Кіріспе
Қытай тілінің тарихи романдану жиынтығы; мандарин тіліне қарағанда диалектілер арасындағы орташа құрал ретінде Latinxua Sin Wenz – қытай тілінің тарихи романдану жиынтығы. Сауатсыздықпен күресу және қытай иероглифтерін алмастыру мақсатымен революциялық реформа ретінде ұсынылған Sin Wenz, дыбыстарды көрсетпеу арқылы, практикалық себептермен және күнделікті сөйлеу тілін қолдануға ынталандыру үшін ерекшеленеді. Beifangxua Latinxua Sin Wenz, мандарин қытай тілі үшін, бастапқы нұсқасы болды, ал қытай тілінің түрлі диалекттері үшін бірнеше нұсқалар аймақтық Sin Wenz қауымдастықтарымен әзірленді. Latinxua тарихи тұрғыдан қытай тілінде сөйлейтін адамдардың алғашқы рет қытай иероглифтерінің орнына қолданған романдану жүйесі ретінде белгілі. Ол бастапқыда Кеңес Одағындағы қытай және орыс ғалымдары тобымен әзірленді және көпшілігі Кеңес Одағынан кеткенге дейін ондағы қытай эмигранттары қолданды. Кейіннен ол Солтүстік Қытайда қысыммен тоқтатылғанша, 300-ден астам жариялымда қолданылып, қайта жаңғыртылды.
Latinxua Sin Wenz is a historical set of romanizations for Chinese. Promoted as a revolutionary reform to combat illiteracy and replace Chinese characters, Sin Wenz distinctively does not indicate tones, for pragmatic reasons and to encourage the use of everyday colloquial language. Beifangxua Latinxua Sin Wenz , for Mandarin Chinese, was the original iteration, and a number of variations for various varieties of Chinese were developed by regional Sin Wenz associations. Latinxua is historically notable as being the first romanization system used in place of Chinese characters by native Chinese speakers. It was originally developed by groups of Chinese and Russian scholars in the Soviet Union and used by Chinese expatriates there until the majority of them left Soviet Union. Later, it was revived for some time in Northern China where it was used in over 300 publications before its usage was ended by the People's Republic of China.
Сипаттама
Син Венц әрбір диалект үшін жеке әліпбиі болуы үшін жасалды. Төмендегі әріптер бар болған он үш мүмкін схеманың тек біреуін ғана көрсетеді, төмендегі форма – Солтүстік Мандаринге арналған Beifangxua Latinxua Sin Wenz. Beifangxua Latinxua Sin Wenz-дің көп бөлігі орфографиясы жағынан Пиньинге ұқсас. Дегенмен, ол Пекинше айтылудан емес, Айтылуды Біріктіру Комиссиясы белгілеген айтылу негізінде құрылған (Hanyu Pinyin сияқты), сондықтан тілдің алдыңғы жағына жуықтанған альвеолярлар (zi–ci–si) және тілдің артқы жағына жуықтанған велярлар (gi–ki–xi) сияқты дыбыстардың, немесе yo және ung, ye немесе eng орнына жазылудың айырмашылығы бар. Осылайша, Пекин Син Венцте Бейгинг деп, Тяньцзинь – Тяньцзин деп жазылады, ал 畫 және 下 сияқты таңбалар xua және xia деп, бірдей бастапқы таңбамен жазылады.
Еткізудің бұзылуы
Sin Wenz дыбысталу белгілерісіз жазылатындықтан, бірдей дыбысталатын, бірақ әртүрлі тонға ие сөздерде мағыналық дұрыс емес түсініктер тууы мүмкін. Осы мәселенің алдын алу үшін Sin Wenz ерекше жағдайлардың тізімін жасады: "орфографиясы белгілі бірдей жазылатын таңбалар". Мысалы, 买 және 卖 бірдей дыбыстайды, бірақ тондық жағынан өзгеше. Sin Wenz жүйесінде біріншісі maai, екіншісі mai деп жазылады. "有" сөзі де ерекше жағдай; ол iu емес, iou деп жазылады, ол 又 таңбасына сәйкес келеді. 1950 жылы Қытайдың солтүстік-шығысындағы теміржол қызметкерлері жіберген телеграммалар Zhuyinнен Sin Wenzге, ал 1958 жылы Sin Wenzден Hanyu Pinyinге көшті. Hanyu Pinyin кезеңінде қолданылған 买 maai, 试 shii, 板 baan, 不 bu және 李 lii сияқты 5 ретсіз жазылу, Sin Wenzден мұраға қалды. Бұдан өзге, Sin Wenz Қытайдағы жер-су атауларын жазуда пошталық транскрипцияны қолдануды, сондай-ақ шетелдік сөздердің жазылуын сақтауды ұсынады (сондықтан *Ladingxua емес, Latinxua).
Telegrams sent by workers for the railways in the northeast of China switched from Zhuyin to Sin Wenz in 1950, then from Sin Wenz to Hanyu Pinyin in 1958; the 5 irregular spellings of 买 maai, 试 shii, 板 baan, 不 bu, and 李 lii, in use during the Hanyu Pinyin period, were inherited from Sin Wenz. In addition, Sin Wenz also calls for the use of the postal romanization when writing place names in China, as well as preservation of foreign spellings (hence Latinxua rather than *Ladingxua).