Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ливон ақсұлуы
Livonian noble
Каупо Тураида, Каупо немесе Каупо Ливен, кейде Куббе (21 қыркүйек 1217 жылы қайтыс болған) – 13 ғасырдың басында қазіргі Латвия мен Эстония аумағында өмір сүрген, фин тілінде сөйлейтін ливон халқының басшысы. Оның рулық тегі де болған. Оны кейде "Ливония королі" деп атайды, Ливония тарихнамасында ол "квази рекс", яғни "патшаға ұқсас" деп сипатталған.
Caupo of Turaida, Kaupo or Kaupo Lieven, sometimes Kubbe (died 21 September 1217) was a leader of the Finnic speaking Livonian people in the beginning of the 13th century, in what is now part of Latvia and Estonia. He also had Rus’ ancestry. He is sometimes called a 'King of Livonia', the Chronicle of Henry of Livonia refers to him as quasi rex, 'like a king'.
Өмірбаян
Каупо Ливониялықтардың алғашқы шомылдырылған көрнекті тұлғасы болды. Ол шамамен 1191 жылы Дуавгрива аббаттығының болашақ абасы, уағызшы Тураидалық Теодорик арқылы крещениеден өтті. Ол ынталы христианға айналып, Рига епископы Альберт Букшоеведеннің досы болды. 1203–1204 жылдары Альберт оны Римге саяхатқа алып, Рим папасы Иннокентий III-ке таныстырды. Папа бұрынғы паган басшысына әсерленіп, оған Киелі кітап, жүз алтын монета сыйлады, оны асылдандырып, «Ливен» деген есім берді. Ол саяхаттан оралғаннан кейін, оның тайпасы оған қарсы көтерілді, ал Каупо 1212 жылы Тураидадағы бұрынғы бекінісін қоршауға қатысты. Ағаш қамал екі жылдан кейін кірпіш пен таспен қайта салынды, қазіргі сақталған түріне жақындатылды. Каупо әлі де сенімсіз эстондықтарға қарсы крест жорығына қатысып, 1217 жылы Матай күні шайқасында Лехолалық Лембиту әскерлерімен шайқасып қаза тапты. Каупоның еркек балалары болды, оның ұлы Бертольд 1210 жылы Үмера шайқасында қаза тапты. Оның немересі Николай Ливен есімін жиі қолдана бастаған алғашқы ұрпақ болды. Қазіргі эстондықтар, латыштар және қалған ливондықтар Каупоның тарихи рөлі туралы біртұтас пікірге ие емес. Балтық ұлтшылдары оны көбінесе өз халқына сатқын және жағымсыз тұлға деп санайды, бірақ мұндай мәлімдемелер кейде ғалымдар тарапынан ортағасырлық басшыға қазіргі көзқарасты қолдану ретінде жоққа шығарылады. Кейбір латыш халық ертегілерінде ол «Ливтердің қарғысы, пәлесі, шетелдік епископтарға жанын сатқан Каупо» деп аталады.
Caupo was the first prominent Livonian to be christened. He was probably baptized around 1191 by Theoderic of Turaida, a preacher who would later become the abbot of Daugavgrīva Abbey. He became an ardent Christian and a friend of Albert of Buxhoeveden, Bishop of Riga, who, in 1203–1204, took him on a journey to Rome and introduced him to Pope Innocent III. The Pope was impressed by the converted pagan chief and presented him a Bible, hundred gold pieces, ennobled him and gave him the name “Lieven.” When he returned from the journey, his tribe rebelled against him and Caupo took part in a siege of his former fortress in Turaida in 1212. The wooden fort was rebuilt two years later out of brick and stone, closer to its present surviving form. Caupo participated in a crusader raid against the still pagan Estonians and was killed in the Battle of St. Matthew's Day in 1217, fighting against the troops of the Estonian leader Lembitu of Lehola. Caupo had male successors, his son Bertold had been killed 1210 in the Battle of Ümera. His grandson, Nicholas, was the first descendant who started using the name Lieven more frequently. Modern Estonians, Latvians, and remaining Livonians do not have a singular view about the historical role of Caupo. Baltic nationalists generally consider him a negative figure and a traitor to his people, however, such claims are sometimes dismissed by scholars as applying a modern viewpoint to a medieval chieftain. Some Latvian folk tales name him "Kaupo the accursed, the scourge of the Livs, Kaupo who has sold his soul to the foreign bishops."