«Сфера» (1998) фильмі – Майкл Крайтон романы негізінде түсірілген, Б.Левинсоннің ғылыми-фантастикалық триллері. Шеңбер пішіндес ғарыш кемесі, зерттеу тобы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1998 жылы Барри Левинсонның түсірген фильмі
1998 film by Barry Levinson
"Сфера" – 1998 жылы түсірілген американдық ғылыми-фантастикалық психологиялық триллер. Оны Барри Левинсон режиссерлік етіп, продюсерлікке де қатысты, сценарийін Курт Виммер жазды, ал басты рөлдерді Дастин Хоффман, Шарон Стоун және Сэмюэл Л. Джексон сомдады. Фильм Майкл Крайтонның осы аттас романы негізінде түсірілген. АҚШ-та фильм 1998 жылдың 14 ақпанында көрсетілімге шықты.
Sphere is a 1998 American science fiction psychological thriller film directed and produced by Barry Levinson, adapted by Kurt Wimmer, and starring Dustin Hoffman, Sharon Stone and Samuel L. Jackson. It is based on Michael Crichton's novel of the same name. The film was released in the United States on February 14, 1998.
Сюжет
Тынық мұхитының түбінде шетелдік текті деп есептелетін ғарыш кемесі табылды, шамамен 300 жылдан бері сол жерде болған. Мұхит биологы доктор Бет Халперин, математик доктор Гарри Адамс, астрофизик доктор Тед Филдинг, психолог доктор Норман Гудман және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны Харольд Барнс сияқты сарапшылардың тобы жиналып, ғарыш кемесіне жақын орналасқан, заманауи су асты мекені – Хабитатқа жеткізіледі. Ғарыш кемесін зерттегенде, олардың ол шетелдік емес, американдық екенін біліп таңғалады. Бірақ оның технологиясы қазіргі күнгі ешқандай технологиядан асып түседі. Кеменің компьютерлік жазбаларында алыс өткенде немесе болашақта бастау алған миссия жасырын түрде көрсетілген, бірақ команда ұзақ уақыттан бері қайтыс болған экипаж ғылыми маңызы бар бір затты жинауға тапсырылған деген қорытындыға келеді. Норман мен Бет кеменің жазбаларын табады, соңғы жазбада "белгісіз оқиға" деп жазылған. Оқиғаның голографиялық қайта жаңғыртылуы жүздеген жылдардан кейін кеменің қара тесікке тап болғанын көрсетеді, бұл, әрине, 1700-ші жылдары мұхитқа құлауға әкелді. Біраз уақыттан кейін Норман және басқалары жүк бөлімінде ілініп тұрған үлкен, бірақ мінсіз шарды табады. Олар шардың ішін зерттеудің жолын таба алмайды, себебі сұйық беті өткізбейді. Норман байқағанда, шар бөлмедегі барлық нәрсені көрсетеді, бірақ оларды емес. Олар Хабитатқа оралғанда, Гарри командадағы әркімнің өлуге тағдырланғанын болжайды. Гарри болашақ жазбаларында қара тесік "белгісіз оқиға" ретінде аталатынын айтады. Алайда, қазіргі уақытта олар тарихи оқиға туралы біледі, бірақ оны кейін түсіндіру мүмкін емес. Түнде Гарри ғарыш кемесіне оралып, шарға кіре алады. Норман Гарридің соңынан еріп, оны шардың жанында есінен танып, Хабитатқа қайтарады. Келесі күні команда компьютер экранында сандық кодталған бірнеше хабарды табады. Экипаж оларды шеше алады және олар шардан келген "Джерри" атты шетелдік интеллектімен сөйлесіп отыр деп санайды. Олар Джерридің Хабитатта болатын барлық нәрсені көріп, ести алатынын біледі. Күшті тайфун жер бетіне соқтығысады, ал Хабитат экипажы тағы бірнеше күн Хабитатта қалуға мәжбүр болады. Осы уақыт ішінде экипажға бірнеше қайғылы оқиғалар орын береді, соның ішінде агрессивті медузалар мен алып кальмардың шабуылы, Тед пен команданың қолдау қызметкерлерін өлтіретін базадағы жабдықтардың істен шығуы. Тірі қалғандар Бет, Гарри және Норман Джерриді кінәлі деп санайды. Норман Джерриден алған алғашқы хабарламаларды дұрыс түсінбегендерін және компьютерлер арқылы олармен сөйлесетін тұлғаның Гарридің өзі екенін, ол ұйықтап жатқанда оның санасынан жіберілгенін біледі. Норман мен Бет ақырында Гарри шарға кірген кезде, ол ойлаған нәрсені шындыққа айналдыру қабілетін алғанын түсінеді және олар Хабитатқа төніп қалған барлық қорқыныштың Гарридің қорқыныштары екенін түсіндіреді. Норман мен Бет Гарриге армансыз ұйқыға түсу үшін, одан әрі зиян келтіруіне жол бермеу үшін, оны ұйықтату үшін жеткілікті дәрілер береді. Алайда Норманға жылан шабуыл жасағанда, Бет Гарридің Хабитатта болған барлық оқиғаларға жалғыз өзі жауапты бола алмайтынын түсінеді және ол Норманды қарсы алып, Гарриді алуға барғанда шарға кірген деп айыптайды. Беттің күдіктері дұрыс болып шығады, бірақ өзінің қасіретке толы көрінісін көргеннен кейін ол Норманға өзі де шарға кіргенін мойындайды. Гарримен кездескенде, олар кеме экипажы да шарға кірген болуы керек екенін түсінеді, және олар қорқыныштан есінен танығаннан кейін бір-бірін өлтірумен аяқталды. Жағдайдың қысымынан Беттің өзін-өзі өлтіру туралы ойлары пайда болады, бұл жарылғыш заттардың детонациялық механизмдерін іске қосып, базаны және ғарыш кемесін жоюмен қорқытады. Олар Хабитаттың шағын суасты кемесіне жүгіреді, бірақ олардың қорқыныштары оларды ғарыш кемесінде қайта пайда болуына әкеледі. Психолог ретінде Норман иллюзияның сыртын көре алады. Ол шағын суасты кемесінің қоңырау шалу процесін іске қосады және басқалардың Хабитат пен ғарыш кемесінің жойылуынан құтыла алмайтынына деген қорқынышын жояды. Шар жарылыстан зақымдалған жоқ. Суасты кемесі су бетіндегі кемелердің қайтуымен су бетіне шығады. Бет, Гарри және Норман қауіпсіз қысымды азайтуға кіріскенде, олар өздерінің жауап алатынын және жаңадан табылған күштері ашылатынын түсінеді. Олар өздерінің күш-қуатын қолданып, оқиға туралы естеліктерін жоюға келіседі, бұл "белгісіз оқиға" парадоксінің шешілуін қамтамасыз етеді. Шар мұхиттан көтеріліп, ғарышқа үдеп кетеді.
A spacecraft presumed to be of alien origin is discovered on the floor of the Pacific Ocean, estimated to have been there for nearly 300 years. A team of experts, including marine biologist Dr. Beth Halperin, mathematician Dr. Harry Adams, astrophysicist Dr. Ted Fielding, psychologist Dr. Norman Goodman, and U. S. Navy Captain Harold Barnes, is assembled and taken to the Habitat, a state of the art underwater living environment located near the spacecraft. Examining the spacecraft, they are perplexed to learn it is not alien at all, but rather American in origin. However, its technology far surpasses any in the present day. The ship's computer logs cryptically suggest a mission that originated either in the distant past or future, but the team deduces that the long dead crew was tasked with collecting an item of scientific importance. Norman and Beth discover the ship's logs, with the last entry noting an "unknown event". A holographic reenactment of the event reveals that hundreds of years in the future, the ship encountered a black hole, which apparently led to a crash landing in the ocean, back in the 1700s. Soon after, Norman and the others stumble on a large, yet perfect sphere hovering in the cargo bay. They cannot find any way to probe the inside of the sphere, as the fluid surface seems to be impenetrable. On observation, Norman ominously notes that the sphere reflects everything in the room, except them. When they return to the Habitat, Harry hypothesizes that everyone on this team is fated to die. Harry notes that the black hole is referred to as an "unknown event" in the future logs. However, here in the present, they have knowledge of the historic event, yet it is unable to be explained later on. During the night, Harry returns to the spacecraft and is able to enter the sphere. Norman follows Harry, where he finds him unconscious next to the sphere, and returns him to the Habitat. The next day, the crew discovers a series of numerically encoded messages appearing on the computer screens. The crew is able to decipher them, and comes to believe they are speaking to "Jerry", an alien intelligence from the sphere. They find that Jerry is able to see and hear everything that happens on the Habitat. A powerful typhoon strikes the surface, and the Habitat crew is forced to stay in the Habitat several more days. During that time, a series of tragedies strikes the crew, including attacks from aggressive jellyfish and a giant squid, and equipment failures in the base that kill Ted and the team's support staff. The survivors, Beth, Harry and Norman, believe Jerry is responsible. Norman discovers that they had misinterpreted the initial messages from Jerry, and that the entity speaking to them through the computers is actually Harry himself, transmitted from his mind while he is asleep. Norman and Beth eventually realize that when Harry entered the sphere, he gained the ability to make anything he imagines a reality, and they conclude that all the horrors that have befallen the Habitat were manifestations of Harry's fears. Norman and Beth sedate Harry with enough sleeping drugs to put him into a dreamless sleep, to prevent him from doing any further damage. However, when Norman is attacked by a snake, Beth realizes that Harry alone could not have been responsible for everything that had happened on the Habitat, and she confronts Norman, accusing him of entering the sphere when he went to retrieve Harry. Beth's suspicions prove to be correct, but after experiencing her own nightmarish vision, she confesses to Norman that she too entered the sphere. When rejoined by Harry, the three of them realize that the crew of the ship must have also entered the sphere, and they ended up killing each other after being driven mad by their fears. Under the stress of the situation, Beth has suicidal thoughts, which causes the detonation mechanisms on a store of explosives to engage, threatening to destroy the base and the spacecraft. They race to the Habitat's mini sub, but their combined fears cause them to reappear back in the spacecraft. As a psychologist, Norman is able to see through the illusion. He triggers the mini sub's undocking process, and overrides the others' fears that they will not escape the destruction of the Habitat and spacecraft. The sphere is untouched by the explosions. The mini sub makes it to the surface as the surface ships return. As Beth, Harry and Norman begin safe decompression, they realize that they will be debriefed and their newfound powers discovered. They agree to erase their memories of the event using their powers, ensuring the "unknown event" paradox is resolved. The sphere rises from the ocean and accelerates into space.
Өндіріс
Левинсонның қатысы болғандықтан Хоффман актерлік құрамға қосылды. Хоффман мен Левинсон бұрын бірнеше жобада бірлесіп жұмыс істеген, және Хоффман Левинсонның жобаны сценарийден асырып, жақсарта алатынына сенді. Бюджеттік қиындықтарға байланысты алдын ала дайындық 1996 жылдың қазан айында тоқтатылып, сценарий қайта жазылды. Осы уақыт аралығында Левинсон Хоффманның да түскен "Итті шайқау" фильмін түсірді. "Sphere" фильмінің түсірілімі 1997 жылдың наурыз айында басталды, Variety журналының бағалауынша, бюджеті 80 миллион долларға жуық болды. Түсірілім Калифорния штатының Вальехо қаласындағы Маре аралындағы әскери-теңіз базасында өтті. Басты түсірілім 68 күннен соң 1997 жылдың шілдесінде аяқталды.
Hoffman joined the cast because of Levinson's involvement. Hoffman and Levinson had collaborated on several prior projects, and Hoffman had faith that Levinson could raise the project beyond its script. Due to budgetary concerns, pre production stopped in October 1996, and the script was revised. In the interim, Levinson directed Wag the Dog, which also starred Hoffman. Shooting on Sphere began in March 1997, with a budget that Variety estimates was $80 million. Shooting took place at a naval base on Mare Island in Vallejo, California. Principal photography ended in July 1997, after 68 days.
Шығару
Бастапқыда Sphere Рождествоға шығару жоспарланған, бірақ бәсекелестіктен қашу үшін көрсетілім күні ертерек жылжытылды. Warner Bros. 1998 жылдың 13 ақпанында АҚШ кинотеатрларында көрсетті, онда ол үшінші орынға ие болды және жалпы сомада 37 миллион доллар жинады. Metacritic сайтында фильм 21 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкаладан 35 бал алды, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлер" екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ - F шкаласы бойынша "C-" бағасын берді.
Sphere initially had a Christmas release date, but was moved forward to avoid competition. Warner Bros. released the film theatrically in the U. S. February 13, 1998, where it debuted in third place and grossed $37 million in total. On Metacritic, the film has a score of 35 out of 100, based on 21 critics, indicating "generally unfavorable reviews". Audiences surveyed by CinemaScore gave the film a "C−" on scale of A+ to F.
Variety басылымының редакторы Тодд Маккарти бұл фильм классикалық ғылыми-фантастикалық фильмдердің қайталауы және кернеуден мүлдем құрғақ екенін айтты. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин: "Бұл Левинсонның "Итті шауып таста" фильмімен салыстырғанда ақылдылықтан мүлдем алыс болса да, ғылыми мазмұнымен ерекше жақсы жасалған, қызықты фильм" деп жазды. Los Angeles Times газеті бұл фильмті сәтсіздікке ұшыраған деп сипаттады. Кеннет Туран: "Фильм өзін қаншалықты көп түсіндірсе, соғұрлым қарапайым болып көрінеді" деп жазды. Chicago Sun Times газетінің редакторы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың жартысын берді және былай деді: "Sphere асығыс жасалғандай сезіледі. Сценарийде оқиғаның толыққанды зерделенбегенін жасыру үшін көп сөз қолданылған".
Todd McCarthy of Variety said that it was derivative of classic science fiction films and devoid of suspense. Janet Maslin of The New York Times wrote: "While this is no quick witted treat on a par with Mr. Levinson's Wag the Dog, it's a solid thriller with showy scientific overtones." The Los Angeles Times characterized it as a flop. Kenneth Turan wrote: "The more the movie explains itself, the more ordinary it becomes." Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film one and a half stars out of four, and stated: "Sphere feels rushed. The screenplay uses lots of talk to conceal the fact that the story has never been grappled with."
Мұра
Барри Левинсон өзінің келесі "Либерти Хайтс" фильміне арналған негізгі сюжет желісін Entertainment Weekly журналындағы "Sphere" фильміне жазылған рецензия оқығаннан кейін жазуға шабыттанғанын айтты. Журналдың сыншысы Лиза Шварцбаум Хоффманды "іңкәр еврей психологы" рөлінде ойнағанын атап көрсетті. "Ол ресми түрде еврей емес, ол Хоффман ғана, ол су үстіндегі мекенжайға келген бойда, бірден, масыл күйінде және адал адам сияқты, 'Мен отбасыма қоңырау шалғым келеді' деп жариялайды. Өзіңіз есептеп шығарыңыз", - деді ол. Левинсон:
Barry Levinson said he had been inspired to write the basic plot line for his subsequent film, Liberty Heights, based on a review of Sphere for Entertainment Weekly. Its critic, Lisa Schwarzbaum, specified that Hoffman played "the empathetic Jewish psychologist. Okay, so he's not officially Jewish; he's only Hoffman, who arrives at the floating habitat and immediately announces, noodgey and menschlike, 'I'd like to call my family.' You do the math." Levinson remarked: