Кіріспе

Сапело аралы – АҚШ-тың Джорджия штатындағы Макинтош округіне қарасты мемлекеттік қорғауға алынған тосқаналы арал. Аралға тек қайықпен жетуге болады; негізгі паром Макинтош округіндегі Сапело аралының келушілер орталығынан келеді, Джорджия, жеті миль (11 км) қашықтықта, жиырма минуттық сапар. Бұл Хог Хаммак – соңғы белгілі Гулла қауымының орналасқан жері. Мемлекеттік туризм органдары берген рұқсатсыз аралға кіруге тыйым салынған. Аралдың шамамен 97 пайызы Джорджия штатына тиесілі және Джорджияның Табиғи ресурстар департаменті басқарады; қалған бөлігі жеке меншікте. Сапелоның батыс шебі – Сапело аралы ұлттық теңіз эстуариясы зерттеу қорығы (SINERR), ол NOAA-ның Ұлттық теңіз эстуариясы зерттеу қорығы (NERR) жүйесінің бір бөлігі. Ғылыми зерттеулер мен білім беруге бағытталған Джорджия университетінің Теңіз институты аралдың оңтүстік жағында орналасқан. Рейнольдс сарайы, Джорджия штатының паркі де аралдың оңтүстік жағында орналасқан. Аралға келушілер ұйымдастырылған турға қатысушы немесе аралдағы тұрғындардың қонағы болуы керек.

Шошқаның аспалы

Хог Хаммак қауымдастығы, сондай-ақ Хогг Хаммак деп те аталады, үйлер, дүкен, бар, қоғамдық кітапхана және демалысқа жалға берілетін үйлер сияқты шағын бизнес кәсіпорындарын қамтиды. Хог Хаммакта екі белсенді шіркеу қауымы бар: 1885 жылы құрылған Сент-Люк баптистік шіркеуі және 1866 жылы құрылған Бірінші Африкалық баптистік шіркеуі. Соңғы қауымда Ракун-Блаффтағы Бірінші Африкалық баптистік шіркеуі деп аталатын ескі ғимарат бар, ол 1900 жылы Хог Хаммактан солтүстікке қарай бұрынғы Ракун-Блафф қауымында салынған. Ол арнайы қызметтер мен бағдарламалар үшін пайдаланылады. Хог Хаммак қауымдастығының көптеген тұрғындары – Гулла Гичи халқының, нақтырақ айтқанда, тұзды су Гичи халқының африкалық-американдықтары. Олар 1700 және 1800 жылдары аралдағы плантацияларда жұмыс істеу үшін әкелінген Батыс Африкадан құлдыққа түскен адамдардың ұрпақтары. 2009 жылы қауымдағы Гулла Гичи тұрғындарының саны 47 адам деп есептелді. Тұрғындар барлық қажетті заттарды материктен әкелуге немесе оларды аралдағы шағын дүкеннен сатып алуға мәжбүр. 1978 жылы аралдағы мектеп жабылып, Хог Хаммак балалары пароммен материкке өтіп, содан кейін автобуспен мектепке барады. 2023 жылы Макинтош округі Хог Хаммак қауымдастығы және Сапело аралымен заңдық мәселелерге тап болды. Олар аймақтық жоспарлау ережесін жаңартты, бұл тарихи аумақтағы үйлердің ішкі кеңістігінің 1400 шаршы метрден 3200 шаршы метрге дейін ұлғайтуға мүмкіндік берді. Бұл Макинтош округінің Индустрия және даму басқармасы кеңесінің мүшесі, жергілікті тұрғын емес Билл Ходжес отбасы үшін жеткілікті үлкен демалыс үйін салмауына байланысты шағым түсіргеннен кейін болды. Бұл Макинтош округінің жоспарлау бөлімінің Хог Хаммак қауымының тарихи сипатын қорғауды көздейтін жан-жақты жоспарына қайшы келетін радикалды ереже ұсынуына әкелді. Қауым тұрғындарына жаңа ереже бойынша тыңдау кезінде дыбыс жазу құрылғыларын немесе телефондарын әкелуге тыйым салынды, ал тыңдау күні паром аралдан кеткеннен кейін жадсырап өтті, көптеген тұрғындар тыңдауға қатысу мен үйлерінде түнудің арасында таңдау жасауға мәжбүр болды. Су жүйесінің үлкен үйлерге арналған сыйымдылығының жетіспеушілігі туралы мемлекеттік шенеуніктерден, аралдың тарихи сипатының өзгеруі және салықтың өсуі туралы тұрғындардан, үлкен үйлердің салмағынан су тасқынының күшеюі туралы ғалымдардан, Хог Хаммак мұсылмандар мен христиандар үшін діни орталық екенін және үлкен демалыс үйлеріне рұқсат беру және басқа да ұсынылған өзгерістер қазіргі тарихи үй иелері үшін қолжетімді бағадағы опцияларды азайтатынын айтқан діни көшбасшылардан көптеген шағымдар естілді. Макинтош округінің жоспарлау бөлімі ережені алға жылжытты, комиссия мүшелері ережені оларға қайтарып, қоғаммен бірге қайта жұмыс істеудің орнына, оның барлық анық проблемаларын түзету үшін дауыс бере алатынын мәлімдеді. Олар комиссия мәселені шешу үшін оны қайтарып беретініне бірнеше рет сендірді, бірақ оны әзірге жазылған күйінде жалғастыруы керек еді. Көптеген заңгерлер кездесудің тәртібі "қоғамдық тыңдау үшін өте ерекше" екенін және "көптеген себептермен" штаттың заңдары мен ережелеріне сәйкес келмейтінін айтты. Комиссияның екі отырысының алғашқысы, олар соңғы паром аралдан кеткеннен кейін үш күннен кейін ғана өткізілді, қоғамдық пікірлер кезеңі дау-дамайлар мен наразылықтарға толы болды. Округ комиссарларының және округ басшысының кейбіреулері округ тұрғындарын бақытты етуге және қорғалған қауымдастықтағы прогреске мүмкіндік беруге тырысып жатқанын мәлімдеді, бірақ бірнеше комиссия мүшелерін өздерінің ережелерін сақтамауы және аралдағы жаңа әзірлеушілердің мүдделерін сақтау үшін кешенді жоспарлау процесіне сәйкес келмеуі үшін айыптады. Округ басшысы Патрик Зукс, мемлекеттік жерлер салық тізіміне кірмейтіндіктен, округті қаржыға деген үмітсіздікке түсіргені үшін ДНР-ді мәселені тудырды деп айыптады. Ол мұны округтің Facebook парақшасына және газет мақалаларына жариялады. Бұл, әрине, ақылға қонымсыз болды, себебі арал қауымдастықтарының шығындарының басым бөлігін округ емес, мемлекет төлейді. Бірнеше шағымдардан кейін, баспасөз және жазба құрылғылары соңғы комиссия отырысында рұқсат етілді, онда комиссия 3:2 дауыспен ережені қабылдауға дауыс берді. Үш дауыс бергендер сол кездегі төраға Дэвид Стивенс, комиссар Кейт Карауцки (жергілікті риэлтор) және комиссар Дэвис Пул болды. Екі дауыс бермеген комиссарлар Уильям Э. Харрелл және комиссар Роджер Лотсон болды, оның ауданы Сапело аралын қамтиды және ол аралда болған және 3400 шаршы метрлік үйлердің логистикалық тұрғыдан жұмыс істемейтінін өз көзімен көрген. Комиссар Дэвид Стивенс дауыс беруден кейін "осы жаңа буын [Сапелода] оны жасамады" деп айтып, кездесуді аяқтады және қауымды "ашкөздік" танытқаны үшін және бастапқыда жерлерін әзірлеушілерге сатқаны үшін кінәлады. Көптеген шағымдар, сот процестері және референдумдар қазірдің өзінде тіркелді және күтіліп жатыр.

Тарих

Сапело аралы қазіргі АҚШ-тағы Сан-Мигель-де-Гуальдапе атты, қысқа ғұмырлы (1526–1527) алғашқы еуропалық қоныс орналасқан жер деп есептеледі. Егер бұл рас болса, онда қазіргі АҚШ-та католиктік әдет-ғұрыптарды өткізуге арналған алғашқы орын осы болар еді. Сапело – үнді тілінен алынған атау, испандықтар оны Запала деп білген. 17 ғасырда арал испан Флоридасының Гуале миссионерлік провинциясының бір бөлігі болды. 1680 жылдан кейін бірнеше миссия біріктіріліп, Санта-Каталина-де-Гуале миссиясы аясында аралға көшірілді. 19 ғасырдың басында болашақ сенатор және АҚШ өкілі Томас Сполдинг аралды сатып алып, оны плантацияға айналдырды. Ол кеме жасауға қолданылатын тірі еменді сатты, суару жүйесін енгізді және Sea Island мақтасы, жүгері және қант құрегін өсірді. Сполдинг Батыс Африка мен Вест-Индиядан 400 құлды әкеліп, плантацияда жұмыс істеді және қазіргі Сполдинг сарайын салдырды. Сполдинг құлдықты жоюға қарсы болды және 1851 жылы Грузия штатының осы мәселедегі позициясын қорғау үшін конгресстен оралғанда қайтыс болды. Азат болғаннан кейін бұрынғы құлдар аралда бірнеше елді мекен құрды, соңғысы – Хог Хаммак, онда шамамен 70 жер иесі қалды. Олар бұрынғы иелерінің ауыл шаруашылығындағы тәжірибелерін жалғастырды. Рейнольдс және оның отбасы аралды үш онжылдық бойы жартылай уақыт тұратын орын ретінде пайдаланды, аралдың афроамерикалық тұрғындарын Хог Хаммакқа шоғырландырды. Көптегендері Саут-Энд-Хауста қызметшілер болып жұмыс істеді, кейіннен Грузия штаты оны Рейнольдс сарайы деп атады.

Экология зерттеулері

1923 жылы Сапело иесі Говард Коффин аңшылық достары үшін құс түрлерін көбейту мақсатында Мексикадан чачалакаларды әкеліп енгізді. Бұл тауыққа ұқсас құстар 30-40 құстан тұратын тұрақты, жергілікті емес популяция құрды және кейде көрші аралдарға тарады. Сапело иесі Р.Дж. Рейнольдс 1949 жылы Сапело аралы зерттеу қорын құрды. Кейіннен ол 1958 жылы ғылыми қауымдастықта кең танылған "Тұзды батпақтың экологиясы" атты еңбегімен Евгений Одумның зерттеулерін қаржылады. Одумның зерттеуі ылғалды жерлердегі табиғат айналымының нәзіктігін көрсетуге көмектесті. Рейнольдстың Сапело зерттеу қоры сондай-ақ Джорджия университетінің аралдағы зерттеулерін қаржыландыруға атсалысты.

Туризм

Грузияның Табиғи ресурстар департаменті (DNR) аптасына бірнеше күн экскурсиялар ұйымдастырады. Оларды Сапело аралының келушілер орталығы арқылы брондауға болады. Сонымен қатар, көптеген арал тұрғындары жеке экскурсиялар ұсынады, оларды әдетте жеке туристердің қызығушылықтарына қарай өзгертуге болады. Сапело аралына іргелес орналасқан Кабретта аралында 15-25 адамдық топтарға арналған мемлекеттік кемпинг те бар.

Танымал мәдениетте

Сапело аралының тұрғыны және Билали Мухаммедтің ұрпағы Корнелия Уокер Бейли «Құдай, доктор Базард және Болито адамы: Сапело аралындағы тұщы сулы гейчи өмір туралы әңгімелейді» атты кітап жазды. Бұл Сапелода өскенін бірінші тұлғадан баяндайтын кітап; автордың бірі – Кристина Бледсо. Р. Дж. Рейнольдстың немересі Патрик Рейнольдс және автор Том Шахтман «Алтын жапырақ: Жеңіс, трагедия және темекі – Р. Дж. Рейнольдс әулетінің үш буыны» атты кітаптың авторлары болды. Бұл кітап Р. Дж. Рейнольдс кішінің Сапелоға иелік еткен кезіндегі шынайы бейнесін көрсетеді. Автор Том Польша «Тыйым салынған арал – Сапело деп аталатын арал» атты роман жазды. Әнші Ларри Джон Уилсон «Sapelo» атты ән жазды, ол «Testifying – The Country Soul Revue» альбомында арал туралы айтады. 2009 жылы аралда тұратын жазушы Мишель Николь Джонсон «Сапело аралының шошқалар тоғайы» атты фотокітап шығарды. Автор Т. С. Бойль өзінің 1990 жылғы «Шығыс – Шығыс» романын Грузиядағы ойдан шығарылған аралда орналастырды, оның көп бөлігі Сапело аралына ұқсайды, мысалы, шошқалар тоғайының болуы және Дариенге жақын орналасуы. «Dirty Jobs» шоуының 6-маусымында Сапело аралындағы Джорджия университетінің теңіз институтындағы термиттерді зерттеу бағдарламасы көрсетілді. Сапело аралы ұлттық Estuarine Research Reserve (NERR) аралда және Грузияның жағалау аймағында жүргізіліп жатқан зерттеулер туралы «Sapelo NERRds» атты подкастты ұйымдастырады. ESPN-нің «Сызықтан тыс» эпизоды 2013 жылы Сапело аралы мен шошқалар тоғайы қауымдастығында түсірілді, ол Аллен Бейлидің балалық шағын көрсетеді және қауымның тарихы мен қазіргі мүлік салығы мәселелерін айтады. «Uncivil» подкасты негізінен көптеген заңдық күреске қарамастан, жері мен мәдениетін сақтап қалуға тырысатын жергілікті гулла халқының тәжірибесіне негізделген. «19 ғасырдың уәдесі және 21 ғасырдың сатқындығы. 40 акр жер мен есектің өткені мен бүгіні». PBS America Reframed телеарнасының Сапело туралы эпизоды бар. Шамамен 90 минуттық эпизодта Корнелия Уокер Бейли мен оның отбасымен жасалған кең ауқымды сұхбаттардың кадрлары көрсетілген.