Кіріспе

1997 жылғы Crash Bandicoot 2: Cortex Strikes Back – Naughty Dog әзірлеген және Sony Computer Entertainment PlayStation платформасы үшін шығарған 1997 жылғы платформалық ойын. Бұл Crash Bandicoot (1996) ойынының жалғасы және Crash Bandicoot сериясының бір бөлігі. Оқиға Австралияға жақын орналасқан, құрамында аралдардан тұратын ойдан шығарылған аймақта өтеді және антропоморфты бандикут Краштің басынан өткен оқиғаларды баяндайды. Крашті сериалдың басты жауы Доктор Нео Кортекс ұрлап алып, оны әлемді құтқаруға көмектесемін деп алдайды. Краш N. Санитет аралының әртүрлі бөліктеріне кристалдар жинау үшін жіберіледі, бұл кристалдар Кортекске жақын арада болатын планеталық теңдестірудің күшін бақылауға және планетаны құрып жоюдан сақтап қалуға мүмкіндік береді. Краштың қарындасы Коко мен Кортекстің бұрынғы ассистенті Доктор Нитрус Брио оны Кортекс туралы ескертуге тырысады, ал соңғысы Крашқа кристалдардың орнына бағалы тастар жинауды ұсынады. Cortex Strikes Back ойыны сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және көбінесе бұрынғы ойыннан жақсырақ деп есептеледі. Ойынның графикасы, басқаруы және музыкасы мақтауға лайық болды, ал сын-тегеуріндер сынақ пен қателік әдісімен ойнауға, деңгейлердің жеткіліксіз әртүрлілігіне, оңай жеңілетін босстарға және платформалық ойын ретінде жаңашылдықтың болмауына қатысты болды. Ойын барлық уақыттағы ең көп сатылған PlayStation видеоойындарының біріне айналды және 1998 жылдың сәуір айына дейін Жапонияда 800,000-нан астам дана сатылып, сол кездегі ең көп сатылған батыстық ойын атағын алдыңғы ойыннан мұра етті. Ойынның жаңартылған нұсқасы 2017 жылдың маусым айында PlayStation 4 платформасында шыққан Crash Bandicoot N. Sane Trilogy жинағына енгізілді және 2018 жылдың маусым айында басқа платформаларға көшірілді.

Ойын процесі

Cortex Strikes Back — ойыншы кейіпкері Crash Bandicoot болатын платформалық ойын. Ойынның мақсаты — Краштың жауы Доктор Нео Кортекс үшін 25 кристалл жинау. Кристаллдар 25 түрлі деңгейге шашырап жатыр, оларға ойынның орталық аймақтары болып табылатын "Warp Room" арқылы қол жеткізуге болады. Бір деңгейді тиісті кристалды жинап, жолын аяқтағаннан кейін Краш Warp Room-ға оралады. Әр Warp Room бес деңгейден тұрады. Барлық бес деңгейді аяқтағаннан кейін ойыншы келесі Warp Room-ға кіру үшін бас кейіпкерді жеңіп алуы керек. Ойыншыға белгілі бір мөлшерде өмір беріледі, ол Крашқа жау шабуыл жасағанда немесе суға немесе шұңқырға құлағанда жоғалады. Егер ойыншы өмірден айырылса, ойын аяқталады. Алайда, оны "Жалғастыру?" экранында "Иә" дегенді таңдап жалғастыруға болады. Осы әдістердің барлығы Краштың алға жылжуын тежеуге тырысатын жауларға қарсы шабуылдық амал ретінде қолданылуы мүмкін. Өлімге әкелетін жоғарғы жағы бар жауларға секіруге болмайды, ал алдыңғы жағынан шабуылдайтын немесе бүйірлік тікенектері бар жауларға секіруге немесе денеге соққы беруге болады. Жеңілуге болатын қарсыластар (мысалы, мойны тікенекті кесірткелер немесе үстіңгі жағында қыздырылған шеңберлері бар ұзын аяқты роботтар) Crash оларға секіргенде ғана жеңіледі. Қораптар Cortex Strikes Back ойынында маңызды рөл атқарады және Crash-тің барлық амалдарымен бұзуға болады. Көптеген қораптардың ішінде "Wumpa Fruit" бар, егер 100-ін жинаса, ойыншыға қосымша өмір беріледі. Кейбір қораптарда Witch Doctor-дың маскасы бар, ол Crash-ті бір жаудың шабуылынан қорғайды. Егер үш маска қатарынан жиналса, Crash-ке барлық кішкентай қауіптерден уақытша қорғаныш беріледі. Егер оған секірсе, үстіне жебелері бар қораптар Crash-ті әдетте жете алмайтын биіктікке көтереді, ал мұндай қораптарды Crash-тің айналу шабуылымен ғана бұзуға болады. Сұрақ белгісі бар қораптар (!) аймақтағы бұрын көзге көрінбейтін заттарды қаттыландырады. TNT қораптары секіргенде үш секундтан кейін жарылады, ал Nitro қораптары кез келген физикалық байланыс кезінде жарылады. Бір деңгейдегі барлық Nitro қораптарын жасыл түсті, сұрақ белгісі бар қорапқа тиісіп бірден жарытуға болады. Бақылау пункттерінің қораптары Crash-ке өмірін жоғалтқаннан кейін алғашқы бақылау пунктінің қорабы ашылған жерге оралуға мүмкіндік береді. Егер бір деңгейде бірнеше бақылау пункті ашылса, Crash соңғы ашылған бақылау пунктіне оралады. Ойыншы егер барлық қораптарды, соның ішінде Nitro қораптары мен баламалы бағыттардағы қораптарды бір деңгейде жоя алса, асыл тасқа ие болады. Кейбір асыл тастарды басқа жолдармен алуға болады, мысалы, белгілі бір уақыт ішінде деңгейді аяқтау немесе ешқандай қорапты бұзбай деңгейді аяқтау. "Бонус жолдары", платформалардағы сұрақ белгілерімен белгіленеді, Crash-ті деңгейдің құпия аймағына жетелейді. Бұл аймақтарда ойыншы жолдың соңына дейін сәтті жетсе, көптеген Wumpa жемістерін және қосымша өмірлерді жинауға болады. Егер Crash экраннан құлап кетсе немесе басқаша өлтірілсе, ойыншы Бонус жолынан жинаған нәрсені жоғалтады және барлық бұрын жинаған өмірлерін сақтап, Бонус жолынан кірген деңгейге қайта оралады. Бір жыл өткен соң Кортекс және оның жаңа көмекшісі доктор Н. Джин ғарыш кеңістігінде жаңартылған, кристаллмен жұмыс істейтін Кортекс Vortex-ін қайта құруға кіріседі; Н. Джин Vortex-тің ең жоғары қуатына жету үшін тағы 25 кристалл қажет екенін және олардың Жерде ешқандай операторы қалмағанын айтады. Кортекс Crash-ті кристалдарды өзіне алу үшін алдау жоспарын құрады. Әлемнің бірнеше жеріне кіре алатын ежелгі Warp Room-ға кірген Crash Кортекспен оның голографиялық проекциясы арқылы кездеседі. Кортекс Crash-ке планеталардың жақын арада орналасатынын, бұл күн сәулесінің апатты масштабта болатын ағынын тудыратынын айтады және Crash-ті Vortex-тің әр есігінен қызғылт күш кристалдарын алуға шақырады, осылайша Кортекс кристалдың қуатын пайдаланып, осы қуатты таратуға көмектеседі. Алайда, Брио Crash-ке оның күштерін Crash-тің көбірек кристаллдар жинауына кедергі жасау үшін қолданатынын ескертеді. Сондықтан, кристаллдарды жинағанда Crash Брионың мутант одақтастарымен шайқасады: дементті Рипер Ру, қылыш қолданатын Комодо ағайындылары және ашкөз Кішкентай Тайгер. Осы уақытта Коко өзінің технологиялық білімін Кортекспен байланысу үшін пайдаланады, Crash-ке Кортекске сенбеуге кеңес береді. Кортекс ақыры Crash-ке жинаған кристалдарды өзінің ағымдағы көмекшісі Н. Джинге қайтаруды бұйырады, бірақ Crash Н. Джиннің механикалық костюмін жойғаннан кейін және оны жеңгеннен кейін Кортекс ашуға білінеді. Барлық 25 кристалды жинағаннан кейін Коко Кортекстің соңғы жоспарын ашу үшін тұрақты байланыс орнатады; планеталық құбылыстардан алынған энергиямен Кортекс өзінің ғарыш станциясына орнатылған алып Кортекс Vortex-ін қуаттандырып, Жердегі барлық адамдарды өзінің армиясына айналдыруды жоспарлап отыр. Crash Кортекске ғарыш кеңістігінде жетеді және кристалдарды пайдалануға үлкермес бұрын оны қайтадан жайластырады, оны ғарыш кеңістігінде қалдырады, бірақ Кортекс Vortex-ін бұзбайды. Алайда, барлық 42 асыл тасты жинағаннан кейін Crash және доктор Брио жиналған асыл тастарды Брио жасаған лазерлік сәуле машинасына қуат беру үшін пайдаланады. Crash-тің көмегімен лазерлік сәуле Кортекс Vortex-ін бөлшектейді, соның бір бөлігі Жерге қайта түседі.

Даму

"Кортекс қайырды" ойынының дамыту жұмысы 1996 жылдың қазан айында басталды. Дамыту процесі 13 айға созылып, 2,000,000 долларлық бюджетпен жүзеге асырылды. Ойын ортасының тұжырымдық суреттерін негізінен Naughty Dog компаниясының қызметкерлері Боб Рафей, Эрик Ивасаки, Эрик Пангилинан, Шарлотта Фрэнсис және Джейсон Рубин жасады. Ормандағы деңгейлер бастапқыда жер тұманымен жасалу жоспарланған, бірақ журналдар мен көпшілік көпбұрыштар санын жасыру үшін тұманды қолданған басқа дамытушыларды сынағаннан кейін бұл идеядан бас тартылды. Осы деңгейлерде күн сәулесі мен тереңдіктің айқындығын көрсету бойынша тәжірибелер жүргізілді. Naughty Dog ойынға "ластанған" орындарды қосу үшін канализация деңгейлерін жасады. Тереңдікті көрсету және канализация құбырларының бірқалыптылығын бұзу үшін деңгейлерге түрлі түстердің контрасты қосылды. Коко Бандикут кейіпкерін Naughty Dog компаниясы Tawna-ға (Crash-тің бірінші ойындағы қатыны) қарсы салмақ ретінде жасады, бұл Sony Computer Entertainment Japan компаниясын Crash-тің жанында "өте тартымды" кейіпкердің болуынан алаңдатқан. Кейіпкерді суреттеуші Чарльз Зембильяс Коконың алғашқы эскиздерін 1997 жылдың 18 наурызында жасады. Ойын үшін Crash Bandicoot ойынын бірге жасаған Энди Гэвин "Game Oriented Object LISP 2" (GOOL 2) деп аталатын жаңа ойын қозғалтқышын бағдарламалады; бұл қозғалтқыш алдыңғы ойынның қозғалтқышынан үш есе жылдам, он есе көп анимациялық кадрларды және екі есе көп көпбұрыштарды өңдей алатын болды. Ойын үшін жазық z-буфер жасалды; себебі ормандағы су беттері мен лайдың жазық болуы және Y осінде дәл жазық болуы керек болды, сондықтан толқындар болмауы керек еді және бөлінетін жазықтық тақ бұрышта орналаса алмайтын. Бұл эффект тек алдыңғы пландағы нысандарда жұмыс істеді және бір уақытта Crash, кейбір жаулар мен бірнеше жәшіктерде қолданылды. Ойын 1997 жылдың маусым айында Атланта қаласында өткен Electronic Entertainment Expo көрмесінде жарияланды және ойын индустриясынан жағымды пікірлер алды. Ойын 1997 жылдың тамызында альфа кезеңіне енді. Сол кезде Gex: Enter the Gecko ойынының бас дизайнері Дэн Арей Naughty Dog компаниясына қосылып, деңгей дизайнын жақсартты. IGDA Crash Bandicoot 2 ойынының тестілеу процесін Ойын пайдаланушыларын зерттеу саласының "жетілу" кезеңі деп санайды. Ойын Солтүстік Америкада 1997 жылдың 6 қарашасында жарық көрді. Crash-тің басы мен аяқтарының қиылып, есінен айырылған анимациясы Жапониядағы ойынның нұсқасында өзгертілді, себебі ол сол кезде Жапонияда іздеуде жүрген серийлі кісі өлтірушінің кесілген басы мен аяқ киімдеріне ұқсас болды.

Қабылдау

Crash Bandicoot 2: Cortex Strikes Back сыншылардың жоғары бағасына ие болды. GamePro компаниясының майоры Майк негізгі ойын механикасы бірінші бөліммен бірдей болғанымен, "оның графикалық жақсартулары мен қосымша әрекеттері оны PlayStation әрекет/платформа ойындарының қатарындағы ең жоғары деңгейге көтерді" деді. Ол басқару мен ойын қуанышы үшін 5 балдық шкала бойынша 4,5 бал берді, ал графика мен дыбыс үшін толық 5,0 бал берді. GameSpot-тың Джон Броуди бұл ойынды алдыңғы бөлімінен артық деп санады, Warp Room тұжырымын, жақсартылған ойынды сақтау жүйесін және деңгейлердің алуан түрлілігін оң бағалады. Electronic Gaming Monthly журналының шолу тобынан Шон Смит пен Крайг Кужава оны тамаша жалғасы деп атап, оның жетілдірілген графикасы мен қиын міндеттерін атап өтті, ал Дэн Хсу мен Келли Рикардс бұл керемет ойын, бірақ түпнұсқасына тым ұқсас екенін айтты. Game Revolution компаниясының Марк Кук ойынды "күмәндісіз қызықты" деп сипаттады. Next Generation журналы "Crash 2 – бұл тартымды ойын тәжірибесі, кейде ашу-ыза тудыратын болса да, жақсы атқарылған жұмысқа әрқашан сыйлық сыйлайды – және бұл кез келген платформа ойыншысы үшін құмарлық тудыратын үйлесімділік. Ұсынылады" деді. Ойынның графикасы жағымды қабылданды. Майор Майк графиканы алдыңғы бөліміне қарағанда "кванттық секіріс" деп бағалады, Crash-тің егжей-тегжейлі анимациясы мен мұзды беттер сияқты деңгей эффектілерін ерекше атады. Crash Bandicoot 2 коммерциялық сәттілікке жетті. 1998 жылдың ақпан айының соңына қарай АҚШ-та 1 миллион, Жапонияда 800 000, ал Еуропада 340 000 дана сатылды. 1999 жылдың ақпан айына қарай Crash Bandicoot-тың 4,08 миллион данасы дүкендерге жеткізілді; NPD Group Солтүстік Америкада 1,49 миллион дана сатылғанын хабарлады. 2007 жылдың желтоқсанына қарай Cortex Strikes Back АҚШ-та 3,78 миллион, ал Жапонияда 1,3 миллион дана сатылды. Бұл оны барлық уақыттағы ең көп сатылған PlayStation ойындарының біріне айналдырды. Ойынның табысының арқасында ол 1998 жылдың 30 тамызында Sony Greatest Hits жинағында және 1999 жылы Platinum Range-те қайта шығарылды. Ойын Crash Bandicoot-ты Жапониядағы ең көп сатылған жапондық емес ойын ретінде басып озды, 1998 жылдың сәуір айында 800 000-нан астам данасы сатылды. Ойын Солтүстік Америкадағы PlayStation Network-те 2008 жылдың 10 қаңтарында, ал Еуропалық PlayStation Network-те 2011 жылдың 2 ақпанында қайта шығарылды.