Кіріспе

Хадспет округі – АҚШ-тың Техас штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 3 202 адамды құрайды. Округ орталығы – Сьерра-Бланка, ал ең ірі елді мекені – Форт-Ханкок. Округ атауы Эль-Пасодан шыққан штат сенаторы және АҚШ өкілі Клод Бентон Хадспеттің есімімен байланысты. Шамамен 900–1350 жылдары адамдар Рио-Гранде өзенінің жайылмасында егіншілікпен айналысқан. Олар өздерінің болғандығын куәландыратын артефакттар мен суреттерді қалдырған. 1581 жылы Родригес Санчес экспедициясы достық қарым-қатынаста болған жергілікті тұрғындармен кездесіп, оларға сыйлықтар сыйлаған. Антонио де Эспехоның 1582–1583 жылдардағы экспедициясы округ аумағында Отомако тайпасымен кездескен. Мескалеро апачилері егістіктерін суару үшін осы аймаққа жиі келіп тұрған. 1849 жылы Джон Салмон "РИП" Форд Сан-Антонио мен Эль-Пасо арасын зерттеген, ал оның карталық есебінде Мескалеро үндістерінің өнімді жерлерін атап көрсеткен. 17 ғасырдың ортасына қарай Мескалеро тайпасы өз аумағын Гвадалупе және Эль-Пасо-дель-Норте аймақтарынан Навахо және Пуэбло тайпаларының жазықтарына дейін кеңейтті. Олардың қауіпті беделі ақтардың қоныстануына кедерілген. 1870 жылдың қаңтарында әскерилер тобы Гваделупе тауларындағы Делавэр ағысының жанындағы Мескалеро апачилерінің ауылына шабуыл жасады. 1880 жылдың шілдесінде Тинаха-де-лас-Пальмас қаласындағы әскерилер Викторио басқарған Мескалеро тайпасына шабуыл жасады. 1880 жылдың тамызында "бифло" сарбаздары Викторионы Рэтлзнейк-Спрингс жанында тұтқынға алды. Викторио Мексикаға қашып, қазан айында мексикалық әскерилер оны өлтірді. Екі аптадан кейін апачилер Америка Құрама Штаттарының 10-шы қара кавалериясының жеті сарбазын өлтірді. Техастан Калифорнияға жаңа маршруттардың қажеттілігі зерттеулерге ықпал жасады. 1848 жылы Джон Коффи Хейс басшылығымен Сан-Антонио – Эль-Пасо тармағындағы Сан-Антонио – Калифорния жолы зерттелді. Хадспет округі басқа жерге бара жатқан саяхатшылардың тоқтау орны ретінде танымал болды. 1858 жылы Форт-Квитман саяхатшыларды қорғау мақсатымен құрылды. Лейтенант Фрэнсис Теодор Брайан Сан-Антониодан Эль-Пасоға дейінгі маршрутты зерттеу үшін Гваделупе асуында лагерь құрды. 1849 жылдың шілдесінде Эль-Пасоға жеткен ол маршрут бойында су ұңғымаларын салуды ұсынды. 1848 жылдың шілдесінде соғыс министрі Уильям Л. Марси Рио-Гранде өзенінің солтүстік жағында әскери бекет құруды қалады. 1849 жылы Марсидің жоспарын іске асыру үшін майор Джефферсон Ван Хорн жіберілді. 1850 жылы Джон Расселл Бартлетт Гвадалупе-Идальго шартын орындау үшін тағайындалды. Бартлетт Гваделупе тауларын қараңғы және көңілсіз деп сипаттап, трансконтиненталдық темір жолды шыңдардың оңтүстігінен салуды ұсынды. Үш жылдан кейін капитан Джон Поуп теміржол маршрутын іздеуге жіберілді, ал келесі жылы артезиандық су көздерін табуға кірісті. 1850 жылы Техас комиссары Роберт Симпсон көршілерді губернатор Питер Хансборо Белл Эль-Пасоны ұйымдастыру үшін жіберді. 1857–1861 жылдары Баттерфилд поштасы және Сан-Антонио – Сан-Диего поштасы округтің пошталық қызметін қамтамасыз етті. Бұл пошта вагондары жолаушыларға 27 күнде Калифорнияға жетуге мүмкіндік берді, егер олар бір жолға 200 доллар төлей алса және жол бойындағы ауа райы мен қауіптерге төтеп бере алатын болса. Сан-Элизарио және Эль-Пасо маңындағы Рио-Гранде өзені бойындағы басқа ауылдардың тұрғындары тұз саудасына тәуелді болды. Азамат соғысынан кейін олар Форт-Квитманнан солтүстік-шығыс Хадспет округіндегі тұз бассейніне жол салды, бірақ ағылшын саясаткерлері тұз көлдеріне меншік құқығын талап ету арқылы осы саудадан пайда табуға тырысты және саудагерлерден алымдар жинады. Нәтижесінде 1870 жылдары мексикалықтар мен американдықтар арасындағы шиеленісті күшейткен 7 жылдық Сан-Элизарио тұз соғысы болды. Бәсекелес теміржол компаниялары құрылысқа рұқсат алу үшін күресті. Техас және Тынық мұхиты темір жолы мен Галвестон, Харрисбург және Сан-Антонио темір жолы ақырында теміржол жетегін бөлісу туралы келісімге келді, соның нәтижесінде жол бойында бірнеше қала пайда болды.

Хадспет округі 1917 жылы Техас штатының Эль-Пасо округінен бөлініп шықты. Сиерра-Бланка округ орталығы болып тағайындалды және Техастағы жалғыз саз кірпіштен салынған сот үйі орналасқан. 1992–2002 жылдары округ Нью-Йорк қаласынан тәулігіне 200 тоннадан астам тазартылған, кептірілген канализациялық суды қабылдады. Қалдықтар округтің шалғай аймағына таратылды. Соңғы жылдары Хадспет округі Эль-Пасодан шығысқа қарай Interstate 10 тас жолымен саяхаттайтын адамдарды ұстаудың жиілігіне байланысты есірткі құралдарын ұстау орталығы ретінде танымал болды. АҚШ шекаралық патрульінің бақылау бекетінде музыканттар Вилли Нельсон, Снуп Догг, Фиона Эппл және актер Арми Хаммер сияқты бірнеше танымал адамдар есірткі құралдарымен ұсталды.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 4572 шаршы миль (11,841 км2) құрайды, оның 4571 шаршы милі (11,839 км2) құрлық және 0,8 шаршы миль (2 км2) (0,02%) су жамылған. Бұл Техас штатының құрлық ауданы бойынша үшінші ең ірі округі. Округтің солтүстік-шығыс бөлігінде Гуадалупе таулары ұлттық паркінің бір бөлігі орналасқан.

Білім

Хадспет округіне төрт мектеп ауданы қызмет көрсетеді. Форт-Хенкок қаласында орналасқан Форт-Хенкок тәуелсіз мектеп ауданы округтің батыс бөлігін, Мексика шекарасынан Нью-Мексико штатының шекарасына дейінгі Эль-Пасо округінің шекара бойымен қамтиды. Алламоурды қамтитын Хадспет округінің шығыс бөлігіндегі Кулберсон округінің шекарасы бойындағы аймақ Ван Хорнда орналасқан Кулберсон округінің Алламоур тәуелсіз мектеп ауданымен қызмет көрсетеді. Округтың солтүстік бөлігінің көп бөлігі Делл Ситиде орналасқан Делл Сити тәуелсіз мектеп ауданының қызмет аймағында, ал оңтүстік бөлігінің көп бөлігі Сьерра-Бланкада орналасқан Сьерра-Бланка тәуелсіз мектеп ауданының қызмет аймағында жатыр. Бұрынғы Алламоур мектеп ауданы 1995 жылы Кулберсон округінің мектеп ауданымен біріктірілді. 2009 жылғы қаңтардағы статистика бойынша, Хадспет округінің ересек халқының 52% ағылшын тілінде сауатсыз болған. Округтың барлық аумағы Эль-Пасо қоғамдық колледжінің қызмет көрсету аймағына кіреді.