Кіріспе

Альборайя (Alboraia) — Испанияның Валенсия провинциясындағы қала және муниципалитет. Ол Валенсия қаласына өте жақын орналасқан. Бастапқыда шаруалар қауымдастығы болған Альборайя соңғы онжылдықтарда Валенсия қаласының агломерациясының дамуына байланысты өсті. Көлік инфрақұрылымының жақсаруы, оның ішінде Валенсия метросының екі станциясы (Альборайя Палмарет және Альборайя Перис Араго) бар. 1986 жылы халық саны 11 267 адамды құраса, 2020 жылы шамамен 24 741 адамға жетті. Олардың 58,84% өзін валенсия тілінде сөйлейтін адамдар деп жариялады. 1994 жылы қызмет көрсету секторында 45,8%, өнеркәсіпте 33%, ауыл шаруашылығында 16,7% және құрылыс саласында 3,60% жұмыс істеді. 2011 жылғы мамырдағы сайлауда Халық партиясы (ХП) абсолютті көпшілігін жоғалтты, олардың өкілдігі 11 орыннан 8 орынға дейін азайды. Қалған орындар Испанияның Социалистік жұмысшылар партиясы (СЖП) (5), Unión Popular de Alboraya (3), Coalició Compromís (3) және Ciudadanos por Alboraya (Альборайа азаматтары) (2) партияларына бұйырды. Содан кейін ХП-ден басқа барлық партиялардың коалициясы құрылды, нәтижесінде Мигель Чаваррия 1999 жылдан бері алғашқы СЖП мэрі болды. Дәстүрлі егіншілік суармалы, қарқынды шаруашылыққа негізделген. Ерекше маңызға ие – тайғақ жаңғағы (лангэс), одан horchata дайындалады, ол танымал сусын.

География

Қала әлі де кең, ашық, суғаруға арналған егіс жерлерін сақтап тұр, бірақ қалалық қысымға байланысты бұл жерлер азайып барады. Валенсия қаласының 2007 жылғы Америка кубогына қабылдаушы қала ретінде тағайындалуы ірі құрылыс жобаларын бастады. Бәсекеге қатысқан командалардың 75 пайызы өздерінің базаларын Альборайяда құрды. Әкімшілік бірлік сегізге бөлінеді: Кальвет, Десампарадос, Мар, Масамарда, Маскефа, Миракл, Савой және Вера. Альборайя Валенсия агломерациясымен Валенсия метрополитенінің 3-желісі арқылы байланысады, онда Альборайя және Палмарет атты екі станция бар, сондай-ақ Валенсия қалалық көлік компаниясы EMT-нің 70-желісі және Патакона EMT автобус компаниясының 31-желісі автобус қызметін ұсынады. Әкімшілік халыққа жергілікті автобус қызметін ұсынады, ол Альборайя ауылдарынан өтеді, ауылды Порт Саплая және Патаконамен аптаның жеті күні, сағатына бір рет автобус қатынайды.

Көршілес қалалар

Альборайя солтүстік-батыста Альмассерамен, солтүстікте Мелианамен, батыста Тавернес Бланкеспен, оңтүстікте Валенсия қаласымен және шығыста Жерорта теңізімен шектеседі; бәрі де Валенсия провинциясында орналасқан.

Тарих

Алкерия мұсылман королі Яков I Арагонның жерін Хуеска епископы Каниель Видальға берді. Тереза Гил де Видаура иелікті епископпен жер алмасу арқылы басқарып, Иерихонның Джеймс мұрасын және оның ұлы Арагон королі Джеймс ІІ нығайтты. 1331 жылы ол Альборайя иелігін құрған Гилберто Заногераның[1] қолына өтті. 15 ғасырда ол патшалыққа қарасты болды. Соңында Рафельтерраның шеткі аймақтары орналасқан. Оның орнында құмға сіңген Рафельтерра жатыр. 15 ғасырда салынған шіркеу Санта-Марияға арналған. Каррайсет шатқалының бойында Деспампарадос Құдайына (Көмексіздердің Анасына) арналған шағын шіркеу салынды, оның алғашқы құрылысы 1414 жылға дейін соқталады және оны Валенсияның Бас кеңесі 1400 жылы салдыруға бұйрық берді. Оның ішінде өлім жазасына кесілгендер мен әділсіздікке ұшырағандар жерленген қасиетті зират та болды. Қазіргі ғимарат жаңа. Басты қызмет – ауыл шаруашылығы, ал ең маңызды өнім – Alboraya horchata-да танымал болған жүзім. 1646 жылғы халық санағы бойынша 88 үй тіркелді; 1794 жылы Каванильдің халық саны 560 адамды, 19 ғасырдың ортасында 3301 адамды, ал 1922 жылы 4265 адамды құрады.

Бизнес

Халықтың экономикалық қызметі мынадай үлестерге бөлінеді (1994 жылғы деректер): қызмет көрсету секторында – 45,80%, өнеркәсіпте – 33%, ауыл шаруашылығында – 16,70%, ал құрылыста – 3,60%.

Өнер және сәулет

Алборайя қаланың маңызды бөлігіндегі халыққа тән ерекше атмосферасын әлі де сақтап тұр. Жағалау сызығының ұзындығы шамамен алты шақырымға жуық, екі тұрғын үй ауданы Барранко-дель-Каррайсет өзенінің сағасымен бөлінген: Порт-Саплая және Патакона. Біріншісінде, кеме тіреуге мүмкіндік беретін кемежай бар, тіпті қайықты үйіңіздің алдына тірей аласыз. Бұл тұрғын үй кешені жылы сары, көк және ақшыл қызғылт түстермен ерекшеленеді, дәстүрлі түрде үйлерді бояу үшін осы түстер қолданылады. Екіншісінде бұрынғы қағаз фабрикасының орнында тұрғын үйлер салынған. Екі ауданда да тамаша жағажайлар бар. Оның ескерткіштерінің қатарында 18 ғасырда салынған Біздің Анамыздың көтерілісі шіркеуі және үй-аббаттық комплексі бар. Алборайя тұрғындары Мас Вилановадағы Киелі Рухтар шіркеуі, Исаның қасиетті жүрегіне арналған ғибадатхана, ректордың үйі, сол аттас ауданда орналасқан Санта-Барбараның шіркеуі (жақында қайта жаңартылған), өнеркәсіптік аймаққа жақын Сан-Кристобаль шіркеуі және Барранко-дель-Каррайсет сағасындағы Пеисец шіркеуі (Балықтың кереметі) сияқты киелі орындарға ие. Бәрі де мүсіндерге, картиналарға, алтарьларға және керамикалық бұйымдарға толы құнды тарихи және мәдени мұраның бір бөлігі болып табылады.

Ас мәзірі

Альборайя тағамдарына күріш, бұршақ және репадан жасалған сорпа (arròs amb fesols i naps); пеште пісірілген күріш (arròs al forn); шпинатты күріш; сиыр бауырымен жасалған паэлья (paella amb fetge); дәмдес естіктер (avellanencs) кіреді. Жергілікті десерттердің ішінде фартон және "христиан торты" аталған кока эскуделла бар.