Кіріспе

Американдық кәсіби гольфшы (1945 жылы туған)

Хейл С. Ирвин (1945 жылдың 3 маусымында туған) – американдық кәсіби гольфшы. 1970-жылдардың ортасынан 1980-жылдардың ортасына дейін ол әлемдегі жетекші гольфшылардың бірі болды. Тарихында АҚШ Ашық чемпионатын үш рет жеңген санаулы ойыншылардың бірі, 1990 жылы 45 жасында АҚШ Ашық чемпионатының ең егде жастағы чемпионы атанды. Ересек гольфшы ретінде Ирвин PGA Tour Champions турнирлеріндегі жеңістер саны бойынша барлық уақытта екінші орында тұрады. Ол Чемпиондар туры тарихындағы ең ұлы ойыншылардың бірі деп есептеледі. Ол сонымен қатар гольф алаңдарын жобалайтын сәулетші ретінде де мансап құрды.

Ерте өмір

Ирвин Миссури штатының Джоплин қаласында дүниеге келіп, Канзастың Бакстер-Спрингс қаласында және Колорадоның Боулдер қаласында өсті. Оның әкесі оны төрт жасында гольф ойынымен таныстырды; он төрт жасында алғаш рет 70 ұпайдан төмен нәтиже көрсетті. Ирвин Боулдер орта мектебінде футбол, бейсбол және гольф бойынша жұлдызды спортшы болды және 1963 жылы мектепті бітірді.

Әуесқой мансап

Ол Колорадо университетінің Боулдердегі кампусында оқыды, бас бапкер Эдди Кроудердің басшылығымен «Буффалос» командасында футбол ойнады, екі рет «Big Eight» құрамына қорғаушы ретінде (1965, 1966) және академиялық «All-American» атанды. Ол 1967 жылы соңғы курста жекелей NCAA гольф чемпионатында жеңіске жетті.

Кәсіби мансап

1968 жылы Ирвин кәсіпқойға айналды. Ирвиннің PGA туры бойынша алғашқы жеңісі 1971 жылы Sea Pines Heritage Classic турнирінде тіркелді. Ирвиннің АҚШ Ашық чемпионатындағы тұңғыш жеңісі 1974 жылы 29 жасында «Қанатты аяқ» турнирінде болды. «Қанатты аяқ соққысы» деп аталған жарыста Ирвин 7 еседен артық ұпаймен жеңіске жетті, бұл 1945 жылдан бергі АҚШ Ашық чемпионатында парға қатысты ең жоғары екінші көрсеткіш. 1974 жылы «Қанатты аяқтағы» жағдай «қатал» деп сипатталды. Джонни Миллер және тағы бірнеше ойыншылар USGA-ның «Қанатты аяқ» трассасын әдейі қиын етуге тырысқанын айтты, бұл Миллердің өткен жылы Окмонттағы рекордтық 63 ұпайлық көрсеткішін еске түсірді. Алайда Ирвин 1974 жылы: «Мен қиын трассаларда ойнағанды әрқашан ұнатамын. Мен үшін бұл әлдеқайда үлкен сын» деді. Ирвин «Қанатты аяқтағы» жеңісі үшін 35 000 доллар сыйлық алды және үш апта бұрын АҚШ Ашық чемпионатында жеңіске жеткені туралы тек әйеліне айтқандығын жеткізді. Ирвин 1974 және 1975 жылдары Уентворт клубында Пикадилли әлемдік матч-плей чемпионатында жеңіске жетті. Ол 1976 жылы финалда австралиялық Дэвид Грэмнан жеңілгенде, үшінші рет қатарынан жеңіске жете алмады. 1975 жылдың қаңтарынан 1978 жылдың маусымына дейін Ирвин 86 рет қатарынан PGA тур турнирінде жеңіске жетті. Бүгінгі күнге дейін бұл PGA турдағы қатарынан жеңіске жеткен ең ұзақ төртінші көрсеткіш. 1977 жылы Ирвиннің PGA турдағы үш жеңісінің ішінде Пайнхерст курортындағы Colgate Hall of Fame Classic турнирінде бес ұпаймен жеңіске жеткені бар. Ирвин Пайнхерстте екінші раундта 62 ұпай жинап, алғашқы 36 лункада 127 ұпаймен 15 есе кем ұпай жинады, бұл он жылдан астам уақыт бойы PGA тур турниріндегі ең жақсы көрсеткіш болды. Ирвиннің турнирлік жеңістері оны әріптестері арасында жоғары деңгейде ұстады – ол 1975 жылдан 1979 жылға дейін МакКормак әлемдік гольф рейтингісіндегі алғашқы бес ойыншының қатарында болды. 1991 жылы ол бірнеше апта бойы ресми әлемдік гольф рейтингісінің алғашқы ондығына кірді. Ирвин 1979 жылы Инвернесс клубында екінші рет АҚШ Ашық чемпионатында жеңіске жетті. Тар жолдары мен тығыз шөптері бар Инвернесс трассасы ойыншылар үшін қиын сынақ болды. Ирвиннің соңғы раундтағы 75 ұпайы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі турнирде АҚШ Ашық чемпионының ең жоғары соңғы раунд ұпайының рекордын теңестірді. Келесі айда Royal Lytham & St Annes Golf Club-те өткен The Open Championship турнирінде Ирвин финалдық раундқа екі ұпаймен көшбасшы ретінде келді. Ол АҚШ және Британ Ашық чемпионаттарын бір жылда жеңіп алған аз ғана гольфшілердің бірі болуға ниеттенді. Ирвин 1979 жылы: «Мен Британ Ашық чемпионатында жеңіске жетуді қатты қалаймын. Бұл ерекше» деді. Алайда Севе Балестерос жасаған керемет қалпына келтіру ойыны оның тарихи қос жеңіске жетуіне кедерілді. 1983 жылы Ирвин тағы да The Open Championship турнирінде жеңіске жақын болды, бірақ үшінші раундта шамалы соққы жасағаннан кейін Роял Биркдейлде Том Уотсонға ұтылып қалды. Ирвин өзінің қателігінің, Уотсонмен плей-оффқа шығу мүмкіндігін жоғалтқандығының «ойдың бұзылуы» болғанын айтты және одан сабақ алды, кейін қысқа соққыларда өте сақ болды. Ирвин кейінірек өзінің мансабындағы ең үлкен өкініштің Британ Ашық чемпионатында емес, 1984 жылы Winged Foot Golf Club-те өткен АҚШ Ашық чемпионатында болғанын айтты. Ирвин алғашқы үш раундтан кейін турнирді басқарды, бірақ соңғы раундта 79 ұпай жинап, 6-шы орынға түсті. Соңғы раундтағы сәтсіздігін еске алғанда Ирвин: «Бірнеше факторлар ойнады және бұл өте қиын болды. Мен 10 жылдан кейін сол жерде жеңіске жету керемет болар деп ойладым, ал ең бастысы, менің әкем қатерлі ісікпен қайтыс болды және оған жеңіс сыйлауды армандадым. Мен өзімді салдым, себебі үлкен қысым болды» деді. 1985 жылғы Мемориал турниріндегі жеңісінен кейін Ирвин онжылдықтың қалған бөлігінде турнирлерде үздік 10-дыққа ілесіп жүрді, бірақ 1990 жылы оның үшінші АҚШ Ашық чемпионатындағы жеңісімен аяқталған керемет жылға дейін PGA турда ресми жеңіске жетпеді. Бір қызығы, Ирвин 72-ші лункада 14 метрлік құс соққысын жасап, америкалық Майк Дональдқа қарсы плей-оффқа қатысты. Дүйсенбі күні өткен 18 лункалық плей-оффта Дональд Ирвиннен екі ұпаймен алда болды. Дональд 18-ші лункада 15 футқа соққы жасап жіберді, бұл оған жеңіс сыйлар еді. Екі ойыншы да плей-оффта 74 ұпайдан жинады, ал Ирвин плей-оффтың бірінші лункасында құс соққысын жасап, чемпион атанды. 45 жасында АҚШ Ашық чемпионатының ең қарт чемпионы атанғаннан кейін, ол бес жылдан кейін өзінің алғашқы PGA тур турнирін жеңіп алды. Ол плей-оффтағы қарсыласы Майк Дональд туралы: «Құдай оны жарылқасын. Мен оның жеңіске жеткенін қалар едім» деді. Келесі аптада Ирвин «Бьюик Классик» турнирінде жеңіске жетті. Өзінің мансабында Ирвин гольф ойналатын барлық алты континентте кәсіпқой турнирлерінде жеңіске жетті: Африка, Австралия, Азия, Еуропа, Солтүстік Америка және Оңтүстік Америка. Ирвин бес рет Райдер кубогы командасының құрамына кірді: 1975, 1977, 1979, 1981 және 1991 жылдары. Ол 1992 жылы Әлемдік гольф залының мүшесі болып сайланды. Ирвиннің PGA турдағы соңғы жеңісі 1994 жылы MCI Heritage Golf Classic турнирінде тіркелді. Шамамен 49 жасында жеңіске жеткен ол тур тарихындағы ең үлкен жеңімпаздардың бірі болды. Жалпы, ол өзінің мансабында алты миллион доллардан астам сыйлық ақша жинады. Бұрынғы АҚШ Ашық чемпионы және телеарнадағы сарапшы Кен Вентури Ирвин туралы: «Эстетикалық және техникалық тұрғыдан алғанда, Хейл гольф добымен кез келген ойыншыдан жақсы тұрады» деді.

Аға мансап

Ирвин 1995 жылы 50-ден астам жастағы ойыншыларға арналған Аға ПГА турына қатысуға мүмкіндік алды және бұл деңгейде ПГА турынан да үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 2021 жылғы маусымға дейін ол 45 жеңіс және 26 миллион доллардан астам табыспен жеңістер мен табыстар бойынша рекордты иеленеді. Ирвин 1996-1998 жылдар аралығында үш рет қатарынан ПГА Ағалар чемпионатында жеңіске жетті, соның ішінде 1997 жылғы турнирде 12 соққымен жеңіске жетті, бұл 72 лункалық Чемпиондар турының тарихындағы ең үлкен көрсеткіш болды, содан кейін Бернхард Лангер 2014 жылғы Ағалар ашық чемпионатында 13 соққымен жеңіске жеткенше. Ирвиннің 1997 жылы 9 жеңісі 1985 жылы Питер Томсонның көрсеткен рекордтық нәтижесімен теңесті. Ирвин – 2012 жылғы Аға ПГА чемпионатында 66 жасында үшінші орын алып, ағалар арасындағы маңызды турнирлерде топ-5-ке кірген ең үлкен жастағы ойыншы. 2012 жылғы 3M чемпионатында Ирвин карьерасында алғаш рет өзінің жасынан төмен ұпай жинады. Оның 65 ұпайлық ойынында 9-шы лункада бүркіт және соңғы тоғыз лункада қатарынан алты құс соқты. Содан бері Ирвин ресми ПГА Tour Чемпиондар турнирінде өзінің жасын 44 рет асып түсті (2020 жылдың 11 тамызына дейін), бұл Гари Плейердің екінші орындағы 30 көрсеткішінен әлдеқайда жоғары. Ол жетпістен асса да ПГА Tour Чемпиондарында ойнауын жалғастырды, бірақ 2015 жылдан бері кез келген маусымда сегізден аспайтын турнирге қатысып, турнир кестесін қысқартты. 2000 жылы Golf Digest журналы Ирвинды барлық уақыттағы ең ұлы гольфшілердің 19-ы деп атады.

Жеке өмір

Ирвин әйелі Саллиге үйленген және екі баласы бар. Ирвиннің ұлы Стив 2011 жылы АҚШ ашық чемпионатында өнер көрсетуге құқық алды. Стив Ирвин әкесі туралы былай деді: "Мен оған өте ризамын. АҚШ ашық чемпионаты оның мансабын анықтады. Гольфпен айналыса бастағанымнан бері АҚШ ашық чемпионатында ойнау – менің ең басты мақсатым болды." 25 жыл бойы Хейл Ирвин Сент-Луис балалар ауруханасына қаржы жинауға көмектесті, ал аурухананың бір бөлігі оның құрметіне аталды. Ирвин сонымен қатар аң аулауды, балық аулауды және немерелерімен уақыт өткізуді ұнатады. Ол бұрынғы CU командасының ойыншысы Хит Ирвиннің інісі. 2019 жылы оның мінез-құлқы, спортшылдығы және қайырымдылыққа берілгендігін ескере отырып, Ирвин Southern Company ұсынған PGA Tour-дың Пейн Стюарт сыйлығын алды.

Жапония турнирінің PGA жеңімпаздары (1)

Жоқ. КүніТурнирЖеңіс есебіПарынан айырмасыЖеңіске қатысты айырмасыЕкінші орын алған ойыншы1981 жылдың 25 қазаныБриджстоун турнирі70 65 72 68=275−138 соққыБилл Роджерс

Оңтүстік Африка турнирінің жеңімпаздары (1)

Жоқ. КүніТурнирЖеңіс есебіПарына қатыстыАйырмашылықЖеңілгендер12 желтоқсан, 1978Лексингтон PGA Чемпионаты70 69 67 69=275−91 соққы Хью Байокки, Марк МакНалти, Робби Стюарт

Австралияның PGA турниріндегі жеңістер (1)

Жоқ. КүніТурнирЖеңіс есебіПарынан айырмасыЖеңіс маржасыЕкінші орын алған ойыншы1978 жыл 12 қарашаМейне Никсіз Австралия PGA чемпионаты64 75 70 69=278−68 соққы Грэм Марш

Оңтүстік Американың гольф жарысында жеңіс (1)

Жоқ. КүніТурнирЖеңіс есебіПарынан айырмасыЖеңіске қатысты айырмасыЕкінші орын алғандар1982 жылдың 1 қарашасыБразилия Ашық67 67 66 65=265−72 соққыМануэль Калеро, Кертис Стрейндж

Жеңіс (3)

ЖылЧемпионат54 лункаЖеңіс нәтижесіАлға шығушы(лар)1974 U.S. Open 1 соққы кемшілік +7 (73 70 71 73=287) 2 соққы Форест Фезлер 1979 U.S. Open (2) 3 соққы басымдық E (74 68 67 75=284) 2 соққы Джерри Пейт, Гэри Плейер 1990 U.S. Open (3) 4 соққы кемшілік −8 (69 70 74 67=280) Плей-офф1 Майк Дональд 1Майк Дональдты 19-шы лункада бердімен жеңді, олар 18 лункалық плей-оффта 74 (+2) есебімен тең болғаннан кейін.

Жеңіс (7)

ЖылЧемпионатЖеңіс есебіАйырмашылықЖеңіліс тапқан(дар) 1996 PGA Ағалар чемпионаты −8 (66 74 69 71=280) 2 соққы Исао Аоки 1997 PGA Ағалар чемпионаты (2) −14 (69 65 72 68=274) 12 соққы Дейл Дуглас, Джек Никлаус 1998 PGA Ағалар чемпионаты (3) −13 (68 68 69 70=275) 7 соққы Ларри Нельсон 1998 U.S. Ағалар Ашық +1 (77 68 71 69=285) 1 соққы Висенте Фернандес 1999 Ford Ағалар чемпионаты −21 (67 71 64 65=267) 7 соққы Грэм Марш 2000 U.S. Ағалар Ашық (2) −17 (66 71 65 65=267) 3 соққы Брюс Флейшер 2004 Ағалар PGA чемпионаты (4) −8 (67 69 69 71=276) 1 соққы Jay Haas