Кіріспе
Британдық саясаткер (1932–2022)
Дэвид Айвор Янг, Граффэм бароны (27 ақпан 1932 – 9 желтоқсан 2022) – британдық консервативті саясаткер, кабинет министрі және кәсіпкер болған.
Ерте өмір
Дэвид Янг Лондонның ортодоксалды еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Минскке жақын Юревич ауылында дүниеге келген, қазір Беларусь территориясында орналасқан бұл ауылда сол кезде литвалық яһудилер көп тұрған, оның ішінде Янгтың өз отбасы да болған. Дэвидтің әкесі 5 жасқа толғанда отбасы Англияға антисемиттік қырғыннан қашып кеткен. Англияда Янгтың әкесі ұн импорттаған, кейіннен балаларға арналған пальто тігумен айналысқан. Янг Финчлидегі Крайст колледжіне, содан кейін Лондон университетінің колледжіне оқыды, заңгер болу үшін кешкі оқушы ретінде заң мамандығын бітірді және 1955 жылы адвокаттар тізіміне енді.
Іскерлік мансап
Юрист мамандығын алғаннан кейін Янг бір жыл ғана адвокат болып жұмыс істеді, сосын Great Universal Stores компаниясына басшы қызметкер ретінде орналасты, оның ішінде бір бөлігін төраға Сэр Исаак Вольфсонның көмекшісі болып өткізді. 1961 жылы ол GUS компаниясынан кетіп, Gestetner Family Settlements қаржысымен алғашқы бизнесін – Eldonwall Ltd. компаниясын құрды. 1960-шы жылдары ол өнеркәсіптік жылжымайтын мүлік, құрылыс және техника жалдау салаларында компаниялар тобын құрып, 1970 жылдың маусымында Town & City Properties PLC (T&CP) компаниясына сатты және оның басқармасына кірді. 1973–1974 жылдардағы жылжымайтын мүлік дағдарысынан кейін Янг Джеффри Стерлингке оның компаниясын T&CP-ге қосып, кейін P&O аталған компаниялар тобын құруға көмектесті. 1975 жылы Янг басқармадан кетіп, Manufacturers Hanover компаниясымен бірлескен кәсіпорын құрып, Manufacturers Hanover Property Services компаниясының төрағасы болды, ол Ұлыбритания мен шетелде жылжымайтын мүлікке несие берді. Оның басқа да көптеген коммерциялық мүдделері болды. 1980 жылы Өнеркәсіп министрлігіне қызметке кірген кезде ол барлық коммерциялық мүдделерін сатты. Оның кіші інісі Стюарт BBC төрағасы болды.
Маргарет Тэтчер
Янг кәсіби білім беруді қолдайтын британдық ORT қайырымдылық қорының төрағасы ретінде ерікті ұйымдармен айналысты; ол 1979 жылы Маргарет Тэтчерді билікке әкелген жалпы сайлаудан кейін көп ұзамай CPS директоры болды. Жаңа үкімет құрылған күні Кит Жозеф, өнеркәсіп министрі, оны кейін жекешелендіру деп аталған мәселеге жауапты кеңесші етіп тағайындады. ORT арқылы кәсіби оқытумен айналысқандықтан, Норман Теббит, 1981 жылы жұмыспен қамту министрі болған кезде, оны жұмыссыздық және оқыту мәселелерімен айналысатын үкіметтік агенттік – Адам күштерін басқару комиссиясының төрағасы етіп таңдады. Осылайша ол үкімет шешімдеріне қатысты және онымен жұмыс істеген министрлер кабинеті оны жақсы бағалады; ол экономикалық саясаттағы «құрғақ» ұстанымын қалыптастырды. 1984 жылдың 10 қазанында Батыс Суссекс графтығындағы Граффэмнің бароны Янг титулын алған өмірлік пэр ретінде жарияланды. Бір айдан кейін, 11 қыркүйекте Янгтың министрлер кабинетіне портфелі жоқ министр ретінде кіретіні хабарланды (1974 жылы лорд Абердерден кейін бұл лауазымға тағайындалған алғашқы адам). Портфелі жоқ министр ретінде ол Тай кеңесіне тағайындалды. 1985 жылдың 2 қыркүйегінде ол жұмыспен қамту министрі болды.
1987 жылғы сайлау
Тэтчер Янгты өзіне жеке адал адам деп есептеді және 1987 жылдың наурыз айында оны 1987 жылғы сайлау науқанын жоспарлаудың басты рөліне тағайындады. Бұл, іс жүзінде, Норман Теббитті бақылау мақсатында жасалды, себебі ол өзінің жетекшілікке үмітакерлігін ілгерілетуге көбірек қызығушылық танытып жатқан деп күдіктенді. Янг Тэтчердің сапарларын және теледидардағы сұхбаттарын ұйымдастырумен айналысты. 1987 жылғы 4 маусымда сайлауға бір апта қалғанда Янг пен Теббит сайлау стратегиясы бойынша үлкен дауға түсті, бұл күн "Дүркілдеген бейсенбі" деп аталды. "The Independent" газетінің мәліметінше, Янг Теббитті жеңінен ұстап алып: "Норман, мені тыңда, біз осы сайлауды ұтып алуға айналып келеміз". - деді.
Сауда және өнеркәсіп
Сайлаудан кейін Теббит үкіметтен кетіп қалатынын жариялады, ал Янг Сауда және өнеркәсіп жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Ол осы лауазымда екі жыл қызмет етіп, ведомстводағы мемлекеттік меншікке алынған соңғы өнеркәсіп кәсіпорындарын жекешелендірді. 1989 жылдың мамырында ол премьер-министрге жеке өмірге оралуға ниетті екенін айтты. Ол 1989 жылы үкіметтен кетті, бірақ Кеннет Бейкерге Орталық кеңсесін қайта ұйымдастыруға көмектесу үшін Консервативтік партия төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Янг Тэтчер отставкаға кеткен кезде министрлік лауазымынан түсті.
Кейінгі іскерлік мансап
Кейін Янг Salomon Inc. компаниясының директоры және Cable & Wireless компаниясының атқарушы төрағасы болып бизнеске оралды. 1993 жылдан бастап Директорлар институтының президенті, ал 1995 жылдан бастап Лондон университетінің колледжінің кеңес төрағасы болды. Ол Еврейтік қамқорлықтың алғашқы президенті болды (1990–1997). 1995 жылы Янг Cable & Wireless компаниясынан зейнеткерлікке шықты және 1996 жылы серіктестері Саймон Альберга мен Йоав Курцбардпен бірге Young Associates Ltd компаниясын құрды, ол технологиялық компанияларға белсенді түрде инвестиция салады. Young Associates компаниясынан тыс оның бірқатар бизнес мүдделері болды. Ол мұнай-газ, автокөлік және медициналық салаларда инновациялық технологиясы бар компаниялардың Кембридждегі федерациясы – компаниялардың Камкон федерациясының төрағасы және бақылаушы акционері болды. Ол қауіпсіздік технологиясы саласындағы ұзақ уақыттан бері қалыптасқан компания TSSI Systems Ltd басқарушы акционері және басқарма мүшесі болды және бұл екі компанияда да Дэнни Чапчалмен бірге жұмыс істеді. Ол Deep Tek Ltd компаниясының төрағасы және ірі акционері болды, ол мұнай және газ секторындағы терең және өте терең суларда, сондай-ақ ғылыми барлауда операцияларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін технологияны дамытты. Ол KashFlow Software Ltd компаниясының, шағын және орта кәсіпкерліктерге арналған онлайн-есепке алуды қамтамасыз ететін жетекші компанияның, акционері және төрағасы болды. 1996 жылы Янг Германиядағы Росток портын жекешелендіруге қатысты. Бірнеше жыл бойы порттағы тасымал көлемі төмендегеннен кейін Росток қалалық кеңесі портты Янгтың бақылауындағы Kent Investments Ltd компаниясына, екі ізраилдік кәсіпкер Менахем Атзмон мен Езра Харелмен серіктесіп сатуға келісті. Кейіннен Янг ізраилдік инвесторлардың маңдайшысы ғана болғаны анықталды. Кейін екеуі де Израильдің бағалы қағаздар агенттігімен алаяқтық және сенімділікке қиянат жасады деген күдікпен тергелді. Олар Rogosin Industries компаниясынан қарыз алып, портты сатып алды, ол облигациялар шығару арқылы қаражат жинады. Содан кейін Rogosin Industries қарызды кешіру шартымен порттың 25 пайызын сатып алу опциясын алды. Rogosin Industries ақырында осы опцияны пайдаланды, нәтижесінде Харел мен Атзмон Rogosin қаражатын пайдалана отырып, Росток портының 75 пайызына ие болды. Бұл мәселе Rogosin Industries облигацияларын төлемегеннен кейін тергелді, себебі облигация иелеріне төлеуге жеткілікті қаражаты қалмады. Кейін компания банкротқа ұшырады.
Кәсіпорын кеңесшісі
2010 жылдың қазан айында ол Кэмеронның кәсіпкерлік жөніндегі кеңесшісі болып тағайындалды және үкімет пен шағын кәсіпорны арасындағы қарым-қатынасты "қатаң" саралауды жүргізуі сұралды. Бұл нәтижесінде премьер-министрге кәсіпкерлік және шағын бизнес жөнінде үш бөлімнен тұратын шолу ұсынылды. 2012 жылдың мамыр айында Янг осы шолудың бірінші бөлігін ұсынды. "Бизнесті өз ісіңізге айналдырыңыз" деп аталатын бұл шолу 1971 жылғы Болтон есебінен бері жасалған алғашқы шолу болды. Оның есебінде Ұлыбританияда кәсіпкерлік пен кәсіпкерлік мәдениетінің өсіп келе жатқанын көрсететін жаңадан құрылған кәсіпорындардың саны ерекше атап көрсетілді. Есепте бизнес бастау үшін несиелер мен жетекшілік беруді көздеген "Старт-ап несиелері" жаңа үкіметтік бағдарламасы ұсынылды. 2016 жылдың маусым айына дейін "Старт-ап несиелері" 25 000 адамға 129 миллион фунт стерлингтен астам несие берді. 2013 жылдың маусым айында Янг "Бизнесіңізді дамыту" атты есеп ұсынды, онда жаңа және дамып келе жатқан шағын кәсіпорындардың қалай өсе алатыны және жаңа нарықтарға қалай кеңейе алатыны қарастырылды. Осыдан кейін үкімет шағын жеткізушілерге мемлекеттік сектордағы келісімшарттарды жеңіп алуды жеңілдету мақсатында мемлекеттік сатып алу реформаларын енгізді; олардың жергілікті шағын бизнес қауымдастықтарына қол жеткізуін кеңейтуді мақсат тұтқан жаңа "Шағын бизнес хартасы", және ол оның қамқоршысы болды; сондай-ақ компанияларға "кәсіби стратегиялық кеңес табуға және төлеуге" көмектесетін "Өсу ваучерлері" бағдарламасы енгізілді. 2014 жылдың маусым айында Янг "Баршаға арналған кәсіпкерлік" есебінде білім берудегі кәсіпкерліктің маңыздылығын қарастырды. 2014 жылдың желтоқсан айында Үкімет Янгтың осы есептегі ұсыныстарын қабылдады. Бұл ұсыныстарға мектеп директорларына студенттері үшін тиісті мансапты бағдарлау және кәсіпкерлік ұсынысын әзірлеуде көмектесу үшін арналған арнайы ресурс ретінде қарастырылған "Кәсіпкерлік кеңесшілері" бағдарламасы және жастардың болашақ жұмыс берушілерге академиялық жетістіктерімен қатар кәсіпкерлік және қосымша іс-шараларын тіркеуге мүмкіндік беретін "Кәсіпкерлік паспорты" кірді. Янг 2015 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Құрмет серіктері орденінің мүшесі болып тағайындалды.
Қайырымдылық мүдделері
Янгтың көптеген пробоно немесе қайырымдылық қызығушылықтары болды, оның ішінде Чай қатерлі ісікпен күресетіндерге көмек көрсету ұйымы мен Корам Трастың президенті, Чичестер фестиваль театрының және Лондон еврей мұражайының төрағасы, сондай-ақ Коэкзистенс Траст пен МБИ Аль Джабер қорының мүшесі. 2010 жылдың желтоқсан айында ол хоспистегі балаларға технологиялық құралдармен қамтамасыз ететін Lifelites қайырымдылық қорының демеушісі атанды.
Жарияланымдар
1990 жылы Янгтің «The Enterprise Years» атты саяси өмірбаяны жарық көрді. Ол мерзім-мерзіммен пікір мақалалары жазатын. Бір мақаласында ол Борис Джонсонды Гарольд Макмилланмен салыстырды, сонымен қатар Enterprise Zones-ты жақтап, бұрынғы Тэтчердің «сол кезде көптеген жаңа кәсіпорындар құруға көмектескен, Enterprise Allowance Scheme сияқты тиімді бағдарламаларын» қайта қолға алуды ұсынды.
Жеке өмір
Янг Лита (туған тегі Шоу) есімді әйелге үйленген және олардың Карен мен Джудит деген екі қызы болған. Ол 2022 жылдың 9 желтоқсанында 90 жасында дүниеден озды.