Кіріспе

Американдық анархист

Эммет Гроган (туған Евгений Лео Гроган, 28 қараша 1942 – 6 сәуір 1978) – Сан-Франциско қаласының Хайт-Эшбери ауданындағы импровизациялық актерлердің радикалды қоғамдық әрекет тобы – Diggers-тің негізін қалаушы. Diggers өздерінің атын 1649-1650 жылдардағы феодализмге, Англия шіркеуіне және Ұлыбритания тәжіне қарсы болған ағылшын Diggers қозғалысынан алды.

Өмірбаян

Гроганның басты ақпарат құралдарына деген сенімсіздігі журналистерге оның өмірінен көп мәлімет алуды қиындатты. Ол 1942 жылғы 28 қарашада Нью-Йорк штатының Бруклин ауданындағы Бей-Ридж ауданында ирланд-американдық отбасында Юджин Лео Гроган ретінде дүниеге келді. Оның баспасы, «New York Review Books», былай деп мәлімдейді: «Гроган Нью-Йорк қаласының қатал көшелерінде өсті, жасөспірім кезінде героинге тәуел болды, одан құтылып, Манхэттендегі әсем жеке мектепке стипендия алды, Парк-авенюде ұрылықпен табыс тапты, содан кейін Италиядағы «dolce vita»дан ләззат алу үшін қаладан қашып кетті». Орта мектепті бітіргеннен кейін ол Сан-Францискоға көшуге дейін бір жыл бойы Дьюк университетінде оқыды. Сан-Франциско «Diggers» тобы 1960 жылдардың ортасында Бей-Аймақта гүлденген екі радикалды дәстүрден пайда болған көшбасшы топ болды: богемиялық/жер асты өнер/театр және Жаңа солшыл/азаматтық құқықтар/бейбітшілік қозғалысы. «Diggers» көше театрын, тікелей әрекеттерді және өнер шараларын еркін қала құрудың әлеуметтік мақсатына біріктірді. Олардың ең танымал ісі – тегін тамақ тарату.

«Diggers» контрмәдениетке және тіпті кең қоғамға енген «Өзіңдікімен айналыс» және «Бүгін – қалған өміріңнің бірінші күні» сияқты ұрандарды жасады. Гроганның 1972 жылғы «Ringolevio, a Life Played for Keeps» автобиографиясы кейбір адамдар тарапынан 1960 жылдардың жер асты мәдениеті туралы ең жақсы және жалғыз шынайы кітап деп есептеледі. Кітапта Гроган өзін Кенни Висдом деген атпен таныстырады. Питер Койот 1990 жылғы «Ringolevio» кіріспесінде Гроганның осы псевдонимді таңдауының «кездейсоқ емес» екенін айтады, оның ойынша, бұл Джерри Рубин және әсіресе Эбби Хоффманға сілтеме. Гроган «Human Be-In» сияқты шараларды ұйымдастырған Рон және Джей Телин басқаратын «HIP (Haight Independent Proprietors)» саудагерлері шаралардың басты пайдакөрушілері болды деп ойлады: «HIP саудагерлері өз тауарларына осындай үлкен нарықты насихаттау арқылы өздерінің жетістігіне таң қалды. Олар бір түндік құбылыс ретінде Батыс әлемінің талғамдарын анықтаушыларға айналды». Ол «Сүйіспеншілік жазы» жас адамдарды Хайт-Эшбериге хиппи өмірін бастан кешіруге шақыруына қарсы болды, себебі тұрғындардың көбеюі «көші-қон дағдарысына» әкеледі және қалыптасқан утопияны күткен жастар көшеде азапты тіршілікке ие болады деп есептеді. Ол сондай-ақ «HIP» саудагерлерінің «HIP Job Co-op» кооперативін сынады, олар ұсынған жұмыстың көп бөлігі тер төгілетін еңбек екенін көрсетті. Ол осы жұмысқа тәуелді жалпы жұмыс таппаған және кедей тұрғындардың жұмыс орындарынан айырылатынын атап өтті.

Өлім

1978 жылғы 6 сәуірде 35 жастағы Гроган Нью-Йорк метросының Кони-Айленд стансасындағы F желісіндегі пойыздың ішінде өлі күйде табылған; ол жүрек талмасынан қайтыс болған. Жақын досы және Digger журналының негізін қалаушы Питер Койота Гроганның "Ringolevio" автобиографиясының кіріспесінде оның өлімінің себебі героин дозасын асырып ішкенінен болды деді. Боб Дилан 1978 жылы шыққан "Street Legal" альбомын Гроганға арнады. Ричард Браутиган "Өлім – тек тоқтаған әдемі машина" атты өлеңін Гроганға арнады.

Жеке өмір

Гроган француз-канад актрисасы Луиза Латраверске үйленген, және олардың бір ұлы болған.