Кіріспе

Micromys) – Murinae тұқымдасына жататын ұсақ кеміргіштер туысы. Бұл туысқа екі тірі түрі кіреді: Еуропа мен Азияның көп бөлігінде кең таралған еуразиялық егін тышқаны (Micromys minutus); және Вьетнам, Оңтүстік Қытай және, мүмкін, жақын орналасқан аймақтарда таралған Индокитай егін тышқаны (Micromys erythrotis). Micromys-тің қазба қалдықтары кейінгі миоценге дейін жетеді және кем дегенде 10 жойылған түрді қамтиды, олар бірнеше эволюциялық тарамды құрайды.

Таксономия

Микромис ешбір басқа тышқан туысымен тығыз байланысты емес, бұл оның филогенетикалық байланыстарын анықтауды қиындатады. Бұрын ол Hapalomys, Chiropodomys және Vandeleuria-ны қамтитын ерекше тышқан кладына жатқызылған, бірақ кейінгі зерттеулер бұл кладтың полифилетикалық екенін көрсетті. Оның орнына, Микромис көптеген туыстардың арасында нағыз егеуқұйрықтарды қамтитын Rattini тайпасына жақын туыс топты құрайтын жеке бөлімге жатады деп анықталды. Микромис өзіндік тайпаға (Микромини) жата ма, әлде Раттини тайпасының бастапқы мүшесі ме деген мәселе талқыланып келеді, бірақ Америкалық сүтқорекшілер қоғамы қазіргі таңда оны Раттини тайпасына жатқызады.

Географиялық ауқым

M. minutus бүкіл Еуропа және Солтүстік Азияда кездеседі. Таралу ареалы Солтүстік-Батыс Испаниядан басталып, Еуропаның көп бөлігі арқылы, Сібірден Кореяға дейін, Ресейде шамамен 65 градусқа дейін солтүстікке қарай, ал оңтүстікте Моңғолияның солтүстік жиегіне дейін созылады. Қытайдың оңтүстігінде, Юньнань провинциясы арқылы батысқа қарай шашыраңқы популяциялар да бар.

Тіршілік ету ортасы

M. minutus биік шөптер өсетін жерлерді ұнатады. Оларға биік жайлаулар, қамыс өскен жерлер, шөп аралас бұталы жерлер және дәнді дақылдар егілген егістіктер жатады. Италия мен Шығыс Азияда олар күріш далаларында да қоныстанады. Қолайлы жағдайда халық саны өте жоғары болуы мүмкін. Бастапқыда бұл егешқұйрықтар өзендер, көлдер мен тоғандардың жанында өсетін ылғалды аймақтарда, биік және ұзақ өмір сүретін шөптер арасында мекендеген. Бірақ адамдардың енуімен M. minutus жол бойында және егістіктерде өмір сүруге мәжбүр болды. Жерлер тазаланғанда немесе егін жиналғанда бұл егешқұйрық үйсіз қалады. Ол топырақта беткей қуыс жасап немесе амбарда немесе астықта баспана тауып бұл мәселені шешеді. Дегенмен, барлық егешқұйрықтар осылай сәтті бола бермейді, көбі үйсіз қалғаннан кейін өледі.

Физикалық сипаттама

M. minutus – кішкентай тышқан, денесінің ұзындығы бастап, көбінесе ұзын құйрығымен. Оның үлкен көздері мен құлақтары бар, бұл оған қараңғыда ең ұсақ қозғалыстарды көруге және ең әлсіз дыбыстарды естуге мүмкіндік береді. Оның кішкентай, дөңгелек мұрны вибриссалармен оралған. Жүні жұмсақ және тығыз, денесінің жоғарғы жағы қоңыр түсті, сары немесе қызғылт реңімен, ал төменгі жағы ақ немесе сары-қоңыр түсті. Ұстауға арналған құйрығы екі түсті, ұшында жүн жоқ, ал аяқтары салыстырмалы түрде кең. Аяқтары көтерілуге арнайы бейімделген, әр аяқтың бес саусағының сыртқы жағы үлкен және белгілі бір деңгейде қарсы қоюға қабілетті. Бұл тышқан екі артқы аяғымен және құйрығымен сабақты ұстап, алдыңғы аяқтарын тамақ жинау үшін босата алады. Сонымен қатар, ол ұзын шөп сабақтарымен жүргенде тепе-теңдікті сақтау үшін құйрығын пайдаланады. Жүні қыста жазғыға қарағанда қалың және ұзын болады. Басқа түрлері сияқты, M. minutus үш бойлық қатарға орналасқан, дөңгелек тісті дөңгелектері бар орташа биіктіктегі тістерге ие. Массетер бұлшық еті, сондай-ақ жақ бұлшық еті, жақ сүйегіне қарай жылжытылып, өте тиімді және күшті кеміру әрекетін қамтамасыз етеді. Есту бұрыштары үлкен, және осы резонанстық камералардың мөлшері тышқанға үлкен қашықтықтан тасымалданатын төмен жиілікті дыбыстарды анықтауға мүмкіндік береді, осылайша ол жыртқыштардан жақсы қашуға болады.