйеуінің өмірін сақтау аппаратын өшіруге тура келді. 1990 жылы ол 20-ші Дүниежүзілік Жер күніне арналған Халықаралық бейбітшілік экспедициясын ұйымдастырды, ол АҚШ, КСРО және Қытайдан келген альпинистерді Эверест тауының шыңына жеткізді. Экспедиция жиырма альпинисті шыңға шығарумен қатар, бұрынғы экспедициялар қалдырған көптеген қоқысты таудан алып кетті. Қазіргі уақытта Уиттакер қолға ұсталатын GPS құрылғыларын шығаратын Magellan Navigation компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы болып табылады. 1999 жылы Уиттакер өзінің автобиографиясын жариялады – «A Life on the Edge: Memoirs of Everest and Beyond». Оның кіші ұлы Лейф Уиттакер 2016 жылы «Менің әкешім және тау: естеліктер» атты кітабын шығарды, онда ол Эверест тауына өзінің шығуы туралы, сондай-ақ әкесінің Эверест тауындағы тәжірибесімен салыстыра отырып, өз саяхатын баяндайды. Уиттакер және оның әйелі Дианна Робертс Вашингтон штатының Порт Таунсенд қаласында тұрады. Олардың балалары – Джосс және Лейф Уиттакер.
Марапаттар мен құрметтер
Эверест тауына көтерілген алғашқы американдық болғандықтан, Уиттакер АҚШ президенті Джон Ф. Кеннедиден Хаббард медалін алды. Вашингтон штатының Челан округіндегі Биг Джим тауы оның құрметіне аталған. Исакуа қаласына жақын, Кугар тау аймақтық жабайы табиғат паркіндегі Джим Уиттакер Wilderness Peak жолы да оның есімімен аталады.