Кіріспе

Британдық теңіз сардары және саясаткер

Вице-адмирал Джон Хьюз Халлетт CB DSO (1 желтоқсан 1901 – 5 сәуір 1972) – британдық теңіз сардары және саясаткер. 1942 жылғы Дипп шабуылы кезінде теңіз күштеріне басшылық етті.

Ерте өмір және мансап

Хьюз Халлетт 1901 жылғы желтоқсанда әскери қызметтегі көрнекті отбасында дүниеге келді. Оның әкесі полковник Уиндхэм Хьюз Халлетт, анасы Клементина Мэри Лох (25 наурыз 1869 – 8 желтоқсан 1948) болған. Олар оның туған кезінде, тиісінше 56 және 31 жаста, салыстырмалы түрде ересек болды. Бедфорд мектебінде білім алған Хьюз Халлетт 1918 жылдың мамыр айында HMS Lion кемесінде мидшипмен болып Корольдік теңіз күштеріндегі қызметін бастады. Ол штабтық шенге көтеріліп, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде түрлі лауазымдарда қызмет етті. 1940 жылғы Норвегия науқанында HMS Devonshire кемесінде қатысып, есімдер тізімінде аталды.

Кейінгі әскери-теңіз қызметі

1940-1941 жылдары Хьюз Халлетт Ла-Манш арқылы жасалған шабуылдарда маңызды рөл атқарды. Ол Маунтбеттеннің жоспарлауымен өткен шабуылдарға көмектесті және 1942 жылғы Дипп шабуылы кезінде теңіз күштерінің командирі болды. Шабуыл сәтті аяқталмағанымен және көптеген адамдардың өмірін құрбан еткенімен, ол Ла-Манш арқылы операциялар жүргізудің жаңа стратегияларына жол ашты. Мулберри порты туралы идеяны кім ұсынғаны әлі даулы, бірақ кейбіреулер оны Хьюз Халлетт ұсынғанын айтады. Дипп шабуылынан кейін өткен жиналыста ол, егер портты басып алу мүмкін болмаса, онда оны Ла-Манш арқылы алып өту керектігін мәлімдеді. Бұл сол кезде сынға ұшырағанымен, Хьюз Халлетт Операция Оверлорд жоспарлаушыларының теңіз штабының бастығы болғанда Мулберри портының тұжырымдамасы қалыптаса бастады. Хьюз Халлетт 1942-1943 жылдары Ла-Манш шабуыл күштеріне қолбасшылық етіп, сонымен қатар (X) әскери-теңіз штабының бастығы болды. Бес шабуыл күшінің ішінде Хьюз Халлетттің "J" күші басқа төрт күштен бұрын, 1942 жылдың қазан айында құрылған штабымен (Коусте орналасқан) жаттығуды бастады. 1943 жылдың 1 мамырында коммодор Хьюз Халлетт контр-адмирал Филип Вианды Жоғарғы одақтас қолбасшылығының теңіз бөлімінің басшысы ретінде алмастырды. 1943 жылдың желтоқсанынан бастап HMS Jamaica кемесінің капитаны қызметін атқарды. Соғыстан кейін ол HMS Vernon (1946-1948) кемесіне командалық жасады. Портсмуттегі Вернон теңіз күштерінің торпедалық оқу орталығы болды және ол жақында құрылған Электр бөлімінен туындаған мәселелермен күресуге тиіс болды. Осы уақытқа дейін кемедегі электр жүйелерін торпедашылар бақылап отырды, бірақ олардың күрделілігі артып, жаңа бөлім құру қажет болды. Содан кейін ол HMS Illustrious (1948-1949) кемесіне командалық жасады, ал 1950-1952 жылдары Бат қаласында теңіз күштерінің вице-контролері, 1952-1953 жылдары Ұлттық флоттың ауыр эскадрильясының флаг-офицері болды. Қатаң тәртіпті сақтағандықтан, кейде оны "Хьюз Гитлер" деп атап кеткен.

Саяси мансап

Хьюз Халлетт 1954 жылы Корольдік теңіз күштерінен вице-адмирал шенімен зейнетке шықты, содан кейін Консервативтік партиядан парламенттік үміткер ретінде қабылданды. Ол Адмиралтейство хатшысынан қандай зейнетақы күтуге болатынын сұрағанда мәселе туындады, сол кезде депутаттар зейнетақы алмайтын еді, ал хатшы оған қателікпен тым жоғары соманы атады. Бұл қателікті білген соң ол сот процесін бастаумен қорқытты, ал ол енді депутат болғандықтан, бұл Үкімет үшін өте ұятты жағдайға айналды; бұл мәселе Министрлер кабинетінде кем дегенде екі рет талқыланды (Кабинет отырысының хаттамалары Ұлттық мұрағатта сақталады). 1954 жылдың қыркүйегінде алғаш рет сайланған ол 1964 жылғы сайлауға дейін Кройдон Ист, кейін Кройдон Солтүстік-Шығыс округі үшін парламент мүшесі болып қызмет етті, 1959 жылғы жалпы сайлауда Лейбористтік партияның Уолтер Вольфгангын жеңді. 1958-1960 жылдар аралығында ол Еуропа Кеңесінде Ұлыбритания өкілі болды, ал 1961-1964 жылдар аралығында Кеме қатынасы және кеме құрылысы министрлігінің Парламенттік хатшысы қызметін атқарды. 1958-1959 жылдардағы парламентте ол жеке мүшелік заң жобасын сәтті қабылдады, тіпті дауыс беру тізімінде он орында болса да. Бұл заң "Жол қозғалысы (мотоциклдерді жүргізу) туралы" заң болып қабылданды. Ол жас консерваторлардың арасында өте танымал болды және олардың қызметіне үнемі қызығушылық танытты.

Кейінгі жылдар

1960 жылдардың соңында ол ауыр инсультты басынан өткізіп, одан кейінгі қызметін шектеді. Өмірінің соңғы жылдарында Англияның Суссекс округындағы Арундел қаласының жанындағы Слиндон елді мекенінде тұрды және 1972 жылы қайтыс болды. Ол ешқашан үйленбеген. Оның інісі Чарльз Хьюз Халлетт контр-адмирал болған. Ол естеліктер жазған, бірақ олар әлі жарық көрген жоқ.

Фильмдердегі бейнелеулер

Капитан Хьюз Халлетт канадалық CBC телесериалы «Диепп»-те маңызды рөлде болды, оны актер Роберт Джой сомдады.

Құрмет

1990 жылдар шамасында Францияның Кан қаласындағы бір көшеге Комодор Хьюз Халлеттің есімі берілді, ол Амираль Маунтбеттен даңғылын Маршал Монтгомери даңғылымен және полковник Реми көшесімен байланыстырады. Бұл көшелер Меммориал для ла Пе (бейбітшілік ескерткіші) мұражайына жақын орналасқан ауданда, Екінші дүниежүзілік соғысқа, Қарсылық қозғалысына және одан кейінгі Еуропалық қауымдастықтың құрылуына қатысы бар тұлғалардың құрметіне аталған. Өкінішке орай, тегі қате жазылған: rue Commodore J. H. Hallet.