Кіріспе

Лили Чокасян (1 тамыз 1921 – 9 сәуір 2012) – армян тегінің американдық контральто әншісі, әлемнің көптеген ірі симфониялық оркестрлерімен және опера театрларында өнер көрсеткен. Ол 1940 жылдары концерттік әнші ретінде мансабын бастады, бірақ отызыншы жасына келгенде операны орындағанға дейін кеңінен танылмады. 1960 және 1970 жылдары ол әлемдегі жетекші контральто әншілерінің біріне айналды және 1962 жылдан 1986 жылға дейін Нью-Йорктегі Метрополитен операсында ұзақ және сәнді мансапқа ие болды. Ол күшті, нақты дауысымен және тамаша музыканттық шеберлігімен танылды. Ол көбінесе, дәстүрге қарсы келіп, ораторияларды жатқа айтатын.

Ерте өмір және концерттік мансап: 19211958

Чокасян Чикаго қаласында Армениядан келген иммигранттардың үш баласының кенжесі болып дүниеге келді. Оның отбасы 1915 жылғы Армян геноцидінен кейін көп ұзамай Америка Құрама Штаттарына көшіп келді, сол оқиғада Чокасянның екі әжесі және бірнеше туыстары қаза тапты. Чокасянның ана тілі армян тілі болды, себебі оның ата-анасы үйде сол тілде сөйлесетін. Ол мектепке барып оқығанда ғана ағылшын тілін жақсы меңгерді. Чокасян алғаш рет музыкамен жергілікті шіркеулерде ән айту арқылы және орта мектептегі музыкалық бағдарламаларға қатысу арқылы айналысты, әсіресе мектебінің қойылымындағы "H.M.S. Pinafore" спектаклінде Баттеркап рөлінде өнер көрсетті. Орта мектепті бітіргеннен кейін ол Филип Мануэль мен Гэвин Уильямсоннан ән сабақтарын бастады, және олармен шамамен жиырма жыл бойы сабақ алды. Жасөспірім кезінде ол шіркеулерде және радиода ән айтып ақша табуға кірісті. 1941 жылы, жиырма жасында, ол ағасының досы Джордж Гавежянға үйленді. Олардың некелері өте бақытты болды және қырық алты жылға созылды, 1987 жылы Гавежян қайтыс болғанда аяқталды. Олардың бірнеше баласы және он бір немересі болды. 1961 жылы, Чокасянның өте табысты маусымының ортасында, ол екінші кеудесінде тағы бір ісік тапты. Ол ешкімге айтпады, Нью-Йорк, Балтимор және Еуропадағы міндеттемелерін орындады, содан кейін 1961 жылдың қарашасында "Аида" спектаклін аяқтағаннан кейін ғана дәрігерге көрінді. Ол тағы бір мастэктомиядан өтті, содан кейін оның жағдайы жақсы болды; қатерлі ісік таралмаған еді, және ол тез сауықты. "Мет" операсындағы мансабында Чокасян Карло Бергонци, Ричард Кассилли, Франко Корелли, Филис Кертин, Маттивильда Доббс, Уильям Дули, Пласидо Доминго, Рери Грист, Анна Моффо, Биргит Нильсон, Леонтин Прайс, Гейл Робинсон, Леони Рысанек, Джоан Сазерленд, Рената Тебальди және Ричард Таккер сияқты көптеген талантты әншілермен бірге сахнада өнер көрсетті. 1984 жылы "Махагонни қаласының көтерілуі мен құлдырауы" спектаклі кезінде ол сахнада жеңіл жүрек шабуына ұшырады және қойылымды жалғастыра алмады. Осыдан кейін оның өнер мансабы аздап баяулады, ал "Мет" операсындағы соңғы өнер көрсетуі 1986 жылдың 17 ақпанында Гуноның "Ромео және Джульетта" операсында Гертруда рөлінде болды, онда Ромео рөлін Нил Шикофф, ал Джульетта рөлін Кэтрин Малфитано орындады. Бұл компаниямен 290-шы өнер көрсетуі болды, сонымен қатар ол опера сахнасымен қоштасты. Ол 2012 жылы 90 жасында Бранфордтағы үйінде қайтыс болды.