Кіріспе

Польша ханшайымы Тереза Кунегунда (Teresa Kunegunda Sobieska, Kurfürstin Therese Kunigunde) (4 наурыз 1676 – 10 наурыз 1730) – Польша ханшайымы, Баварияның және Пфальц электоратының ханшайымы. Тегі бойынша Собиски әулетінің, ал неке арқылы Виттельсбах әулетінің мүшесі болды. 1704–1705 жылдары Пфальцты билеуші регент қызметін атқарды.

Өмірбаян

Ол Польша королі және Литваның ұлы князі Ян III Собеский мен оның әйелі Мари Казимир Луиза де Ла Гранж д'Аркьеннің қызы болды. Оның ата-анасының он үш баласы болған, бірақ балалық шағынан аман қалған жалғыз қызы ол еді. Тереза 1676 жылдың 19 шілдесінде Яворов қаласында крещение рәсімінен өтті, оның спонсоры Англия королі Карл II, ал спонсоршасы Франция королі Людовик XIV-нің әйелі, Австриялық Мария Тереза болды. Тереза сурет салу және музыка, латын, итальян және француз тілдерін үйренді. 1692 жылдың басында оның әкесі оны Дания ханзадасына үйлендіруді жоспарлаған, бірақ бұл жоба кейіннен тоқтатылды.

Үйлену тойы

1694 жылы 15 тамызда он тоғыз жасында ол Баварияның сайлаушысы, Испан Нидерландының губернаторы Максимилиан II Эммануилге үйленді. Ол оның әкесінің бұрынғы әріптесі және Австриялық Мария Антонияның жесірі болған. Неке Варшавада өкілеттік арқылы болды, оның ең үлкен ағасы Макс Эммануэльдің орнына тұрды. Ол одан кейін 1695 жылдың 1 қаңтарында Брюссельде кездесті. Оның құдайы 500 мың талерді құрады. Макс Эммануэльге үйленуіне орай "Амор воль ил гиусто" операсы жазылып, қойылды. Онда итальян жазушысы Джованни Баттиста Лампуньянидің либреттосы қолданылды.

Регенттік

1701 жылы мамыр айында отбасы Мюнхенге көшкенге дейін Испан Нидерландтарында Тереза алты бала туды. Бленхайм шайқасында (1704 жылғы 13 тамызда) жеңіліс тапқаннан кейін Бавария ақсүйектері Испан Нидерландтарынан эвакуацияланған соң, ол Бавария сайлаушысының үкіметінің регенті болды. Бұл стратегиялық шешім болды, өйткені заң бойынша соғыс Терезаға емес, сайлаушыға қарсы бағытталған еді. Бавария сайлаушылығын әйел адам басқарған жалғыз жағдай осы болды. Дегенмен, император Леопольд I оны 1704 жылғы 5 қарашада Ильберсхайм шартына қол қоюға мәжбүр етті. Шарты бойынша, атысты тоқтату күшіне енді және Терезаға Бавария герцогтығының төрт әкімшілік округінің бірі – Мюнхен Рентамты берілді, ал Баварияның қалған бөлігі Австрия империясының әскери бақылауына алынды. Осы кезеңнің басында Тереза Макс Эммануэльмен бірлесіп шешім қабылдауға тырысты, бірақ хабаршының келуіне көп уақыт кеткендіктен бұл тиімді болмады. Сонымен қатар, ол бавариялық ақсүйектердің бір бөлігінің императорға жақтасуымен де күресуге тура келді.

Жер аудару

1704 жылы 21 желтоқсанда ол соңғы ұлын дүниеге әкелді. 1705 жылы ақпанда күйеуі мен Арко гравинясы Агнес Ле Лукье арасындағы жазысқан хаттар табылып, анасымен кездесу үшін Падуаға кетті. Мамыр айында оралғанда, император әскері оның Илберсхайм шартын бұза отырып, Мюнхенге қайтуына жол бермеді. Оның төрт ұлы Клагенфуртта австриялықтардың қамқорлығында болды, ал екі кіші ұлы мен қызы Мюнхенде қалды. Ол 1730 жылы қайтыс болды және Мюнхендегі Театин шіркеуінде жатыр.