Кіріспе

Gene Sarazen (туған күні Эухенио Сарасеньи, 27 ақпан 1902 – 13 мамыр 1999) – американдық кәсіби гольфші, 1920-1930 жылдары әлемнің ең үздік ойыншыларының бірі және жеті маңызды чемпионаттың жеңімпазы. Ол карьералық «Үлкен дулығаны» (Career Grand Slam) – төрт маңызды турнирдің әрқайсысын кем дегенде бір рет жеңген бес гольфшінің бірі (Бен Хоган, Гэри Плейер, Джек Никлаус және Тайгер Вудспен бірге):
АҚШ ашық чемпионаты (1922, 1932),
PGA чемпионаты (1922, 1923, 1933),
Британ ашық чемпионаты (1932) және
Мастерс турнирі (1935).

Ерте өмір

Евгенио Сарацени 1902 жылғы 27 ақпанда Нью-Йорк штатының Харрисон қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы кедей сицилиялық иммигранттар болғандықтан, ол итальян-американдық болып өскен. Он жасында жергілікті гольф клубтарында кади болып жұмыс істеуді бастады, өзі де гольф ойнауға кірісіп, біртіндеп өнерін жетілдірді; Саразен көбінесе өз бетінше үйренді. Ол кезде бұл ерекшелік болғандықтан, оның клубты ұстауы үшін өзара байланысты тұтқа қолданылды.

Әуесқой мансап

Саразеннің құрметіне орнатылған тақташасы Хорората гольф клубының 15-ші жасыл алаңынан 195 ярд қашықтықта орналасқан, осы гольф клубында ол секциялық іріктеудің соңғы турында танымал болған қос бүркіт соқты. Ол 1920 жылы 18 жасында алғаш рет АҚШ Ашық чемпионатында өнер көрсетті. Кейбірлер бұл оның әуесқой карьерасындағы ең үлкен жетістігі болды дейді.

Кәсіби мансап

Саразен жасөспірім кезінен бастап Нью-Йорк аймағындағы бірнеше клубтарда кәсіпқой гольфші ретінде жұмыс істеді. 1921 жылы Титусвилл (Пенсильвания) Кантри клубында кәсіпқой болып жұмысқа орналасты, ал 1922 жылы Питтсбург маңындағы Хайленд Кантри клубында кәсіпқой болуға келісім жасады. Саразен сәуір айында келді, гольф дүкенін жабдықтап, бірнеше сабақ берді, бірақ көп уақытын Эмил Лоффлермен бірге Оукмонт Кантри клубында жаттығулармен өткізді. Бір кезде олар Skokie Country Club-қа барып, болашақ U.S. Open турнирі өтетін алаңда жаттықты; шілде айында төрт соққыдан қалып, турнирді жеңіп алды. Питтсбургке оралған соң Уильям Пенн қонақүйінде оны құрметпен қарсы алды, онда ол қағаз машеден жасалған гольф добынан шықты. Ол Хайленд Кантри клубына қайтып оралмады, келісімшартын бұзып, "саяхатшы" гольфші кәсіпқоры болды. Сол жазда Оукмонтта PGA чемпионатында жеңіске жетті. Саразен сол жылы туған әуесқой Бобби Джонстың құрдасы және қарсыласы болды; сонымен қатар тоғыз жас үлкен Уолтер Хагенмен көптеген бәсекелерде болды. Саразен, Джонс және Хаген 1920 жылдары әлемдегі ең мықты гольфшілер болды. Осы үш ұлы чемпион арасындағы бәсекелестік сол кезеңде гольфқа деген қызығушылықты әлем бойынша арттырды және АҚШ-ты алғаш рет әлемдегі ең күшті гольфтік держава етіп, бұл позицияны Ұлыбританиядан иеленді. 38 PGA тур турнирінің жеңімпазы. Ол алты рет АҚШ-тың Райдер Кубогы құрама командасының құрамында ойнады: 1927, 1929, 1931, 1933, 1935 және 1937 жылдары.

Қазіргі кездегі құм қиылын ойлап тапқан

Саразен қазіргі заманғы құм қисығын өзі ойлап тапқанын мәлімдеді және 1932 жылы Принс гольф клубында өткен Ашық чемпионатта бұл клубты таныстырды (алдын ала жаттығу ойындарында оны құпия ұстады). Ол оны «құм темір» деп атады, ал оның алғашқы клубы енді Принсте көрсетілмейді, себебі оның құны сақтандыру компаниясының өтемақысын жабуға тым жоғары. Дегенмен, 1928 жылы Эдвин Керр МакКлейн осыған ұқсас клубты патенттеген, және Саразен оны көрген болуы мүмкін. Саразен бұрын құмда ойнауда қиындықтарға тап болған, сондай-ақ бұрын құмға арналған клубтар да болған. Бірақ, мысалы, Бобби Джонстың құм клубының беті ойыс болған, соққы кезінде доппен екі рет жанасқан; мұндай конструкция кейіннен тыйым салынды. Саразеннің жаңашылдығы – клубтың артқы төменгі жағына қосымша металл дәнекерлеу арқылы фланцты биіктетіп, оның соласы алдыңғы жиегінен төмен орналасуын қамтамасыз ету болды. Содан соң құммен фланц алдымен жанасып, доп соққанда құмды шашыратты. Қосымша салмақ қалың құмнан өтуге күш берді. Саразеннің жаңа клубпен әзірлеген техникасы – доптан шамамен екі дюйм қашықтықта құмға соққы беру, көптеген құмға соққыларда допқа тікелей тимеу болды. Осы клиндік дизайн мен техниканы барлық кәсіби гольфшілер пайдаланады, сондай-ақ әлемдегі әуесқой ойыншылар да осы клуб дизайны мен әдісін қолданады. Саразен осы құм қисығын енгізгеннен кейін көп ұзамай, жетекші ойыншылар оны шөптен соққы беру үшін де қолдана бастады, бұл қысқа ойын техникаларында революция жасады, ал дағдыларын жетілдірген ойыншылардың нәтижелері жақсарды.

Мастерс турниріне жеңіске жетті

Саразен 1935 жылы Мастерс турнирінің финалында "Огуста" ұлттық гольф клубының он бесінші ойынында "әлемге әйгілі болған" соққыны жасады. Ол қасықпен (қазіргі төрттік клубтың көтеріңкі соққысы) допты тікелей лункаға жіберіп, қос бүркіт (double eagle) алды. Ол кезде ол Крейг Вудтан үш соққымен қалып қойған еді, содан кейін олармен теңесті. Ол 16-шы, 17-ші және 18-ші ойындарда пар жасап, теңдікті сақтап қалды. Ертесі күні екеуі 36 ойындық плей-офф өткізді, онда Саразен бес соққымен жеңіске жетті. 15-ші жасыл желектің сол жағына жақын орналасқан Саразен көпірі 1955 жылы осы қос бүркіттің 20 жылдығын еске алу үшін аталды, сонымен қатар осы соққыны қайталау бойынша бәйге ұйымдастырылды, ең жақын нәтиже 1 метрден сәл асып түсті. Бұл гольф тарихындағы ең әйгілі соққылардың бірі болып саналады.

Кейінгі жылдары, мұра

Ол өзінің бойына қарамастан, Саразен өз дәуірінің ең алыс соққы соққан гольфшілерінің бірі болды. Ол әлем бойынша бірнеше ұзақ көрмелік турларда ойнап, өзінің шеберлігін және гольф спортын насихаттады, соның арқасында гольфтен жақсы табыс тапты. 1940 жылы өткен Америка турының бірін Golf Magazine журналы демеушілік етті, онда ол 60 күн бойы күн сайын матч ойнады. Көп мәрте чемпион атанғандықтан, ол ең жақсы жылдары өткеннен кейін де жарысқа қатысуға құқылы болды және кейде 1960-жылдары, ал кейде 1970-жылдары ірі жарыстарда өнер көрсетті. Өмірі бойы Саразен жоғары деңгейге жеткен кезде сәнге айналған бридждер немесе плюс-формен киімдермен ойнады. Зейнетке шыққаннан кейін көп жылдар бойы Саразен Мастерс турнирінде құрметті старт беруші ретінде танымал болды. 1981 жылдан 1999 жылға дейін ол Байрон Нельсон мен Сэм Снидпен бірге әр Мастерс турнирі алдында салтанатты ти-шотты соқты. Сонымен қатар, ол "Гольф әлемі" телешоуында комментатор ретінде қызмет етіп, спортты танымал етуге көмектесті және маңызды жарыстарда алғашқы теледидар хабаршысы болды. 71 жасында Саразен 1973 жылы Шотландиядағы Трон қаласындағы "Пошта маркасы" алаңында "Ашық чемпионатта" бір соққымен лункаға түсірді. 1992 жылы ол АҚШ Гольф Ассоциациясының ең жоғары наградасы – Боб Джонс сыйлығына ие болды, ол гольф спортындағы көрнекті әдептілік пен спорттық рухты таныды. Саразеннің Wilson Sporting Goods компаниясымен 1923 жылдан өмірінің соңына дейін, барлығы 75 жылға созылған, кәсіби спорттағы ең ұзақ мерзімді келісімшарты болды. 1998 жылы, қайтыс болғанға аздан кейін, Саразен студенттер одағы оның құрметіне аталды. Ол сондай-ақ колледжде Гин мен Мэри Саразен атындағы стипендиялық қор құрды, ол жыл сайын доктор Саразеннің жоғары жеке, спорттық және интеллектуалды идеалдарын көрсететін студенттерге табысталды. Көп жылдар бойы ол өзінің танымал плюс-фор киімін киіп, стипендиялық қорға қаражат жинау мақсатында өткізілетін жылдық гольф турнирінде бірінші допты соқты.

Жеке өмір

Саразен 1999 жылы Флорида штатының Неаполь қаласында пневмонияның салдарынан 97 жасында қайтыс болды. Оның әйелі Мэри 1986 жылы 13 жыл бұрын қайтыс болды, екеуі де Марко аралы зиратына жерленді.