Джон Дэван Сейнсбери: Британдық кәсіпкер және саясаткердің өмірі мен қызметі
John Sainsbury, Baron Sainsbury of Preston Candover
Джон Дэван Сейнсбери (1927-2022) – британдық бизнесмен, саясатшы, Sainsbury's президенті. Әулеті 1869 ж. дүкен ашқан, қазіргі супермаркет желісінің негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық бизнесмен (1927–2022)
British businessman (1927–2022)
Джон Даван Сайнсбери, Престон Кандовер бароны Сайнсбери (2 қараша 1927 – 14 қаңтар 2022) – британдық бизнесмен және саясаткер. Ол «Сайнсбери» компаниясының президенті қызметін атқарды және өмірлік пэр ретінде Консервативтік партия мүшесі болып Лордтар палатасында отырды.
John Davan Sainsbury, Baron Sainsbury of Preston Candover, (2 November 1927 – 14 January 2022) was a British businessman and politician. He served as the President of Sainsbury's, and sat in the House of Lords as a life peer and member of the Conservative Party.
Ерте өмір
Ол Барон Сенсберидің ұлы және сэр Роберт Сенсберидің сіңілі баласы болды. Оның кіші ағалары Саймон және Тимоти, бұрынғы консервативті сауда министрі; Дэвид Сайнсбери, бұрынғы лейбористтік ғылым министрі, оның туысы еді. Оның қарт ата-аналары Джон Джеймс Сенсбери мен Мэри Энн Стейплс 1869 жылы 173 Дрюри-Лейнде азық-түлік дүкенін ашты, ол кейіннен британдық «Сенсбери» супермаркеттер желісіне айналды. Оны кейде «JD» Сенсбери мырза деп атайтын (ол «Сенсбериде» жұмыс істеген кезде осылай танылатын). Сайнсбери Сандройд мектебінің бас оқушысы болды, содан кейін Стоу мектебіне және Оксфордтың Вурчестер колледжіне оқуға түсіп, тарих мамандығын оқыды.
He was the son of Alan Sainsbury, Baron Sainsbury, and the nephew of Sir Robert Sainsbury. His younger brothers were Simon and Timothy, former Conservative Minister of Trade; David Sainsbury, former Labour Minister for Science, was a cousin. His great grandparents, John James Sainsbury and Mary Ann Staples, established a grocer's at 173 Drury Lane in 1869 which became the British supermarket chain Sainsbury's. He was sometimes referred to as "Mr JD" Sainsbury (which was what he was known as when working for Sainsbury's). Sainsbury was Head Boy of Sandroyd School, before heading to Stowe School and Worcester College, Oxford, reading History.
Іскерлік мансап
Лорд Сэйнсбери 1950 жылы Sainsbury's компаниясына қосылды (Кройдон қаласында алғашқы өзін-өзі қызмет көрсететін дүкен ашылған жылы), азық-түлік бөлімінде жұмыс істеді. Келесі жылы ол сатып алушы болып жұмыс істеді. Кейіннен ол бизнестің көптеген басқа да салаларын басқарды, соның ішінде 1956 жылы бекон сатып алуды. 1958 жылы ол компания директоры болды, ол кезде компания J. Sainsbury Ltd. деп аталатын, 1967 жылы әкесі Алан Сэйнсбери зейнеткерлікке шыққаннан кейін төрағаның орынбасары болды. Лорд Сэйнсбери 1969 жылы өзінің ағасы сэр Роберт Сэйнсбериден төраға және бас атқарушы лауазымын алды. Сол кезде, Sainsbury's 1922 жылдан бері нарық үлесі бойынша Ұлыбританиядағы ең ірі азық-түлік сатушысы болғанмен, Tesco-ның пайдасы Sainsbury's-тен екі есе, ал Marks & Spencer-тің пайдасы Sainsbury's-тен тоғыз есе көп болды. Ол компанияны 1973 жылдың 12 шілдесінде Лондон қор биржасына шығарды, бұл сол кездегі ең ірі акция сату операциясы болды. Баспасөз бұл оқиғаны «Ғасырдың сатылымы» деп атады, оның отбасы сол кезде 85% үлесімен бақылауды сақтады. Оның туысы Дэвид Сэйнсбери әкесі Роберт Сэйнсберидің 18% үлесін мұра еткен болса, Лорд Сэйнсбери әкесі Алан Сэйнсберидің 18% үлесін кіші інілері Хонмен бөлісуге мәжбүр болды. Саймон Сэйнсбери мен Rt Hon сэр Тимоти Сэйнсбери, олардың әрқайсысы 6%-дан үлес иеленді. Оның 23 жыл бойы төрағалық етуі кезінде Sainsbury's өзінің барлық 82 дүкенін заманауи супермаркеттермен алмастырды, ал Ұлыбританиядағы азық-түлік дүкендерінің саны 244 дүкеннен (162 өзін-өзі қызмет көрсететін дүкендерді қоса алғанда) 313 супермаркетке дейін өсті, ал жаңа супермаркеттердің орташа көлемі артты. Өнімдердің ассортименті 4000-нан (1500 өнімнің өз брендінен тұратыны) 16000-ға дейін (8000 өнімнің өз брендінен тұратыны) дейін кеңейді. Ол өзінің өнімдерінің сапасын бақылауға қанағаттанғандығын растау үшін жеке брендті өнімдерді өзі татып көретін және әрбір жаңа өнімнің ресми шығарылуынан бұрын жеке брендті өнімнің таңбалау дизайнын жеке мақұлдайтын. Ол дүкендерге ұшақпен хабарсыз келіп, дәліздерді тексеріп, кемшіліктерді анықтау үшін келіпті. Ол Sainsbury's-ті Shaw's, АҚШ-тың супермаркеттер желісін сатып алу арқылы АҚШ-қа әкелді және Homebase және Savacentre кәсіпорындарын құрды. Shaw's және Homebase кейіннен сатылды, ал Savacentre негізгі Sainsbury's брендімен қайта аталды. 1973-1992 жылдар аралығында компанияның нарықтық капитализациясы акция бағасының 9 пенстен 464 пенске дейін өсуіне байланысты £117 млн-нан £8.115 млрд-қа дейін өсті (1992 жылдың 15 мамырында). 1969-1992 жылдар аралығында сату 166 млн фунт стерлингтен 9,202 млрд фунтқа дейін өсті, ал салықтан бұрынғы пайда 4,3 млн фунт стерлингтен 628 млн фунтқа дейін өсті. Компания сонымен қатар азық-түлік саудасы саласында бір шаршы футқа шаққандағы ең жоғары сатылыммен мақтана алды, ал Ұлыбританиядағы супермаркеттердің нарықтық үлесі 2,5%-дан 10,4%-ға дейін өсті. Sainsbury's сонымен қатар Tesco және Marks & Spencer-ді басып өтті (соңғысы өзінің 65 жасқа толған күні 1992 жылдың 2 қарашасында зейнеткерлікке шыққанға дейін) Ұлыбританияның ең ірі және ең табысты супермаркет желісі болды. Ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін оның туысы және Лейборист партиясын қолдайтын Дэвид Сэйнсбери (қазіргі Лорд Сэйнсбери Турвилл) төраға болды. Tesco 1995 жылы Sainsbury's-ті басып өтіп, Ұлыбританияның ең ірі супермаркет желісі болды, ал Дэвид Сэйнсбери 1998 жылы саясатта мансап құру туралы ұзақ уақыт бойы армандаған мақсатын жүзеге асыру үшін төрағалықтан кетті. Лорд Сэйнсбери зейнеткерлікке шыққанмен, ол бөлшек сауда желісінің өмірлік президенті болды және бизнеске белсенді түрде қызығушылық танытты. Ол дүкендерді сол кездегі бас атқарушы Майк Купемен бірге аралады, сондай-ақ отбасы мүшесі ретінде әрқашан J Sainsbury plc жылдық жалпы жиналыстарына қатысты. Ол сондай-ақ Sainsbury's ардагерлер қауымдастығының президенті, сондай-ақ Sainsbury's-тің бұрынғы бас директоры Дино Адриано болды. Ол сондай-ақ өз үлесін сатуға барынша қарсы болған, үлкен үлесі бар отбасы мүшесі болды. Отбасылық үлесті 2005-2008 жылдар аралығында 35%-дан 15%-ға дейін сату кезінде Лорд Сэйнсбери өзінің үлесін азайтатын соңғы ірі отбасылық акционер болды, оның жағдайында 4%-дан 3,89%-ға дейін, сатылатын 0,11%-ы оған тиесілі пайдасыз трастқа тиесілі болды. J Sainsbury plc компаниясы 2006 жылдың 5 желтоқсанында Preston Candover лорды Sainsbury компаниясының акцияларын отбасында беруден кейін компанияда есеп беруге тиісті үлесін ұстамайтынын хабарлады. Нәтижесінде оның Sainsbury's-тегі 3,89% акциялары туралы есеп беруді тоқтатты. 2007 жылы Sainsbury's компаниясын сатып алу кезінде лорд Sainsbury N M Rothschild & Sons компаниясын өзінің қаржылық кеңесшісі ретінде қолданды және өзінің үлесін сатуға ең қарсылық білдірген ірі отбасылық акционер болды. 2007 жылдың бірінші жартысында жеке капиталға сатып алу туралы ұсыныс кезінде ол өзінің 3%-дан аз үлесін кез келген бағаға сатудан бас тартқан. 2009 жылдың тамызында Лорд Сэйнсбери компанияның 3%-дан астам үлесін сақтап қалды. Дэвид Сэйнсбери ең ірі отбасылық үлесін 5,85% құраса, Лорд Сэйнсбери 3%-дан астам үлеске ие болды, Дэвид Сэйнсберидің пайдалы үлесі 0,57%-ды құрады, ал JD Сэйнсбери үшін 1,6%-ды құрады. Sainsbury's отбасының барлығы Sainsbury's-тің шамамен 15%-ын бақылайды. 2013 жылғы Sunday Times Rich List тізімінде оның отбасының байлығы 1,97 миллиард фунт стерлингке бағаланды. Ол Bilderberg Group-тың Басқару комитетінің мүшесі болды.
Lord Sainsbury joined Sainsbury's in 1950 (the year the first self service store opened in Croydon), working in the grocery department. The next year he became a buyer. He later became in charge of many other aspects of the business, including bacon buying in 1956. He became a director of the Company, then known as J. Sainsbury Ltd., in 1958, becoming Deputy chairman in 1967 following his father Alan Sainsbury's retirement. Lord Sainsbury took over from his uncle Sir Robert Sainsbury as chairman and chief executive in 1969. At the time, although Sainsbury's had always been the largest UK grocery retailer by market share since 1922, Tesco's profits were double those of Sainsbury's, and Marks & Spencer's were nine times those of Sainsbury's. He led the company on to the London Stock Exchange on 12 July 1973, which was at the time the largest flotation ever. Dubbed "The sale of the century" by the press, his family at the time retained control with an 85% stake. Whilst his cousin, David Sainsbury, inherited his father Robert Sainsbury's entire 18% shareholding, Lord Sainsbury had to split his father Alan Sainsbury's 18% stake with his younger brothers The Hon. Simon Sainsbury and The Rt Hon. Sir Timothy Sainsbury, and so they held 6% each. During his 23 years as chairman, Sainsbury's replaced all its 82 counter service stores with modern supermarkets, and the number of UK grocery stores increased from 244 stores (including 162 self service shops) to 313 supermarkets, whilst the average size of new supermarkets increased from to The range of products increased from 4,000 (including 1,500 own brand products) to 16,000 (including 8,000 own brand products). He was said to personally taste own brand products himself to make sure he was satisfied with its quality control, and personally approved every own brand product packaging design himself before the official launch of each new own brand product. He was said to turn up unannounced at stores by helicopter to patrol the aisles and highlight deficiencies. He led Sainsbury's into the United States through the purchase of Shaw's, a US supermarket chain, and started both the Homebase and Savacentre ventures. Shaw's and Homebase have since been sold, whilst Savacentre has been re branded under the core Sainsbury's brand. Between 1973 and 1992, the company's market capitalisation increased from £117m to £8.115bn due to an increase in the share price from 9p to 464p (on 15 May 1992). Between 1969 and 1992 sales increased from £166m to £9.202bn and profit before tax increased from £4.3m to £628m. The Company also boasted the highest sales per square foot in the food retailing industry and the market share of the UK supermarket business increased from 2.5% to 10.4%. Sainsbury's also overtook both Tesco and Marks & Spencer (the latter shortly before his retirement on his 65th birthday on 2 November 1992) to become the UK's largest and most successful supermarket chain. Following his retirement, his cousin and Labour supporter David Sainsbury (now Lord Sainsbury of Turville) became chairman. Tesco overtook Sainsbury's to become the UK's largest supermarket chain in 1995, and David Sainsbury stepped down as chairman in 1998 to pursue his long held ambition to have a career in politics. Although Lord Sainsbury retired, he was Life President of the retailer and continued to take an active interest in the business. He toured stores with then chief executive Mike Coupe as well as being the family member always attending J Sainsbury plc Annual General Meetings. He also served as a Joint President of the Sainsbury's Veteran Association along with former Sainsbury's CEO Dino Adriano. He was also the family member with a large shareholding that was most reluctant to sell down his stake. During the sell down of the family stake between 2005 and 2008 from 35% to 15%, it was Lord Sainsbury who was the last major family shareholder to reduce his stake, in his case from 4% to 3.89%, the 0.11% sold having belonged to a non beneficial trust held by him. J Sainsbury plc was informed on 5 December 2006 by Lord Sainsbury of Preston Candover that he no longer held a reportable interest in the Company following the transfer of shares within his family. As a result, his 3.89% shareholding in Sainsbury's was no longer reportable. During the takeover bids for Sainsbury's during 2007, Lord Sainsbury used N M Rothschild & Sons as his financial advisor and was said to be the major family shareholder most resistant to selling his stake. Indeed, during the private equity takeover bid during the first half of 2007, he was said to be refusing to sell his stake of just under 3% at any price. As of August 2009, Lord Sainsbury continued to control just under 3% of the company. Although David Sainsbury controls the largest family shareholding of 5.85%, and Lord Sainsbury controlled just under 3%, the beneficial holding of David Sainsbury was only 0.57%, compared with 1.6% for JD Sainsbury. The Sainsbury family as a whole control approximately 15% of Sainsbury's. In the Sunday Times Rich List 2013 his family fortune was estimated at £1.97 billion. He was a member of the Steering Committee of the Bilderberg Group.
Қайырымдылық жұмыстары
1985 жылы ол және оның екі бауыры Лондонның Ұлттық галереясына жаңа қанат салуға қаражат бөлді, бұл шамамен 50 миллион фунт стерлингке бағаланды және 1991 жылы Сайнсбери қанаты ретінде ашылды. Әйелімен бірге ол өнер, білім, қоршаған орта және мұра, медицина, әлеуметтік көмек және дамып келе жатқан елдер салаларындағы әртүрлі жобаларға гранттар ұсынатын Линбери қорына жетекшілік етті. Линбери қоры қаржылаған ең маңызды жобалардың бірі – 1990 жылдардағы Лондондағы Корольдік опера театрының жаңартылуы болды. Ғимараттағы Линбери студиялық театры қорының зор үлесін мойындау үшін осылай аталды. 1987 жылы Леди Сэйнсбери сахналық безендіру саласындағы жаңа таланттарды анықтап, қолдау көрсету мақсатында екі жылдық Линбери сыйлығын құрды; сыйлықты қаржыландыру Линбери қорының толыққанды қамқорлығында. 1993 жылы ол Лорд Ротшильдпен бірлесіп, Албаниядағы Бутринт археологиялық ескерткішін тіркеу және сақтау үшін Бутринт қорын құрды. 2010 жылдың қыркүйегінде ол Британ мұражайына 25 миллион фунт стерлинг сыйлады, бұл соңғы екі онжылдықта өнерге жасалған ең ірі қайырымдылық деп BBC хабарлады.
In 1985 he and his two brothers provided funds to construct a new wing of the National Gallery, London, at a cost of around £50 million, which opened in 1991 as the Sainsbury Wing. With his wife, he also ran the Linbury Trust, which offers grants to various projects in the fields of the Arts, Education, Environment & Heritage, Medical, Social Welfare and Developing Countries. One of the most notable projects funded by the Linbury Trust was the 1990s redevelopment of the Royal Opera House in London. The Linbury Studio Theatre in the building was named in recognition of the substantial contribution made by the trust. In 1987, Lady Sainsbury founded the biennial Linbury Prize for Stage Design, which identifies and encourages talented newcomers to the field of theatre design; the Prize continues to be funded solely by the Linbury Trust. In 1993, he joined with Lord Rothschild to set up the Butrint Foundation to record and conserve the archaeological site of Butrint in Albania. In September 2010 he donated £25m to the British Museum, which the BBC reported as the biggest gift to the arts in two decades.
Жеке өмір және өлім
Сэнсбери бұрынғы балерина Аня Линденге үйленген. Олардың үш баласы болды. 1980 жылы азық-түлік саудасы индустриясына қосқан үлесі үшін ол рыцарь атағымен марапатталды және 1989 жылғы 31 қаңтарда Хэмпшир графтығындағы Престон Кандовердің бароны Сайнсбери атағымен өмірлік пэр ретінде бекітілді. 1992 жылы ол "Жартер" орденінің серігі атанды. Сэнсбери 2022 жылғы 14 қаңтарда 94 жасында дүние салды.
Sainsbury was married to the former ballerina Anya Linden. They had three children. He was knighted in 1980 for services to the food retailing industry, and was made a life peer on 31 January 1989 with the title Baron Sainsbury of Preston Candover, of Preston Candover in the County of Hampshire. He became a Knight Companion of the Garter in 1992. Sainsbury died on 14 January 2022, at the age of 94.