Кіріспе
Манхэттендегі көкжиек, Нью-Йорк. Трамп мұнарасы – Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Мидтаун махалласында, Бесінші авенюдің 721–725 нөмірінде, Шығыс 56-шы және 57-ші көшелер арасында орналасқан 58 қабаттан, 664 фут (202 м) биіктіктегі аралас мақсаттағы кондоминиум көкжиек. Ғимаратта Трамп Ұйымының бас кеңсесі, сондай-ақ оның құрылтайшысы, бизнесмен және АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамптың пентхаус резиденциясы орналасқан. Трамп отбасының бірнеше мүшесі де осы ғимаратта тұрады немесе тұрған. Мұнара бұрын Bonwit Teller универмагының бас дүкені орналасқан жерде салынған. Swanke Hayden Connell Architects фирмасының Дер Скутт Трамп мұнарасын жобалады, ал Трамп пен Equitable Life Assurance Company (қазіргі AXA Equitable Life Insurance Company) оны дамытты. Мұнара Манхэттеннің орталық бөлігіндегі арнайы аймақтардың бірінде орналасқан болса да, ол аралас мақсаттағы құрылыс ретінде салынбақ болғандықтан мақұлданды. Трампқа қосымша сауда алаңы және бірінші қабатта, төменгі деңгейде және екі ашық террасада жеке меншікке берілген қоғамдық кеңістік ұсынғандығы үшін мұнараға қосымша қабаттар салуға рұқсат берілді. Құрылыс кезінде даулар туды, оның ішінде Bonwit Teller дүкенінен тарихи маңызы бар мүсіндердің қиратылуы; Трамптың мердігерлерге тиісінше төлемегендігі туралы айыптаулар; және мұнара салықтан босатылмағандықтан Трамптың сотқа жүгінуі. Ғимараттың құрылысы 1979 жылы басталды. Атриум, пәтерлер, кеңселер және дүкендер 1983 жылдың ақпаннан қараша айына дейін кезең-кезеңімен ашылды. Бастапқыда коммерциялық және саудалық кеңістіктерге көшуге ниет білдірген жалға алушылар аз болды, ал тұрғын үйлер ашылғаннан кейін бірнеше айдың ішінде сатылып кетті. Трамптың 2016 жылғы президенттік науқаны мен одан кейінгі сайлаудан кейін мұнараға келушілер саны күрт өсті, бірақ қауіпсіздік мәселелеріне байланысты мұнара маңындағы аумақ бірнеше жыл бойы күзетілді.
Trump Tower is a 58 story, 664 feet (202 m) mixed use condominium skyscraper at 721–725 Fifth Avenue in the Midtown Manhattan neighborhood of New York City, between East 56th and 57th Streets. The building contains the headquarters for the Trump Organization, as well as the penthouse residence of its developer, the businessman and former U. S. president Donald Trump. Several members of the Trump family also live, or have lived, in the building. The tower stands on a plot where the flagship store of the department store chain Bonwit Teller was formerly located. Der Scutt of Swanke Hayden Connell Architects designed Trump Tower, and Trump and the Equitable Life Assurance Company (now the AXA Equitable Life Insurance Company) developed it. Although it is in one of Midtown Manhattan's special zoning districts, the tower was approved because it was to be built as a mixed use development. Trump was permitted to add more stories to the tower in return for additional retail space and for providing privately owned public space on the ground floor, the lower level, and two outdoor terraces. There were controversies during construction, including the destruction of historically important sculptures from the Bonwit Teller store; Trump's alleged underpaying of contractors; and a lawsuit that Trump filed because the tower was not tax exempt. Construction on the building began in 1979. The atrium, apartments, offices, and stores opened on a staggered schedule from February to November 1983. At first, there were few tenants willing to move into the commercial and retail spaces; the residential units were sold out within months of opening. After Trump's 2016 presidential campaign and subsequent election, the tower saw large increases in visitation, though security concerns required the area around the tower to be patrolled for several years.
Сайт
Трамп мұнарасы Манхэттеннің орталық бөлігіндегі Бесінші даңғылдың солтүстік жағындағы 721–725 мекенжайында, Бесінші даңғылдың шығыс жағында, Шығыс 56-шы және 57-ші көшелер арасында орналасқан. Ол солтүстік жағынан Tiffany & Co. фирмалық дүкенімен, ал шығыс жағынан 590 Madison Avenue фирмалық дүкенімен іргелес. Жақын жердегі басқа ғимараттар: солтүстік-шығыста LVMH мұнарасы мен Фуллер ғимараты; солтүстікке қарай L. P. Hollander & Company ғимараты; солтүстік-батыста Бергдорф Гудман ғимараты мен Солоу ғимараты; батыста Король ғимараты; батыста 712 Fifth Avenue және оңтүстік-батыста 10 және 12 West 56th Street қалалық үйлер; ал оңтүстік-шығыста 550 Madison Avenue. Ғимараттың басты кіреберісі Бесінші даңғылда, ал 56-шы көшедегі кіреберіс тек тұрғындарға арналған. Басты кіреберістің қарсы жағындағы тротуарда төрт жақты қоңыр және беж түсті сағат орнатылған, оны Electric Time Company жасаған және оның биіктігі шамамен 5 метрге жетеді. 2023 жылдың тамызында The New York Times газеті бұл сағаттың заңсыз орнатылғанын жазды, себебі ғимараттың иесі Трамп ұйымы рұқсат алуға өтініш бермеген және рұқсат алмаған. Трамп ұйымы 2015 жылы рұқсат алуға өтініш берді, бірақ Нью-Йорк қаласының көлік департаменті 2023 жылдың шілдесінде Трамп ұйымына "2015 жылғы уәкілетсіз құрылымдар туралы хабарламаны" еске салды.
Сәулет
58 қабаттан тұратын Трамп мұнарасын Swanke Hayden Connell Architects компаниясының архитекторларынан Дер Скутт жобалаған. Бұл ғимарат жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысатын және кейіннен АҚШ президенті болған Дональд Трамптың жобасы. Оның биіктігі 202 метр (664 фут) құрайды. Трамптың сөзіне сүйенсек, бес қабаттан тұратын жалпыға қолжетімді атриумның биіктігі он қабатқа тең болғандықтан, ең жоғарғы қабат "68" деп белгіленген. Алайда, Bloomberg L. P. жазушылары кейіннен Трамптың есептеулерінде Трамп мұнарасының қабаттарының биіктігі басқа салыстырмалы ғимараттарға қарағанда әлдеқайда жоғары екендігі және мұнарада 6-дан 13-қа дейінгі қабаттар жоқ екендігі ескерілмегенін анықтады. Бір автордың пікірінше, ғимаратта пайдалануға болатын қабаттардың саны 48-ге жетер. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Нью-Йорк қалалық жоспарлау департаментінің мәліметінше, ғимараттың ресми иесі GMAC Commercial Mortgage болып табылады.
Қалып және қасбеті
28 жақты көлем мұнараның терезелеріне көбірек күн түсуі үшін жоспарланған. Көптеген жақтардың болуы Трамп мұнарасының көлденең ығысуларынан туындайды; бұл әдетте тік ығысулары бар басқа ғимараттардан өзгеше. Бұл ереже негізде өзгеше, оңтүстік-батыс бұрышында бірнеше сатылы ығысулар бар. Трамп ұйымы ғимараттың ығысуларындағы террасаларды қосымша қабат алаңының орнына салдырды. Бесінші қабаттың солтүстік жағындағы террасада бірнеше ағаш пен фонтан болса, төртінші қабаттың оңтүстік жағындағы террасада бірнеше граниттік отыратын орындар ғана бар. Онда "Трамп мұнарасы" деп жазылған. Мұнараның үстіңгі жағында Трамп әлем мұнарасында қолданылған сияқты бетонды қаптама фермасы бар, ол сыртқы бағаналарды бетонды ядромен байланыстырады. Бұл қаптама фермасы ядроның тиімді өлшемдерін ғимараттың өлшемдеріне дейін ұлғайтады, бұл ғимаратқа жел, ұсақ жер сілкінісі және ғимараттың биіктігіне перпендикуляр басқа да соққылар сияқты бүйірлік күштердің аударылуына қарсы тұруға мүмкіндік береді.
Құрылымдық ерекшеліктері
Мұнараның негізгі құрылымы темір бетоннан жасалған қабырғалық-ядролық жүйе. Салынысы аяқталған кезде ол әлемдегі осы типтегі ең биік құрылыс болды. Трамп мұнарасының құрылысында бетон және 3800 тонна болат қолданылды. Бетонды суперконструкцияны пайдалану, болаттан жасалған каркасқа негізделген көптеген басқа көкжиектерден өзгешелік құрады. Скаттың айтуынша, бетонды каркасты салу оңай және болатты каркасқа қарағанда мықтырақ. Нақтырақ айтқанда, ол 1960 жылдары бангладештік-американдық инженер-құрылысшы Фазлур Рахман Хан ұсынған бетоннан жасалған түтік тәрізді құрылымды қолданды. Трамп мұнарасы қаланың шаршы метріне шаққандағы ең аз энергияны үнемдейтін ғимараттарының бірі деп сипатталды. 2017 жылы Трамп мұнарасының Energy Star көрсеткіші 100 балдық жүйе бойынша 44 балға жетті, бұл қаланың жалпы Energy Star көрсеткішінен төмен, ал 2015 жылы тіркелген 48 балдан да төмен. 2019 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі Трампқа тиесілі сегіз ғимарат, оның ішінде Трамп мұнарасы, қаланың "Жасыл жаңа келісім" аясында енгізілген 2030 жылғы көміртегі шығарындылары стандарттарына сәйкес келмейтіні хабарланды. Қалалық билік Трамп ұйымына түзетілмеген әрбір жыл үшін айыппұл салуға ниеттенді.
Төменгі қабаттар
Бастапқыда Трамп бұл жерде тек кеңсе ғимаратын салуды жоспарлаған, бірақ жер учаскесі Бесінші авенюдің ерекше аймақтау ауданында орналасқан еді, ол қоғамдық кеңістігі бар, көп мақсаттағы мұнаралар үшін көбірек қабат салуға мүмкіндік берді. Трамп Тауэрдегі қоғамдық кеңістіктерге негізгі вестибюль, төменгі қабаттағы галерея және әбдүрахмандық бөлмелер, сондай-ақ төртінші және бесінші қабаттардағы екі ашық терраса кіреді. Трамп Ұйымы бес қабатты атриум салды, ол мұнараның негізгі вестибюлі ретінде қызмет етеді және 590 Мэдисон авенюінің шығыс жағындағы атриуммен байланысты. POPS келісіміне сәйкес, атриум аптаның жеті күні сағат 8:00-ден 22:00-ге дейін жұртшылыққа ашық болуы тиіс. Мұнара ашылған кезде Бесінші авеню қауымдастығы атриумға «аралас пайдалану ғимараты» сыйлығын табыстады, бұл қауымдастықтың соңғы бес жылдағы алғашқы сыйлығы болды. 2008 жылға дейін Трамп Ұйымы қоғамдық орындықты алып тастап, Бесінші авенюдің кіреберісіндегі өтеу орнына Трамп тауарларын сататын тіреу орнатты. 2008 жылы оларға 2500 доллар айыппұл салынды, бірақ тіреу орны өз орнында қалды. 2015 жылға қарай екінші тіреу орны қосылды. 2016 жылы Трамп Ұйымына 14000 доллар айыппұл салынды және сату тіреулерін алып тастап, орындықты қайта орнатуға бұйрық берілді. Мұнараның қоғамдық кеңістіктері 240 тонна Брекча Пернис, қызғылт ақ жолақты мәрмәрмен қапталған. Атриумда шығыс қабырғасының бойында 18 метрлік (60 фут) ішкі сарқырама бар, сондай-ақ Трамптың мұз үйі, Трамп кафесі және Трамп грилі орналасқан. Трамп грилі жалпы түрде әсемдікке бой алдырып, тағамы дәмсіз деп сынға ұшырады. Vanity Fair журналы оны «Американың ең нашар мейрамханасы» аталымына үміткер деп атады, әр түрлі клиенттерге арналған әртүрлі мәзірлермен және «қажетсіз жоғары сапалы ингредиенттермен суланған стейкхаус классикаларымен». 2016 жылдың желтоқсанында Yelp-тегі Трамп грилі туралы пікірлер бес жұлдыздан екі жарымды, ал Google-дегі пікірлер бес жұлдыздан үшті құрады. 2018 жылы жүргізілген санитарлық тексерулер ас үйдің ішінде және айналасында «тышқандардың немесе тірі тышқандардың болуына дәлелдер» табылды, деп хабарлады New York Daily News газеті, бұл инспекторлар «критикалық» деп атаған бұзушылықтар. New York журналы кафеге шолу жасағанда тағамның «қауіпсіз классика» екенін анықтады, бұл кафенің сән-салтанатына қарама-қайшы келеді.
Trump Grill was generally panned as gaudy looking and the food bland tasting. Vanity Fair called it a contender for "the worst restaurant in America," with different menus for different customers and "steakhouse classics doused with unnecessarily high end ingredients." In December 2016, Yelp reviews of Trump Grill averaged two and a half out of five stars, while Google reviews averaged three of five stars. Health inspections in 2018 reported "evidence of mice or live mice" in and around the kitchen, according to records obtained by the New York Daily News, in violations the inspectors called "critical". New York magazine, reviewing the cafe, found the food to be "safe classics" that contrasted with the cafe's grandeur.
Жоғары қабаттар
Ғимараттың 14-тен 26-қабатқа дейінгі он үш кеңсе қабаты бар, содан кейін 30-дан 68-қабатқа дейінгі 263 тұрғын үй кондоминиумы бар тағы отыз тоғыз қабаты бар. Трамп өзінің барлық мұнаралары үшін маркетингтік стратегияның бөлігі ретінде ең төменгі тұрғын үй қабатын 30-қабатқа орналастырғанын және "бірінші тұрғын үй қабатын екінші қабат немесе тіпті 20-қабат сияқты қарапайым нәрсе деп атауға мәжбүр болу себебін көре алмайтынын" айтты. Трамп жақын жердегі General Motors ғимараты 41 фут (12 метр) биік болғандықтан тұрғын үй қабаттарын нөмірлеген болуы мүмкін. Көптеген пәтерлер жиһазбен жабдықталған.
NBC телеарнасының "Жас кәсіпкер" (The Apprentice) телешоуы Трамп Тауэрінде, бесінші қабатта, толыққанды жұмыс істейтін телестудияда түсірілді. "Жас кәсіпкер" телешоуында маңызды орын алған атақты кеңес залы түсірілім алаңына кірген, әрбір бөлімінің соңында кем дегенде бір адам жұмыстан босатылды. 2015 жылы Трамптың 2016 жылғы АҚШ президенттік науқанын басқару үшін құрылған Donald J. Trump for President, Inc. компаниясы "Жас кәсіпкер" телешоуы түсірілген кеңістіктің бір бөлігінде орналасқан. Бұрынғы кеңес залынан айырмашылығы, штаб-пәтер жиһазсыз, кейбір кеңселерде "тек гипсокартон және есік жоқ". Трамптың сәтті сайлануынан кейін науқан мұнарадан шығып, Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы кеңсеге көшірілді, онда оның 2020 жылғы қайта сайлау науқанының штаб-пәтері орналасқан.
Жерді сатып алу және қайта бөлу
Дональд Трамп Манхэттендегі 56-шы көше мен Бесінші авенюде мұнара салуды бала кезінен армандаған, бірақ бұл жерді дамыту жоспарларын 1970 жылдардың ортасында, отыздан асып қалғанда ғана жасады. Сол кезде 1929 жылы салынған, сәулет өнеріндегі танымал ғимарат Бонвит Теллер фирмасының бас дүкені осы учаскеде орналасқан еді. Бұл жер Тиффани және компанияның бас кеңсесіне жақын болды, Трамп оны қаланың ең бағалы жылжымайтын мүлігі деп есептеді. Жылға екі рет шамасында Трамп Бонвит Теллердің бас компаниясы Genesco-ға хабарласып, олардың Бонвит Теллердің бас дүкенін сатуға дайын екенін сұрады. Трамп Genesco компаниясымен алғаш рет байланысқанда, "олар менің сөзіме күлді" деді. Genesco оның ұсыныстарын қабылдамай, Трамптың айтуынша, "оны әзіл деп ойлады". 1977 жылы Джон Ханиган Genesco-ның жаңа төрағасы болды. Ол қарыздарды өтеу үшін бірқатар активтерді сатуды жоспарлады, ал Трамп оған Бонвит Теллер ғимаратын сатып алу туралы ұсыныс жасады. 1979 жылдың ақпан айында Genesco Bonwit Teller-дің көптеген филиалдарын Allied Stores-ке сатты, ал брендтің бас ғимаратын Трамп Ұйымына өткізді. Ол кезде Америка Құрама Штаттарының Теңгерімді өмірді сақтандыру қоғамы жерді иеленді, ал Genesco-ның жерді пайдалануға 29 жылдық мерзімді жалға алу шарты болды. Егер Трамп ғимаратты сатып алса, мұнараның меншік құқығы 2008 жылы жалға алу мерзімі аяқталғаннан кейін Equitable компаниясына өтуі мүмкін еді. Equitable бастапқыда Трампқа жерді сатудан бас тартты, бірақ Трамп Ұйымы жалға алу шартын сатып алды, ал Equitable құрылыс жобасының 50 пайызына ие болу үшін жерді алмастырды. Бұл Equitable үшін тиімді болды, себебі олар жерді пайдалану үшін Genesco-дан жылына 100 000 доллар ғана алды, ал мұнарадағы бір тұрғын үй пәтері миллиондаған долларға сатылуы мүмкін еді. Трамп сондай-ақ, басқа дамытушылар дүкенді бұзып, одан биік ғимарат салмауы үшін Тиффанидің бас дүкенінің үстіндегі ауа кеңістігін сатып алды. Содан кейін Трамп Нью-Йорк қаласының қала құрылысы департаментінен, Манхэттеннің 5-қауымдастық кеңесінен және Нью-Йорк қаласының бағалау кеңесінен жоспарланған мұнара үшін аумақты қайта бөлуге келісім алуы керек болды. 1979 жылы Нью-Йорктегі үй салу қарқынын теңгермеу комитеті Бесінші авенюдің ерекшелігінің биік ғимараттар салу арқылы өзгеруіне қатысты алаңдаулар тудырғандықтан, жоспарланған қайта бөлуге қарсы шықты. Кейін Трамп "Нью-Йорк Таймс" газетінің сәулет сыншысы Ада Луиза Хакстеблдің ғимаратқа жағымды баға бергені әр комитеттің күмәнданушы мүшелерінің қолдауын алуға көмектескенін айтты. Бұл мәміле бұқаралық ақпарат құралдарында сынға ұшырады. "Нью-Йорк" журналының бір жазушысы Трамп Тауэрдің мақұлдануы "ешкімге де маңызды емес балаға заңдылық берді" деп жазды, ал The Wall Street Journal Трамптың "гиперболаға құштар сатушының шеберлігін ақылды бизнес және саяси сезіммен" үйлестіргенін жазды, ал The Village Voice Трамптың "саяси байланыстарын мемлекеттік есебінен жеке пайдаға айналдырғанын" айтты.
Жобалау процесі
Трамп ұйымы 1979 жылғы мамыр айында Бонвит Теллердің бас дүкенін жапты, ал дүкен 1980 жылы сөйілді. Алты қабатты атриум, одан жоғары 13 кеңсе қабаты, ал үстіне 39 тұрғын үй қабаты орналасты. HRH ғимараттың әртүрлі аспектілерін жүзеге асыру үшін бірнеше ондаған субподрядшыларды жалдады. Барбара Рес, бұрын Трамптың басқа жобаларында жұмыс істеген, HRH Construction компаниясында Citigroup Center және Grand Hyatt құрылысы кезінде жұмыс істеген. Рес Нью-Йорктегі ірі құрылыс алаңын бақылауға тағайындалған алғашқы әйел болды және құрылысты екі айға кешіктірді. 1983 жылғы мамыр айында мұнараға терезелерді орнату кезінде краннан шыны жақтаулары құлап, екі жаяу жүргіншіге тиді, олардың бірі кейіннен бас сүйегінің сынуынан қайтыс болды. Трамп мұнарасының құрылысы 1982 жылғы шілдеде, құрылыс басталғаннан екі жарым жыл өткен соң аяқталды. Бастапқыда мұнараны салуға 100 миллион доллар жұмсалады деп есептелген. Людвиг Бек та 1983 жылдың басында жоспарланған ашылуға дейін ғимаратқа көшіп келді. Атриум мен дүкендердің салтанатты ашылуы 1983 жылғы 14 ақпанда өтті, ал пәтерлер мен кеңселер де одан кейін ашылды. Мұнараның жер қабатындағы қырық дүкені 1983 жылғы 30 қарашада қызмет көрсетуді бастады. Ғимаратты салтанатты түрде ашқан кезде қала әкімі Кох: «Бұл сіздің арзан бағалы тұрғын үй жобаңыз емес, бізге мұндай көп қажет. Бірақ бізге сондай-ақ көп ақша төлейтін және қалаға көп салық түсіретін жандарға да тұрғын үй керек» деді. 1983 жылғы тамыз айына қарай Трамп мұнарасының құрылысына арналған құрылыс несиесі 263 кондоминиум бірлігінің 85%-ын сатудан түскен 260 миллион долларлық кіріс есебінен төленді. Мұнараның жалпы тұрғын қорының үштен бірін құрайтын 91 пәтер 1 миллион доллардан астамға сатылды. Алғашқы тұрғындар сол айда көшіп кіруге кірісті. Бонвит Теллер дүкенінің ғимараты сөйілгеніне қарамастан, флагмандық дүкен төменгі қабаттардағы сауда орталығында жалдау шартына қол қойып, сол жерде жұмыс істей алды. Vanity Fair журналының бір авторы мұнараның атриумынан жоғары жалдау ақысының себебімен шығарылған тұрғындардың бірнешеуі Трамп ұйымын артық төлем және заңсыз жалдауды тоқтату сияқты мәселелер бойынша сотқа бергенін атап өтті. Тұрғын үйлер жақсы нәтиже көрсетті, ашылғаннан кейін алғашқы төрт айда тұрғын үй кондоминиумдарының 95%-ы сатылды, бағасы жоғары болғанына қарамастан. Мұнарадағы кондоминиумдардың бағасы 600 000 доллардан басталып, 12 миллион долларға дейін жетті. Мұнара көптеген бай және танымал адамдарды тартты. Эд Кох мэрі басқаратын қалалық әкімдік Трамп мұнарасына берілген салық жеңілдіктерінің заңдылығына күдік келтірді. Әкімдік бастапқыда Трамп мұнарасы 421-а салықтан босату бағдарламасында талап етілгендей, «жетік пайдаланылмаған» жерді алмастырмағаны үшін салық жеңілдігін беруден бас тартқан. 1984 жылы Нью-Йорк апелляциялық соты қаланың дәлелін қабылдамады. Кейін қала Трамп мұнарасының коммерциялық кеңістігі босатуға жарамсыз деп мәлімдеді, бірақ 1988 жылы Апелляциялық сот бұл дәлелді де қабылдамады. Қалалық билік одан әрі қатаң есептеу әдісіне сүйене отырып, салықтан босату мөлшерін азайтуға тырысты. 1990 жылы Нью-Йорк апелляциялық соты Нью-Йорк қаласының үкіметі Трампқа салық жеңілдігі ретінде 6,2 миллион доллар төлеуі керек деп шешті.
The city government, under mayor Ed Koch, challenged the validity of the tax breaks given to Trump Tower. The government originally tried to deny a tax break on the basis that Trump Tower did not replace an "underused" site, as was required under the 421 a tax exemption program. The New York Court of Appeals rejected the city's argument in 1984. Afterward, the city claimed Trump Tower's commercial space did not qualify for the exemption, but the Court of Appeals also rejected this argument in 1988. The city government then tried to reduce the amount of the exemption based on a more stringent method of calculation. In 1990, the New York Court of Appeals ruled that the New York City government had to give Trump $6.2 million in tax rebates.
1990 жылдар
Bonwit Teller бас дүкені 1990 жылдың наурызына дейін Трамп Тауэрдің бөлшек сауда ұсыныстарының бірі болып қала берді, содан кейін оның бас компаниясы банкроттық жариялады және Трамп Тауэрдегі дүкенін жапты. Сол жылдың шілде айында Galeries Lafayette бұрын Bonwit Teller орналасқан жерге көшу үшін 25 жылдық жалға алу келісіміне қол қоятынын хабарлады. Бұл қадам компанияға АҚШ нарығына енуге және Трампқа мұнараны салу мен жұмыс істеуге кеткен қарыздарды өтеуге көмектесті. Жаңа дүкен 1991 жылдың қыркүйегінде 13,7 миллион долларлық жөндеуден кейін ашылды, бірақ тиімді болмады және алғашқы жылы 3,6 миллион долларлық таза зиянға ұшырады, себебі сатудан тек 8,4 миллион доллар түсім болды. Galeries Lafayette 1994 жылдың тамызында, ашылғанына үш жылдай уақыт өткен соң, жылдық 8 миллион долларлық жалға төлемі мен салықтарды төлей алмағандықтан Трамп Тауэрдегі дүкенін жабатынын мәлімдеді. Сарапшылар компанияның француздық дүкендеріндегідей француз дизайнерлерінің тауарларын қоспау сияқты басқа да факторларды атап өтті. Galeries Lafayette дүкенінің орнына Niketown дүкені ашылды. Осы кезде Трамп Тауэрдегі жоғары деңгейлі сауда орындарының көпшілігі көшіп кетіп, олардың орнына Coach және Dooney & Bourke сияқты жоғары орта тапқа арналған дүкендер пайда болды.
2000-шы жылдардан бүгінгі күнге дейін
2006 жылы Forbes журналы кеңсе кеңістігінің құнын 318 миллион долларға дейін бағалады; мұнараның өзі 288 миллион долларға бағаланды. Трамп 2012 жылы ғимаратқа 10 жылға, жеке кепілдік берген 100 миллион долларлық ипотекалық несие алды. 2014 және 2015 жылдар аралығында ғимараттың құны 490 миллион доллардан 600 миллион долларға дейін өсті, бұл Трамптың меншігіндегі ең қымбат мүлікке айналдырды. 2015 жылы Трамп 2016 жылғы президенттік науқанына Трамп Тауэрде старт бергеннен кейін, мұнараға келушілер саны күрт өсті, олардың көп бөлігі Трамптың кандидатурасын қолдаған жандар еді. 2017 жылы қала Трамп Тауэрдегі Трамп тауарларын сатқан екі рұқсатсыз киоскіні алып тастауға бұйырды. The New York Times 2020 жылы ғимараттың коммерциялық кеңістіктерінен түскен жалға ақысы Трампқа 2000 жылдан 2018 жылдың соңына дейін 336 миллион доллар табыс әкелгенін, яғни жылына 20 миллион доллардан астам кіріс болғанын хабарлады. 2012 жылы Трамп алған 100 миллион долларлық ипотекалық несиені басқаратын Wells Fargo & Co. компаниясы 2021 жылдың қыркүйегінде мұнараны қарыздық бақылау тізіміне қойды, себебі ғимараттың орташа толтырылу деңгейі 2020 жылдың соңындағы 85,9%-дан 78,9%-ға төмендеді. 2020 жылы түскен кіріс 33,7 миллион доллар, ал 2021 жылдың бірінші тоқсанында – 7,5 миллион долларды құрады. 2024 жылдың басына қарай Gucci мұнараның сауда атриумындағы жалғыз ірі сауда желісіне айналды, бұл атриумда бұрын 60-қа дейін дүкен болған. Сол жылдың ақпан айында жарияланған тағы бір талдау көрсеткендей, Трамп Тауэрдегі пәтердің шаршы метріне арқаш құны 2013 жылдан 2024 жылдың басына дейін шамамен екі есеге төмендеді. Пәтер бағасының төмендеуіне жақын жердегі жаңа мұнаралардың бәсекелестігі, ғимараттың ескілігі және оның алдында үнемі өтетін наразылық акциялары себеп болды.
After Trump launched his 2016 presidential campaign at Trump Tower in 2015, the number of visits to the tower had risen drastically, with many of the visitors being supporters of Trump's candidacy. In 2017, the city ordered the removal of two unauthorized kiosks in Trump Tower selling Trump's merchandise. The New York Times reported in 2020 that rent from the building's commercial spaces had earned Trump $336 million from 2000 through the end of 2018, amounting to over $20 million per year. Wells Fargo & Co., the master servicer of the $100 million mortgage loan Trump took out in 2012, placed the tower on a debt watch list in September 2021 because its average occupancy had fallen to 78.9% from 85.9% at the end of 2020. Revenue was $33.7 million in 2020, $7.5 million in the first quarter of 2021. By early 2024, Gucci was the only large retailer in the tower's retail atrium, which had once contained up to 60 stores. Another analysis, publicized in February of the same year, found that the average per square foot cost of a condominium at Trump Tower had nearly halved from 2013 to early 2024. The decline in condo prices was attributed to competition from newer towers nearby, the age of the building, and the protests that regularly occurred outside it.
Коммерциялық жалға алушылар
Италиялық Gucci сән дүкені ең ірі коммерциялық жалға алушы болып табылады және 2007 жылдан бері Бесінші даңғыл бойында жалдап келеді. 2019 жылы олардың жалға төлемі шаршы футына 440 долларды құрады; Катар үкіметіне тиесілі Qatar Airways компаниясы 2008 жылдан бері мұнарадағы коммерциялық кеңістікті жалға алып келеді.
2008 жылдан 2019 жылдың қазанына дейін Қытайдың Өнеркәсіп және Сауда Банкі Трамп мұнарасының үш жалға алынған қабатында, жылына шамамен 2 миллион долларға 100 қызметкері бар банк бөлімшесін ашты. Банк 25 356 шаршы фут кеңістікті жалға алды, бұл оны Gucci және Trump Corporation компанияларынан кейін үшінші ірі жалға алушыға айналдырды. Олар 2012 жылы бір шаршы футқа 95,48 доллар төледі. Forbes журналының бағалауынша, банк 2017 және 2018 жылдары жалға ақысы ретінде шамамен 3,9 миллион доллар төлеген. 2019 жылдың қазан айында Эрик Трамп банк екі қабатты жалға алуын жалғастырып жатқанын мәлімдеді. Дональд Трамптың 2016 жылғы президенттік науқанының Трамп мұнарасындағы штаб-пәтері үшін төленген айлық жалға ақысы 2016 жылдың наурыз айында 35 458 доллардан тамыз айында 169 758 долларға дейін өсті. 2017 жылдың қаңтарында басталып, 2018 жылдың соңына дейін Дональд Трамптың 2020 жылғы президенттік науқаны 890 000 доллардан астам жалға төледі. 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауы кезінде және одан кейін Трампқа қарсы болғандар NikeTown дүкенін көшіру туралы петициялар жасады, оның жалға мерзімі 2022 жылға дейін еді. Nike жоспарланғандай, 2018 жылдың көктемінде дүкенді жапты және қараша айында Бесінші даңғылдағы жаңа флагмандық дүкеніне көшті.
Өткен
Бұрынғы тұрғындардың арасында 2014 жылы қайтыс болған Гаитидің бұрынғы президенті Жан-Клод "Бейби Док" Дювалье болды, ол 1989 жылы 54-қабаттағы 2 миллион долларлық пәтерде тұрғаны анықталды. Гаитидегі ресми құжаттар оның төлемдерді ұмытып қалғанын көрсетті. 1990 жылдары әнші Майкл Джексон 63-қабатта пәтер жалдады. "Мысықтар" сияқты мюзиклдермен танымал композитор Эндрю Ллойд Вебер 17 жыл бойы көшу ниетін білдіргеннен кейін 2010 жылы 59-шы және 60-шы қабаттардағы пәтерінен шығып кетті. Мексикалық миллиардер Карлос Пералта және Сауд Арабиясының принці Мутайб бин Абдулазиз Аль Сауд мұнараның бір қабатында тұрды деген хабар бар. Конкакафтың бұрынғы президенті Чак Блейзер 49-қабатта екі пәтер жалдады – біреуін өзі үшін, екіншісін мысықтары үшін, олардың жалғасы айына 24 000 долларға бағаланды. Пәтерлер мен кеңселер "әсем" өмір салтының бір бөлігі ретінде сипатталды, бұл Блейзердің ұсталуына және бірнеше футбол ұйымдарындағы жемқорлыққа қатысты ФБР-дің құпия хабаршысы болуына әкелді. 2018 жылы төрт жылға сотталғаннан кейін, ол 2020 жылы өз пәтерінде үй қамауына алынды. Португалиялық футболшы Криштиану Роналду 2015 жылдың тамызында пәтер үшін 18,5 миллион доллар төледі, 2019 жылы оны 9 миллион долларға сатуға шығарды және 2022 жылы 7,18 миллион долларға сатты. Трамптың ата-анасы Фред пен Мэри Манхэттенге келгенде кейде пайдаланатын 63-ші қабатта екінші үйі болды. Трамп президенттік лауазымда болған кезде, құпия қызмет бастапқыда Трамптың үш қабатты пәтерінің астындағы пәтерді штаб-пәтер ретінде пайдаланды, бірақ 2017 жылдың шілдесінде жаяу жолға қойылған трейлерге көшті. 2017 жылдың сәуірінде АҚШ Қорғаныс министрлігі президентті қорғауға арналған "қызметкерлер мен жабдықтарды" орналастыру үшін Трамп Тауэріндегі кеңістікті 18 айға жалға алды, бұл Трамп немесе Трамп Ұйымынан басқа иесіне айына 130 000 доллардан астам төленді.
Бонвит Теллер ғимаратының бөлшектерін жою
Көркемсурет саудагері Роберт Миллер Бонвит Теллер ғимаратының Бесінші авенюден қарсы жағындағы галереяның иесі болған. Миллер ғимаратты бұзу туралы естігенде, Метрополитен өнер мұражайының кураторы Пенелопа Хантер Стибельмен байланысқа түсті. 1979 жылдың желтоқсанында Стибель мен Трамп Бонвит Теллер ғимаратының фасадындағы жартылай жалаңаш құдайлардың Арт-Деко әктас мүсіндері, сондай-ақ дүкен кіреберісіндегі әсем торы алынып, Метрополитен мұражайына тапсырылатыны туралы келісімге келді. Миллер мүсіндерді 200 000 – 250 000 долларға бағалаған. Бұзу жұмыстарына жауапты жұмысшылар оған мүсіндерді көру үшін кездесу белгілеуге болатынын айтты, бірақ Стибель тағайындаған бірнеше кездесуді кейіннен тоқтатты. Жұмысшылар кейінрек оған ғимараттың сәндік торы Нью-Джерсидегі қоймаға тасымалданғанын айтты. Стибель мүсіндердің бұзылуы туралы хабарлама алды, бірақ Трамп Тауэр құрылыс алаңына жеткен кезде жұмысшылар оған «барлығын жоюға» бұйрық берілгенін мәлімдеді. Трамп кейіннен мүсіндер мен торды жоюға өзі бұйрық бергенін мойындады. «Нью-Йорк Таймс» Трамптың әрекетін «эстетикалық вандализм» деп айыптады, ал мэр Эд Кохтың өкілі Трамптың «қала халқының мүдделерін қарастыру жөніндегі моральдық жауапкершілігін» орындамағанын айтты. Бірақ Трамп кейіннен бұл жағдайдың танымал болуын мұнарадағы тұрғын үйлерді жарнамалау үшін пайдаланғанын мәлімдеді. Трамп көрші ғимаратты жөндеу кезінде құжаттары ретсіз поляк иммигранттарын жұмысқа алған терезе тазалау компаниясына 774 000 доллар төлеген. Жұмысшылардың сөзіне қарағанда, оларға 12 сағаттық жұмыс үшін сағатына 4 доллар төленді (1983 жылғы 4 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең), және құрылыс кезінде асбест туралы ескерілмеген. Трамп бұзу алаңына сирек баратынын айтты. Еңбек кеңесшісі мен ФБР хабаршысы Трамптың заңсыз жұмысшылардың мәртебесін білгенін куәландырды. Ақыры мердігер жұмысшыларға 254 000 доллар төлеуге міндеттелді. Сот ісі екі тараптың бірнеше шағымы мен қазылар алқасы жоқ сот отырыстарынан өтті және бірнеше рет басқа судьяларға қайта тағайындалды. Бастапқы талапкер, талапкердің адвокаты және екі айыпталушы сот процесі кезінде қайтыс болды. 1998 жылдың маусым айында судья Кевин Даффи бұл істі Чарльз Диккенстің «Жарндайс және Джарндайс» романындағы ойдан шығарылған сот ісімен теңеді, ол бұрынғы судья қайтыс болғаннан кейін іске тағайындалған кезде айтты. Құрылыс аз ұлттық жұмысшылардың жетіспеушілігіне наразылық білдірген аз ұлттық өкілдер тобының наразылығынан кейін екі рет тоқтатылды. Трамп мұнараға салық жеңілдігі берілуі керек пе деген мәселеде мэр Кохпен де келіспеушілікке түсті. Трамп мұнарасына салынатын салық 4:1 дауыспен бекітілді. Нью-Йорк қаласы Трампқа ғимараттың ең жоғарғы жиырма қабатын салуға рұқсат берді, ал алтриумды қала басқаратын жеке меншік қоғамдық кеңістік ретінде пайдалануға рұқсат берді. Ғимараттың вестибюлінде қала ережелерін бұза отырып жұмыс істейтін екі Трамп тауарлық дүкені (олардың бірі ұзақ жылдар бойы қолданылған қоғамдық орындықты алмастырды) орналасқан. Қала 2015 жылдың шілдесінде бұзушылық туралы хабарлама жіберіп, орындықты қайта орнатуды талап етті. Трамп ұйымы бастапқыда бұзушылықтың негізсіз екенін айтса да, Трамп ұйымы атынан сөйлейтін адвокат 2016 жылдың қаңтар айында дүңгіршектер сот шешімі күтілетінге дейін екі-төрт апта ішінде алынып тасталатынын мәлімдеді. Трамп ғимараттың бетонын жеткізу үшін ұйымдасқан қылмыс мүшелерімен байланыста болды. Нью-Йорктің бұрынғы мафиози Майкл Францезе айтуынша, «мафия Нью-Йорк қаласындағы барлық бетон бизнесін бақылап отырды», және Трамп «мафиямен бірге жатпаса да, ол бізбен келісімге келді. оның таңдауы болмады». Мафиямен байланысы бар кәсіподақ басшысы Джон Коди Трампқа сүйіктісіне бассейнмен бірге жоғары деңгейдегі пәтер беру үшін бетонмен қамтамасыз етті, бұл қосымша құрылымдық нығайтуды қажет етті. Барретт 2011 жылы Daily Beast мақаласында Трамптың кейбір бизнес-әрекеттеріне күмән келтірді және бетон Трамптың күдікті мафиялық байланыстарының «бірнеше ондаған» бірі екенін мәлімдеді. Трамп 2014 жылы «бетонмен айналысатындармен» жұмыс істеуге «басқа амалы болмағанын» мойындады. Обаманың өкілі бұл мәлімдемелерді жоққа шығарды, ал Өкілдер палатасының барлау комитетімен өткен кездесуде ФБР директоры Джеймс Коми мұнарада тыңдаудың ешқандай дәлелі жоқ екенін мәлімдеді. Трамп сондай-ақ француз импрессионисі Пьер Огюст Ренуардың 1881 жылғы «Екі қарындас (Террасада)» картинасына ие екенін мәлімдеді. Шығарманың түпнұсқасы Чикаго өнер институтында ілуде. 2017 жылдың қазан айында Тимоти Л. О’Брайен Трамптың «TrumpNation: The Art of Being The Donald» кітабы үшін жасаған сұхбаттарында Трамптан «Екі қарындас» көшірмесі туралы сұрағанын айтты, ол сол кезде Трамптың ұшағында болды. Трамп өзінің көшірмесі түпнұсқа екенін қайта-қайта айтты, О’Брайеннің кері пікірлеріне қарамастан.
Қауіпсіздік мәселелері
2016 жылдың 9 тамызында бір адам YouTube-та Дональд Трамппен сөйлескісі келетін тәуелсіз зерттеуші екенін айтып, вирусқа ұқсаған видео жариялады. Келесі күні, сол видеодағы адам (деген күдік бар) 5-ші қабаттан 21-ші қабатқа өнеркәсіптік сорғыштардың көмегімен көтерілді, бірақ үш сағаттан кейін ұсталды. 2016 жылдың 8 қарашасында Дональд Трамп АҚШ президенті болып сайланғаннан кейін ғимараттағы қауіпсіздік пен сақтыққа қатысты маңызды мәселелер туды. Сайлау қорытындысы жарияланғаннан кейін Трамп мұнарасы Трампқа қарсы наразылықтардың орталығына айналып, қосымша қауіпсіздік шараларын қажет етті. 56-шы көшенің Бесінші және Мэдисон даңғылдары арасындағы бөлігі көліктер үшін толығымен жабылды, бірақ кейін жергілікті жеткізу үшін көшенің шығыс жағы қайта ашылды. Трамп мұнарасының вестибюліндегі Gucci және Tiffany дүкендерінің клиенттеріне рұқсат берілді, ал басқа жаяу жүргіншілер көшенің қарсы бетіне бағытталды. Трамп мұнараға келген сайын өрттен қорғау шаралары да ұйымдастырылды. Пресса қазіргіде қатты күзетілген ғимаратты Ақ үйдің Батыс қанатымен салыстыра отырып, «Солтүстік Ақ үй» деп атады. Федералдық Әуе Қоспасы 2017 жылдың 20 қаңтарына дейін Трамп мұнарасының үстіндегі аумаққа ұшуға тыйым салды, ал Нью-Йорк полициясы мұнараның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін 35 миллион доллар жұмсалатынын, кейіннен бұл сома 24 миллион долларға түзетілгенін мәлімдеді. Қауіпсіздік шараларының күшейтілуі салдарынан мұнара маңындағы бизнеске келушілер азайды. 2016 жылғы сайлаудан кейін күшейтілген қауіпсіздікке қарамастан, мұнарадағы қауіпсіздік шараларына байланысты бірнеше адам ұсталды және қамауға алынды. 2016 жылдың 6 желтоқсанында бір әйел Құпия қызмет қызметкерлері тоқтатқанға дейін Дональд Трамптың кеңсесінен екі қабат төмендегі 24-ші қабатқа жетті. Бір аптадан кейін Барух колледжінің студенті Трамп мұнарасынан ұсталды және одан бірнеше қару табылды. Сол күні Нью-Йорк полициясы Трамппен кездесуге ниеттенген тағы бір адамды ұстады, ол ашуланып, вестибюль еденіне шарап құйған. 2017 жылдың қаңтар айында Трамптың қызметке кірісуінен кейін мұнара маңындағы наразылықтар басылды, ал 2017 жылдың жазында Трамп физикалық түрде мұнарада болған кезде ғана қауіпсіздік шаралары сақталды. Алайда, клиенттер санының азаюына байланысты мұнараның түбіндегі бірнеше бизнес жабылды.
Басқа оқиғалар
2018 жылдың 7 сәуірінде сағат 17:30-да (EDT) мұнараның 50-ші қабатындағы пәтерде 4 сатылы өрт шықты, нәтижесінде бір тұрғын қаза тауып, алты өрт сөндіруші жарақат алды. Twitter-дегі жазбасында Трамп өрттің аз зардап келтіруін ғимараттың дизайнымен байланыстырды. Тұрғын үйлерде өрт сөндіргіштер болмаған, себебі құрылыс 1999 жылға дейін салынған, сол кезде қала тұрғын үйлерде өрт сөндіргіштерді міндетті ету туралы заң қабылдады; Нью-Йорк қаласының өрт сөндіру департаменті (FDNY) кейіннен өрттің қызып кеткен электр сымдарынан туындағанын хабарлады. 2018 жылдың сәуіріндегі өртке дейін сол жылдың басында мұнарада кішкентай электрлік өрт болған, ол үш адамды жарақаттады. 2020 жылдың шілдесінде белсенділер, оның ішінде Нью-Йорк қаласының мэрі Билл де Блазио ғимараттың алдындағы Бесінші авенюде "Black Lives Matter" деген сөздерді алып әріптермен жазды. Бұл жоба Нью-Йорктегі Джордж Флойд наразылықтарына жауап ретінде жарияланды, бұл 2020 жылдың мамырында Миннеаполисте қара нәсілді Джордж Флойдтың қазасынан кейін басталған полиция реформасын талап етуші наразылықтар сериясы еді. Трамп бұл сурет жарияланғаннан кейін оған қарсылығын білдірді.
Сыни қабылдау
1982 жылы ғимаратқа жасалған шолуда Нью-Йорк Таймс газетінің архитектура сыншысы Пол Голдбергер «жарық шағылыстыратын» Трамп Тауэрін жақын маңдағы 550 Мэдисон-авенюдегі постмодерн ғимаратпен салыстырды. Мұнара ашылғанға дейін, Голдбергер оның «архитектуралық болжамдардан гөрі қала көрінісіне күрт оң әсер ететінін» айтты. Голдбергердің пікірінше, жабық атриум «жақында ғана Нью-Йоркте аяқталған ең жағымды ішкі қоғамдық кеңістікке» айналуы мүмкін, себебі мәрмәр мен мыс оны «жылы, сәнді және тіпті құлқына келтіретін» етеді, бірақ ол «біршама биік және тар» болғандықтан, көпшілікке арналған орын да аз. Дегенмен, ол мұнараның «шамадан тыс белсенді» сыртқы пішінін сынға алып, оны Тиффанидің «сергек», берік фасадымен, сондай-ақ атриумдағы өткелдердің тарлығымен салыстырды, бұл «серуендеуге немесе тоқтауға орын қалдырмайды» деді. Хакстебл бұл пікірдің 1979 жылы «ғимараттың жоспарланған қырлы пішіні» туралы жазылғанын және аяқталған мұнараның «көзге түспейтінін» айтты. Ол сондай-ақ атриумның «қолайсыз, тар тік құрылымымен ыңғайсыз» екенін, оны «қызғылт мәрмәр құйыны» деп атап, Трамптан цитатаны қабырғадан алып тастауын сұрады. Гейст мұнараны «көзге түсетін тұтынудың Ксанадуы» деп атап, оны «әдеміліксіз» және «көрнекі, тіпті мақтанғақ» деп сипаттады. 2010 жылы жарық көрген AIA Нью-Йорк қаласына арналған нұсқаулығының бесінші басылымында Трамп Тауэр «жасырылған шынымен» «бай саудагерлерге арналған қиял әлемі» ретінде сипатталды, ал Трамп стилі ғимараттың барлық жерінде көрінеді. Ішкі дизайнын алкогольдік сусындар брендтерімен салыстыра отырып, авторлар оның дизайны жоғары сапалы «Veuve Clicquot» емес, қарапайым «мальт сусындары» сияқты екенін жазды. Fodor's New York City 2010 журналы Трамп Тауэрдің «көзге түсетін атриумын» 1980-ші жылдардың «шексіз сәнінің» мысалы ретінде сипаттады, оны «құны жоғары бутиктер мен әр жерде балқыған мыс» көрсетеді. Мұнараның қоғамдық атриумы, бірнеше блокқа жақын орналасқан Citigroup Center-мен бірге, ыңғайлы қоғамдық аймақ ретінде сипатталды. Фроммер мұнараны «батыл және жарқыраған жер» деп атады, ал оның алтын жазуы «Маған қара!» деп айқайлайтындай. Insight Guides 2016 басылымында Трамп Тауэр «1980-ші жылдардағы Манхэттеннің байлығымен байланысты көріністі көру үшін тоқтаған жөн» делінген, сондай-ақ «Жетекші» телешоуының көрермендері атриум мен сарқыраманы таниды.
Танымал мәдениетте
Трамп мұнарасы Кристофер Ноланның "Қараңғы рыцарь: Қозылу" фильмінде Уэйн Энтерпрайзес компаниясының орналасқан жері ретінде пайдаланылды. 2012 жылы Трамп ұйымының YouTube арнасындағы бейнежазбасында Трамп бұл фильмді "өте керемет" деп атап, "ең бастысы – Трамп мұнарасы, менің ғимаратым, маңызды рөл атқарады" деді. Басқа фильмдер де Трамп мұнарасын түсіру алаңы ретінде қолданды. Мысалы, 2010 жылғы "The Other Guys" комедиялық фильмінде Самуэль Л. Джексонның кейіпкері көлігін Трамп мұнарасына қағыстыратын көлік қуу көрінісі бар. "Мен / Өзімнен кем" (2015) әрекет фильмінің түсірілімі үшін Трамп мұнарасындағы пентхаус пайдаланылды. Джеффри Робинсонның "Трамп мұнарасы" романы мұнарада тұратын ойдан шығарылған кейіпкерлердің жыныстық қарым-қатынасын суреттейді. 2016 жылғы президенттік сайлау кампаниясының соңғы күндері жаңалықтар құралдары бұл романның бар екендігі туралы хабарлады. Роман ресми түрде жарияланбады.