Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тиручирапаллидегі Вишну ғибадатханасы
Vishnu temple in Tiruchirapalli
Оңтүстік Үндістанның Тамилнад штатындағы Тиручирапалли қаласының шетіндегі Утамарокойл ауылындағы Утамарокрамбаноор (Тиркукарманбоор) немесе Бхикшандар Ковиль ғибадатханасы индуистік Тримурти – Вишну, Шива және Брахмаға арналған. Дравид сәулет стилінде салынған бұл ғибадатхана 6-9 ғасырлар аралығындағы Алвар қасиеттілерінің ерте ортағасырлық тамильдік каноны – Налайра Дивия Прабандхамда дәріптеледі. Бұл Вишнуға арналған 108 Дивия Десамның бірі, онда Вишну Прушотаман Перумал (немесе Прушотамар) ретінде, ал оның жұбайы Лакшми – Пурнавалли Тхаяр ретінде құрметтеледі. Перушоттамар индуист құдайлары Брахма мен Шиваға, Шиваның Брахманың бір басын кескен кезде жасаған күнәларын жеңілдету үшін пайда болды деп есептеледі. Бұл ғибадатхана Үндістандағы Тримурти – Вишну, Шива және Брахманың мүсіндері бір ғимаратта орналасқан сирек тарихи ғибадатханалардың бірі. Чоланадта үштіктің бір орында көрінетін екі ғибадатхананың бірі, екіншісі – Тхрукандиурдегі Хара Саабха Вимочхана Перумал ғибадатханасы. Ғибадатхана 8 ғасырдың соңындағы ортағасырлық Чолалармен салынған, кейіннен Виджаянагара патшалары мен Мадурай Найактары да үлес қосыпты. Ғибадатхананың барлық киелі орындарын қоршап тұратын гранит қабырға, ал ғибадатхананың резервуары негізгі қақпаның сыртында орналасқан. Тримуртиге құрмет көрсету үшін ғибадатханада күн сайын алты рәсім және жыл сайын төрт мереке өткізіледі. Ғибадатхананың ең маңызды мерекесі – Брахмоцавам, ол Тамил айы Картаикада (қараша-желтоқсан) тойланады, онда Прушотамар мен Бикшаданардың бейнелері ғибадатхана төңірегіндегі көшелерде бірге шығарылады. Ғибадатхана Тамил Наду үкіметінің Индуист Діни және Қоржындық Кеңесімен күтіліп, басқарылады.
Uthamar Kovil (also known as Thirukkarambanoor or Bhikshandar Kovil) in Uthamarkoil, a village in the outskirts of Tiruchirappalli in the South Indian state of Tamil Nadu, is dedicated to the Hindu Trimurti of Vishnu, Shiva, and Brahma. Constructed in the Dravidian style of architecture, the temple is glorified in the Nalayira Divya Prabandham, the early medieval Tamil canon of the Alvar saints from the 6th–9th centuries CE. It is one of the 108 Divya Desams dedicated to Vishnu, who is worshipped as Purushothaman Perumal (also called as Purushothamar) and his consort Lakshmi as Poornavalli Thayar. Purushottamar is believed to have appeared to Hindu gods Brahma and Shiva, to relieve Shiva off his sins committed while cutting one of Brahma's heads. The temple is one of the few historical temples in India where the images of the Trimurti, Vishnu, Shiva and Brahma are housed in the same premises. It is one of the two temples in Chola Nadu where the trinity can be seen in the same premises, the other being Hara Saabha Vimocchana Perumal Temple at Thirukkandiyur. The temple is believed to have been built by the Medieval Cholas of the late 8th century CE, with later contributions from Vijayanagara kings and Madurai Nayaks. A granite wall surrounds the temple, enclosing all its shrines, while the temple tank is located outside the main gateway. Six daily rituals and four yearly festivals are held at the temple for each of trinities. The major festival of the temple, the Brahmotsavam, is celebrated during the Tamil month of Kartikai (November – December) when festival images of both Purushotamar and Bikshadanar are carried together in the streets surrounding the temple. The temple is maintained and administered by the Hindu Religious and Endowment Board of the Government of Tamil Nadu.
Этимологиясы мен аңызы
Индустар аңызына сәйкес, Вишну құдайы осы жерде кадамба ағашы түрінде пайда болып, Катамбанур деген атқа ие болды, кейіннен ол Караманбур деп аталды. Қараманнур есімін Тирумангай Алвар "Налайра Дивия Прабандхам" шығармасында еске алады, онда ол бас құдайды "Қараманнур Утаман" деп сипаттайды. Ғибадатхана әдетте бас құдайдың атымен "Утамар Ковиль" деп аталады. Шива құдайы Бхикшандар (тіршілікке ие емес кедей) бейнесінде болуына және осы жерде Вишнуға құлшылық ету арқылы емделгеніне сену арқасында ғибадатхана Бхикшандар Ковиль деп те аталады. Тағы бір индуистік аңыз бойынша, бұл ғибадатхананы Джанапури патшасы және Сита анасының әкесі Джанака салған делінеді. Тирумангай Алвар Шрирангам Ранганатхасвами ғибадатханасының төңірек қабырғаларын салу үшін осы ғибадатханада болған деп есептеледі.
As per Hindu legend, the god Vishnu emerged as a Kadamba tree here, giving the name Kathambanur, which later became Karambanur. The name Karambanur is mentioned by Thirumangai Alvar in Nalayira Divya Prabandam, in which he refers to the presiding deity as "Karambanur Uthaman". The temple is commonly called "Uthamar Kovil" derived from the presiding deity. The temple is also called Bhikshandar Kovil as the god Shiva is present in the form of Bhikshandar (a mendicant) and believed to have attained cure by worshiping Vishnu at this place. According to another Hindu legend, the temple is believed to have been constructed by Janaka, the king of Janakapuri and the father of the goddess Sita. Thirumangai Alvar is believed to have resided in the temple to build the surrounding walls of the Srirangam Ranganathaswamy temple.
Ғибадатхана
Ғибадатхана 8-ғасырдың соңында ортағасырлық Чолалармен салынған деп есептеледі, кейіннен Виджаянагара патшалары мен Мадурай Найяктары да үлес қосты. 1751 жылы ағылшындар мен француздар арасындағы соғыс кезінде ғибадатхана екі әскердің де жаяу әскері ретінде пайда болды. Ғибадатхананың барлық киелі орындарын қоршап тұратын граниттен жасалған қабырға бар. Ғибадатханада Перушоттамар (Вишну), Бхикшаданар (Шива), Брахма және олардың жұбайлары Пурнавалли (Лакшми), Саундарья Парвати және Сарасватиға арналған бейнелер мен жеке ғибадатханалар орналасқан. Бұл әлемдегі сирек кездесетін тарихи индуистік ғибадатханалардың бірі, онда индуистік Тримурти және олардың жұбайлары бір ғибадатхана кешеніндегі алты бөлек ғибадатханада құлшылық етеді. Орталық ғибадатхана шығысқа қарай беттеп, Перушоттамардың жатқан күйдегі бейнесін ұстайды, ол Шрирангамдағы Ранганатханың бір қолындағы дискіге ұқсас, сондай-ақ Вишну, Лакшми және Бхуми (Жер анасы) бейнелері де бар. Орталық ғибадатхананың шатыры немесе виманасы Удхёга Вимана деп аталады. Оңтүстік-шығыс жағында Пурнавалли мен Махалакшми бейнелері орналасқан екі ғибадатхана бар. Вишнудың артында орналасқан Шива ғибадатханасында Бхикшаданар түрінде лингам (Шиваның бейнесіз нысаны) орналасқан. Шива ғибадатханасына апаратын дәлізde Ганеша (Шиваның ұлы және даналық құдайы), Муруган (Шиваның ұлы және соғыс құдайы), Нанди (Шиваның бұқасы және көлігі) және Наваграха (тоғыз планеталық құдайлар) құдайларының граниттен жасалған мүсіндері орналасқан. Тамил Надудағы басқа Шива ғибадатханаларындағыдай, Шива ғибадатханасының алғашқы ауласында Дакшинамурти (Шива мұғалім), Дурга (жауынгер құдай) және Чандикешвара (Шиваның қасиетті адамы) бейнелері бар. Брахма мен оның жұбайы Сарасвати ғибадатханасы ғибадатхана кешенінің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ғибадатханада Саптагуру немесе жеті гуру (ұстаз) анықталған. Олар: Бхикшаданар (Садасива Гуру, Шива гуру ретінде), Брахма (Брахма Гуру), Саундарья Парвати (Шакти Гуру, Құдай ана гуру ретінде), Брихаспати (Дева Гуру, құдайлардың ұстазы), Варадаражаперумал (Вишну Гуру), Муруган (Гнана Гуру, білімнің гуруы) және Шүкір (Асура Гуру, демонның гуруы).
The temple is believed to have been built by the Medieval Cholas of the late 8th century CE, with later contributions from Vijayanagara kings and Madurai Nayaks. During the war between British and French in 1751, the temple acted as an infantry for both the troops. A granite wall surrounds the temple, enclosing all its shrines. The temples has images and separate shrines for Purushottamar (Vishnu), Bhikshadanar (Shiva), Brahma and their respective consorts Poornavalli (Lakshmi), Soundarya Parvati and Saraswati. This is one of the few historical Hindu temples in the world, where the Hindu Trimurti are worshipped along with their consorts in six separate shrines within the same temple complex. The central shrine facing East houses the image of Vishnu, as Purushottamar, in reclining posture, similar to the idol of Ranganatha at the nearby temple in Srirangam with the discus in one hand and the procession idols of Vishnu, Lakshmi and Bhumi (Earth goddess). The roof or vimana of the central shrine is called Udhyoga Vimana. There are two shrines located to the south east, each housing the image of Poornavalli and Mahalakshmi. The Shiva shrine, located behind Vishnu's, houses the lingam (aniconic form of Shiva) as Bhikshadanar. The granite images of the deities Ganesha (son of Shiva and god of wisdom), Murugan (son of Shiva and god of war), Nandi (the bull and vehicle of Shiva) and Navagraha (nine planetary deities) are located in the hall leading to the Shiva sanctum. As in other Shiva temples of Tamil Nadu, the first precinct of the Shiva shrine has images of Dakshinamurthy (Shiva as the Teacher), Durga (warrior goddess) and Chandikeswarar (a saint and devotee of Shiva). The shrines of Brahma and his consort Saraswati are located in the south west corner of the temple complex. The Saptaguru or seven gurus (teachers) are identified in the temple. The seven are Bhikshadanar (representing Sadasiva Guru, Shiva as a guru), Brahma (Brahma Guru), Soundarya Parvati (Shakti Guru, the Goddess as a guru), Brihaspati (Deva Guru, the teacher of the gods), Varadarajaperumal (Vishnu Guru), Murugan (Gnana Guru, the guru of knowledge) and Shukra (Asura Guru, the guru of demons).
Фестиваль және әкімшіліктің қызметі
Ғибадатхананың діни қызметкерлері мерекелерде және күн сайынғы рәсімдер кезінде пуджа (ғибадаттар) орындайды. Бхикшаданар ғибадатханасының діни қызметкерлері Шива қауымына, ал Пурушоттамар ғибадатханасының діни қызметкерлері Вайшнав қауымына жатады. Ғибадатхананың рәсімдері күніне алты рет орындалады: Ушаткалам таңғы сағат 5:30-да, Каласанти таңғы сағат 8:00-де, Учикалам таңғы сағат 10:00-да, Саяракшаи кешкі сағат 5:00-де, Ирандамкалам кешкі сағат 7:00-де және Ардха Джамам кешкі сағат 8:30-да. Шива және Вайшнав секталарының өзіндік рәсімдері бар. Бхикшаданардың ғибадаты төрт кезеңнен тұрады: абхишека (қасиетті моншалау), аланкарам (әшекейлеу), наиветанам (тағамдық құрбандық) және дипа араданай (шамдарды маусымдау) – Бхикшаданар мен Саундарья Парвати үшін. Ғибадат, діни қызметкерлердің Веда (қасиетті мәтіндер) оқуларымен және ғибадатхана мачтасының алдында табынушылардың бас иіп құлшылық етулерімен бірге өтеді. Бхикшаданар үшін сомаварам (дүйсенбі) және сукраварам (жұма) сияқты апталық рәсімдер, прадошам сияқты екі апталық рәсімдер, сондай-ақ амавасай (жаңа ай күні), кирутигай, пурнами (толық ай күні) және сатурти сияқты ай сайынғы мерекелер бар. Ғибадатхананың ең маңызды мерекесі – Брахмоцавам, тамыз айының Картигай айында (қараша-желтоқсан) тойланады, осы кезде Пурушоттамар мен Бхикшаданардың мерекелік бейнелері ғибадатхана төңірегіндегі көшелерде бірге шығарылады. Кадамба Тирувила – ғибадатханада тойланатын мереке, онда Вишнудың бір түрі – Ранганатханың мерекелік бейнесі Теертавари үшін ғибадатхананың Кадамба көліне әкелінеді. Ғибадатхана Тамил Наду Үкіметінің Индуистік Діни және Ынтымақтастық Кеңесімен күтіліп, басқарылады. Тирумангай Алвардың өлеңдерін аударған Периявачан Пиллай, ғибадатхананы "есігі жоқ, ғибадат етушілердің әрқашан барып құлшылық ете алатын жер" деп мақтайды.
The temple priests perform the puja (rituals) during festivals and on a daily basis. The priests of the Bhikshadanar shrine belong to the Shaiva community, while the priests of Purushothamar are from Vaishnava community. The temple rituals are performed six times a day; Ushathkalam at 5:30 a. m., Kalasanthi at 8:00 a. m., Uchikalam at 10:00 a. m., Sayarakshai at 5:00 p. m., Irandamkalam at 7:00 p. m. and Ardha Jamam at 8:30 p. m. The Shaiva and Vaishnava sects have their own rituals. The ritual of Bhikshadanar comprises four steps: abhisheka (sacred bath), alangaram (decoration), naivethanam (food offering) and deepa aradanai (waving of lamps) for both Bhikshadanar and Soundarya Parvati. The worship is held amidst religious instructions in the Vedas (sacred texts) read by priests and prostration by worshippers in front of the temple mast. There are weekly rituals like somavaram (Monday) and sukravaram (Friday), fortnightly rituals like pradosham and monthly festivals like amavasai (new moon day), kiruthigai, pournami (full moon day) and sathurthi for Bhikshadanar. The major festival of the temple, the Brahmotsavam, is celebrated during the Tamil month of Kartigai (November – December) when festival images of both Purushothamar and Bhikshadanar are carried together in the streets surrounding the temple. Kadambha Tiruvila is a festival celebrated in the temple when the festival image of Ranganatha (a form of Vishnu) is brought to the Kadambha tank of the temple for Theerthavari. The temple is maintained and administered by the Hindu Religious and Endowment Board of the Government of Tamil Nadu. Periyavachan Pillai, who translated the verses of Thirumangai Alvar, glorifies the temple as "the one without doors where devotees can always visit and worship".