Кіріспе

Америкалық кәсіби гольф ойыншысы (1923–2024)

Джон Джозеф Берк-кіші (29 қаңтар 1923 – 19 қаңтар 2024) – 1950-жылдары ең танымал болған американдық кәсіби гольфші. Кәсіби гольфші Джек Берк ағаның ұлы, ол екі маңызды турнирді жеңіп алды: 1956 жылы Мастерс және PGA Чемпионатын. Сондай-ақ ол Дүниежүзілік гольф даңқы залының мүшесі. Берк 1950-1963 жылдар аралығында 16 PGA турнирін жеңіп алды. 1950 жылы төрт рет, ал 1952 жылы бес рет жеңіске жетті, оның ішінде ақпан және наурыз айларында қатарынан төрт апта жеңіп алды. Ол 1953 жылдан бері жеңіске жете алмаған еді, бірақ 1956 жылы Мастерс турнирін жеңіп алды. Соңғы раундта көшбасшы Кен Вентуриден (әуесқой) сегіз соққыға ұтып, оны басып өтті, ал Вентури 80 соққы жинады. Кейін 1956 жылы PGA Чемпионатын жеңіп, финалда Тед Кроллды 3:2 есебімен ұтты. Оның соңғы турнирлік жеңісі 40 жасқа толу алдында, 1963 жылы болды. Берк 1951-1959 жылдар аралығында бес рет қатарынан Американың Райдер Кубогы құрамасына кірді, 1957 жылы ойнайтын капитан болды, сол жылы Ұлыбритания 1933 жылдан бері алғаш рет жеңіске жетті. Ал 1973 жылы ойнамайтын капитан болды. Ол табысты өнер көрсетіп, 8 матчтың 7-сін жеңіп, тек 1957 жылы жеке матчта жеңіліске ұшырады. 1957 жылы Берк пен Джимми Демарет Хьюстон қаласында Чемпиондар гольф клубын құрды. Бұл клуб көптеген маңызды шараларды қабылдады, соның ішінде 1967 жылғы Райдер Кубогы мен 1969 жылғы АҚШ Ашық чемпионаты.

Ерте өмір

Форт-Уорт қаласында туған Бёрк жеті жасында гольф ойнай бастады. Оның әкесі, Джек Берк аға, 1943 жылы қайтыс болғанға дейін Хьюстон қаласындағы Ривер Оукс кантри клубының кәсіби гольфшісі болды. 1920 жылы ол АҚШ Ашық чемпионатында күміс жүлдегер атанды. Кіші Бёрк 1940 жылы Хьюстон қаласындағы Сент-Томас орта мектебін бітірді. 1941 жылы Райс университетінде оқыды. Әлі әуесқой бола тұрып, ол 1941 жылғы АҚШ Ашық чемпионатында Техас штатында алғаш рет өткен турнирге қатысты, бірақ кезеңнен өтпеді. 1942 жылы ол Галвестон кантри клубында кәсіби гольфші болып жұмыс істеді. 1942 жылдан 1946 жылға дейін АҚШ Теңіз жаяу әскерлері қатарында қызмет етті және Мирамар теңіз жаяу әскерлері әуе базасында орналасып, Екінші дүниежүзілік соғысқа шетелге аттанған теңіз жаяу әскерлеріне жауынгерлік дағдыларды үйретті.

Гольф карьерасы

Соғыстан кейін Берк Техас штатының мұнай өндіру аймақтарында жұмыс істеуді қарастырғаннан кейін гольф карьерасын қайта бастады. Оның алғашқы жұмысы – Нью-Джерси штатының Дил қаласындағы Голливуд гольф клубында оқытушы ретінде жұмыс істеу, одан кейін Клод Хармонның жетекшісі болған Winged Foot Golf Club-та көмекші болып жұмыс істеді. 1948 жылдың басында ол Нью-Йорк штатының Уайт-Плейнс қаласындағы Метрополис Кантри Клубтың клубтық маманы болды. 1949 жылдың қаңтарында Берк Лонг-Бич Оупен турнирінде үшінші орынды бөлісті, алғашқы үш раундтан кейін көш бастаған болатын. Қыркүйек айында ол өзінің үй клубында Метрополитен Оупен турнирін жеңіп алды, Джин Саразеннен алты соққымен озып кетті. Берк 1950 жылды Лос-Анджелес Оупен турнирінде үшінші орынмен бастады. Бірнеше күннен кейін ол Бинг Кросбидің Pro-Am турнирінде жеңіске жетті, тең түскен төрт ойыншының бірі болды. Ақпан айында ол өзінің алғашқы туры – Рио-Гранде Вэлли Оупен турнирін жеңіп алды, содан кейін наурыз және шілде айларында да жеңіске жетті, PGA тур ақша тізімінде бесінші орынға ие болды. 1951 жылы ол жеңіске жетпеді, бірақ бес рет екінші орынды иеленді және ақша тізімінде бесінші орынға ие болды. 1952 жылдың ақпан және наурыз айларында Берк төрт апта ішінде төрт турнирде жеңіске жетті. Оның үшеуі алты немесе одан да көп соққымен жеңіліп, ал екіншісі үш ойыншының қатысуымен плей-оффта жеңіске жетті. Желтоқсан айында ол маусымдағы бесінші жеңісін тойлады. Бұған қоса, ол жыл ішінде екі рет 18 тесікпен плей-оффта жеңіліп, Мастерс турнирінде екінші орынды иеленді. Берк 1952 жылы ең төменгі орташа есеппен ойнағаны үшін Вардон кубогын жеңіп алды және ақша тізімінде үшінші орынға ие болды. Берк 1953 жылы PGA тур турнирінде жеңіске жетті, бірақ ақша тізімінде 19-шы орынға ие болды. Ол 1954 жылы жеңіске жетпеді, бірақ Вардон Трофи турнирінде екінші орынды иеленді және ақша тізімінде екінші орынды иеленді, үлкен ақшалай сыйлықтары бар Гольф әлем чемпионатында екінші орын үшін 7500 доллар ұтып алды. 1955 жылы ол ақша тізімінде 15-ші орынға түсіп қалды. 1955 жылғы PGA чемпионатының ширек финалына жетіп, 9 сағатқа созылған 40 тесікпен өткен матчта Кари Миддлкоффқа жеңілді. Берк 1956 жылы екі ірі турнирде – Мастерс турнирі мен PGA чемпионатында жеңіске жетті. 1956 жылғы PGA чемпионатының форматы өзгертілді, 128 ойыншы таза матчплей форматында бәсекелесіп, ойыншылар жеңілдіктер мен секциялық іріктеу арқылы іріктеуден өтті. Бұрын 36 тесікпен соққымен ойнаған, содан кейін 64 ойыншы үшін матч-плей өткізілген. Берк 7 матчта жеңіске жетіп, Леон Пундерс, Билл Коллинз, Фред Хаас, Чандлер Харпер және Фред Хокинспен 18 тесікпен өткен матчтарда жеңіске жетіп, 36 тесікпен өткен жартылай финалға өтті. Эд Фургольмен жартылай финалда Берк таңертеңгі раундтың 14 тесігінен кейін 5 соққымен қалып қойды, бірақ 37-ші тесікте жеңіске жетіп, финалда Тед Кроллмен кездесті. Кролл 19 тесіктен кейін 3 соққымен озып кетті, бірақ Берк 4-ші тесіктен бастап 6 тесікте 5 құс ұтып, 2 соққымен озып кетті және ақырында 3 және 2 есе жеңіп алды. 1956 жылы PGA жыл ойыншысы атағын иеленді және ақша тізімінде 5-ші орынға ие болды. Берк 1951 жылдан 1959 жылға дейін бес рет американдық Райдер Кубогы командасына кірді. Берк 1959 жылғы Райдер Кубогы командасында болды, бірақ қолы жарақат алды және ешқандай матчтарға қатыспады. Берк Джимми Демаретпен бірлесіп 1957 жылы Хьюстонда Чемпиондар гольф клубын құрды. 36 тесікпен жабдықталған клуб 1966 жылдан 1971 жылға дейін PGA Tour турнирін қабылдады, бүгінгі Shell Houston Open турнирі осы жерде өткізіледі. Сондай-ақ, клуб 1967 жылғы Райдер Кубогын, 1969 жылғы АҚШ Ашық чемпионатын, 1993 жылғы АҚШ Аматор чемпионатын және 1990, 1997, 1999, 2001 және 2003 жылдары PGA Tour Чемпионатын қабылдады. Берк 2003 жылы PGA Tour өмір бойы жеткен жетістіктері үшін бесінші рет марапатталды және 2000 жылы Дүниежүзілік гольф даңқы залына енгізілді.

Жеке өмір

Бёрк алғаш рет 1952 жылы Илен Лангқа үйленген. Екінші әйелі – Робин Моран, әуесқой гольфшы. Ол 1997 жылы АҚШ Әйелдер Аматор Гольф Чемпионатында күміс жүлде алды, 1998 жылы Кертис кубогында өнер көрсетті және 2016 жылы Американдық Кертис кубогы командасының капитаны болды. 2016 жылы Техас Гольф Даңқы залына енгізілді. Олар Чемпиондар Гольф клубын бірлесіп басқарды. Бёрк 2023 жылдың 29 қаңтарында жүз жасқа толды және 100 жасқа толған тұңғыш ірі турнир жеңімпазы атанды.

Өлім

Бёрк 2024 жылғы 19 қаңтарда қайтыс болды, оның 101 жасқа толуына 10 күн қалғанда. 2024 жылы қайтыс болған кезде Бёрк – арасындағы ең қарт тірі қалып, маңызды гольф чемпионы еді.