Кіріспе
Америкалық альпинист Джим Уиквайр (8 маусым 1940 жылы туған) – әлемдегі екінші биік тау К2 шыңына шыққан алғашқы американдық. Уиквайр сонымен қатар 27 000 футтан (8230 м) жоғары биіктікте К2 тауында түнгі жалғыз баспанада аман қалғандығымен белгілі; бұл "тау альпинизмінің тарихындағы ең әйгілі баспаналардың бірі" деп есептеледі.
Jim Wickwire (born June 8, 1940) is the first American to summit K2, the second highest mountain in the world (summit at ). Wickwire is also known for surviving an overnight solo bivouac on K2 at an elevation above 27,000 feet (8230 m); considered "one of the most notorious bivouacs in mountaineering history".
Ерте өмір
Уикуайр Джеймс пен Дороти Уикуайрдың тәрбиесінде өсті, Вашингтон штатының Эфрата қалашығында. Ол Эфрата орта мектебі мен Паско, Вашингтондағы Колумбия бассейні колледжінде футбол ойнады, онда 1961 жылы жеңілмеген команданың құрамында болды, кейіннен «Жас Rose Bowl» турниріне шақырылды. Уикуайр футболдан бас тартып, Гонзага университетіне түсіп, заң факультетін бітірді. Ол заңгер мамандығын оқып, жұмыс істеді. 1963 жылы ол алғаш рет қабырғаның шығыс бөлігіне көтерілді. 1970 жылы Уиллис қабырғасына қыста алғашқы өрмелеуді жасады. Уикуайрдың Уиллис қабырғасына басқа да көтерілулері 1971 және 1974 жылдары болды. Уикуайр алғаш рет К2 тауына көтерілгенде, онда жеті альпинист қаза тапқан еді. Оның К2 тауына жасаған алғашқы әрекеті 1975 жылғы экспедиция кезінде болды, ол дау-дамайға ұшырап, 22000 футтан (6706 м) жоғары көтеріле алмады. Уикуайр 1978 жылдың 6 қыркүйегінде Луи Райхардтпен бірге К2 шыңына шықты. Екеуі шыңда сурет түсіріп, Рейхардт бірден төмен түсті, себебі ол қосымша оттегісіз көтерілген еді. Уикуайр оны қуып жету ниетімен сәл ұзағырақ қалды. Төмен түскен кезде қараңғылық басталып, Уикуайрдың басында шам болмады. Қараңғыда қауіпсіз қозғала алатынына көз жеткізбей, ол түні бойы өзі тұрған жерде, яғни шыңның астында, бірақ 27000 футтан (8230 м) жоғары қалуды шешті. Уикуайр бұрын да бивак жасаған, сондықтан таң атқанша шыдау керек екенін білді, бірақ бұл ауаның жұқалығы мен қатты суықтан қауіпті еді. Қауіптердің ішінде гипоксия, гипотермия, мұздану, мидың ісінуі, өкпенің ісінуі және құлау бар еді. Уикуайр шатырын, ұйықтайтын қаптарын және суын алмай келген. Түннің ортасында оттегісі бітіп, газды пеші жұмыс істемей қалды. Оның жалғыз қорғанысы, қысқы киімдерінен басқа, жұқа нейлоннан жасалған бивак қабы болды, ол оқшауланбаған, бірақ желге төзімді және дене жылуын сақтауға көмектеседі. Ол қатты суықтан (шамамен 35°F) дірілдеп, баяу-баяу төмен сырғып түсті. Мәселені шешу үшін қаптан шығуға мәжбүр болды және 10000 фут (3048 м) төмен түсетін тік жарға құлау қаупі бар екенін анықтады. «Ешкім де 27 мың футтан жоғары бивакқа жалғыз өзі түсіп тірі қалған емес». Хирург Уикуайрдың биік тауларға тағы көтеріле алатынына күмәнданды. Дегенмен, Уикуайр бірнеше жылдан кейін де биік тауларға көтерілуді жалғастырды, Эверест тауына көтерілу экспедициясына дайындық ретінде Алясканың Денели тауларының беткейлеріне көтерілді.
Маккинлидегі ойыс
1981 жылы Уиквайр Маккинли тауындағы (қазіргі Денэли) мұздықты кезіп өтіп жатқан. 25 жасар Рейнир тауының тәжірибелі нұсқаушысы Крис Керреброк алда бара жатты. Олар арқанмен байланысып, керуенді сүйреп алып жүрді. Мұздықтарда көбінесе жұқа қар қабатымен жасырылған терең жарықтар болады. Керреброктың астында жарық ашылып, ол басымен ішке құлап кетті, арқанға байланғандықтан Уиквайр мен керуенді де өзімен бірге тартып алды. Уиквайр мұз балтасының көмегімен баяу шығып келді, бірақ Керреброкты құтқара алмады. Ол тірі болғанмен, тығыз жарыққа кіріп қалған, үстіне рюкзагын киген күйі аударылып жатты. (Керреброк Уиквайр қолына тигенде қолын сезіне алмады.) Уиквайр иығын сындырған, бірақ мұз балтасы мен тісқабымен мұз қабырғаларын алты дюймнан-алты дюймнан баяу өрлеп шықты. Жарықтың үстіне шыққан соң, ол Керреброкты тартып шығаруға тырысты, ол әлі де есін сақтап, арқанды күшпен тартып бақты. Содан кейін Уиквайр қар тірегіне бекітілген арқанмен төмен түсіп, жарықтың ішінен Керреброктың тығыз кіріп қалған рюкзағын жылжытуға тырысты, бірақ барлық әрекеттері сәтсіз аяқталды. Керреброктың тағдырына мойынсұнып, екеуі қоштасты. Керреброк сол түні қайтыс болды. (Керреброк Уиквайрға денесін жарықта қалдыру немесе алып шығу туралы шешімді әкесіне беруді тапсырған. Уиквайр парктің рейнджерлерін осы жерге алып келді, олар Керреброктың денесін алып шықты.) Таудан бірнеше күн бойы түскенде, жолда тағы да жарықтарға тап болды. Уиквайр Керреброкты құтқара алмағаны үшін көптеген айлар бойы өзін кінәлі санады. Ол алдағы Эверест тауына бару экспедициясынан бас тартуды ойлады, тіпті "сол кезде менің ойымда Эверест туралы ең соңғы ой болды" деді.
Эвересттің солтүстік бетін көтеру
Уиквайр Эверест тауының солтүстік жағына 1982, 1984, 1993 және 2003 жылдары төрт рет (сәтті болмаған) тырысты. 1982 жылғы экспедиция барысында Уиквайр әйел альпинист Марти Хоймен қарым-қатынас орнатты.
Жеке өмір
Керреброк қайтыс болған кезде Уиквайр 20 жылдан бері "әлемдегі ең шебер таушылардың бірі" болуға тырысып келген.
Фильм
K2 (1991) фильмі Виквайр мен Райхардтың 1978 жылғы K2 шыңына жасаған көтерілісіне өте еркін негізделген; фильм мен нақты оқиға арасында маңызды айырмашылықтар бар.