Кіріспе

Этностық топ

Еуразиялық сингапурлықтар – еуропалық және азиялық қанасы бар сингапурлықтар. Олардың азиялық тегі отаршылдық Үндістаннан және басқа отарлардан басталады, ал еуропалық тегі негізінен Батыс Еуропаға жетеді, бірақ 19 ғасырда Сингапурға келген еуразиялықтардың көп бөлігі басқа еуропалық отарлардан келген. Оларға бұрынғы Британдық Үндістанның бір бөлігі болған Британдық Малайя және Британдық Саравак, бұрынғы Португалиялық Үндістан мен Читтагонг (қазіргі Бангладеш), Голланд Шығыс Индиясы және Француз Индокитайы кірді. 16-шы ғасырдан 20-шы ғасырға дейін Еуропалық теңіз державалары Азия елдерін – отаршылдық Үндістан, Цейлон, Малайя, Сингапур, Индонезия және Индокитай сияқты елдерді отарлағанда, олар еуроазиялықтар деп тарихи белгілі болған, араласқан этностардың жаңа тобын құрды. Алғашқы еуропалықтар көбінесе ер адамдар болды және жиі жергілікті әйелдерден балалары болды. Бастапқыда мұндай одақтардың ұрпақтары еуропалық мәдениеттің бір бөлігі ретінде тәрбиеленді, соның салдарынан жергілікті азиялық халыққа берілмейтін қосымша артықшылықтарға ие болды.

Римдіктер мен итальяндықтар

Оңтүстік-Шығыс Азияға ең алғаш құжатталған еуропалықтар ретінде римдіктер мен итальяндықтар келді. 166 жылы римдік миссиясы қазіргі Вьетнам арқылы Қытайға сапар шекті, Оңтүстік Азиядан әкелген піл сүйегі, мүйізқұйрық мүйізі және тасбақа қабығын сыйлық ретінде ұсынды. Археологиялық дәлелдер Вейлюе және Лян кітабындағы римдік саудагерлердің Солтүстік Вьетнамда белсенді болғанын растайды. 1275 және 1292 жылдар аралығында Марко Поло 17 жыл Кубилай ханның елшісі ретінде қазіргі Индонезия, Мьянма, Шри-Ланка және Вьетнамдағы тәуелді мемлекеттерді аралады. 1320 жылдары Порденондық Одорик Борнео, Чампа және Яваға сапар жасады. 1420 жылдары венециялық саудагер және зерттеуші Никколо де Конти үнді әйеліне үйленді және қазіргі Индонезия, Малайзия және Вьетнамда кеңінен саяхаттады.

Португалиялық тектес

Азияға голландиялық, ағылшын және француз келгенге дейін, Азияда алғашқы жерді басып алып, қоныс тепкен еуропалықтар португалдар болды. Португалдық дәмдеуіш саудагерлері 1509 жылы Малаккаға алғаш рет келді, олар бұған дейін Гоа мен Үндістанның басқа аймақтарында қоныстар құрған болатын. Португалдық саяхатшылар мен жаулап алушылардың қатарында Португалияның Үндістанындағы Гоа арқылы Оңтүстік-Шығыс Азияға жеткен алғашқы иезуит миссионерлері де болды. Индияның вице-королі Афонсу де Альбукерке 1511 жылы Малакканы (қазіргі Сингапурдан бірнеше сағаттық жерде орналасқан) жаулап алды, ал иезуит Франциск Ксавье (португалдық тәжге қызмет ететін баск испаниялық) 1545 жылы Малаккаға келді. Малаккада тұрған португал отаршылдарының ұрпақтары, португал, голланд, ағылшын және азиялық қанасы аралас, Gente Kristang деп аталады. Бұл топ католик дінін ұстанады, португалдық тегін сақтайды және ерекше португалдық криол тіліне, Kristang тіліне ие, бірақ қазір оны тек қауымның бірнеше егде жастағы мүшелері ғана қолданады. Олардың көпшілігі Малаккада немесе Малайзияның басқа аймақтарында өмір сүрген адамдардың ұрпақтары. Ал кейбіреулерінің ата-бабалары 1641 жылы Жохор голландтарының одағы португалдарды Малаккадан күшпен шығарып жібергеннен кейін Явада немесе Индонезияның басқа аймақтарында тұрған. Сонымен қатар, Макаодан шыққан кантондық португал тегіндес бірнеше макаолықтар да Сингапурда тұрады.

Кристанг

Еуразиялықтар немесе кристанг еуразиялықтары, әдетте кристанг тілінде сөйлейтін туыстары бар, еуропалық және азиялық иммигранттар мен эмигранттардың ұрпақтарынан өзгешеленетін шағын топты құрайды. Сингапурда олар да "Еуразиялықтар" деп аталады. Бір жағынан, бірінші немесе екінші буын еуразиялықтары әдетте бір ата-анасының этникалық тегімен жақын болады, бұл ата-ана әдетте кристанг немесе португалдық тектен емес, ал екінші жағынан, көп буынды (яғни, әдетте үшінші, төртінші және бесінші буын және т.б.) еуразиялықтар кем дегенде алыс кристанг тілінде сөйлейтін немесе ибериялық текті туыстары болуы мүмкін, олардың көпшілігі кристанг немесе португалдық мәдени дәстүрлермен (мысалы, кристанг әндері және португалдық билер сияқты Жинкли Нона) байланысты және кристанг еуразиялық тағамдарын, мысалы, "Devil's curry" немесе "curry debal" кристанг тілінде жейді. Жалпы ереже бойынша, бірінші немесе екінші буын еуразиялықтарында кристанг тілінде сөйлейтін туыстары болмайды, кристанг тілінде сөйлемейді, әдетте кристанг немесе португалдық мәдени дәстүрлерді қабылдамайды және кристанг еуразиялық тағамдарымен, тілімен және тарихымен аз таныс. Қысқасы, бірінші буын еуразиялықтары – ата-аналары еуразиялық емес адамдар. Көп буынды (әдетте үшінші, төртінші және бесінші буын және т.б.) еуразиялықтары – ата-аналары немесе бабалары еуразиялықтар.

Голландиялық тектес

1602 жылы Голландияның сауда компаниясы – Vereenigde Oostindische Compagnie немесе VOC (сөзбе-сөз "Біріккен Шығыс Үндістан компаниясы", бірақ ағылшын тілінде Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы ретінде кеңінен танымал) – Жақсы Үміт мүйісінің шығысында және Магеллан бұғазының батысында сауда жасау үшін құрылды. Азияда көптеген сауда бекеттерін құру арқылы голландтар әрбір колониясында тәуелсіз қоныс аударушылар қоғамдарын құрды, онда Батавия (қазіргі Джакарта, Индонезия) компанияның Азиядағы кемелер трафигінің әкімшілік орталығы және жиналатын жеріне айналды. 1602 және 1795 жылдар аралығында VOC шамамен 4700 кемені жабдықтады, олар бір миллионнан астам еуропалықты Сингапурге жеткізді. Осы миллион жолаушының 70 пайызы Еуропаға қайта оралмады, соның салдарынан Азия олардың жаңа мекеніне айналды. Бұл алғашқы теңіз саяхатшылары голландтардан ғана емес, сонымен қатар ағылшындар, немістер, француз гугеноттары, итальяндықтар, скандинавтар және VOC-да жұмыс істеген басқа да еуропалықтардан құралды. Уақыт өте келе, олардың көпшілігі Азиядағы голланд колонияларына (әсіресе қазіргі Индонезияда) сіңіп, сол жергілікті қоғамдардың бір бөлігіне айналды. VOC қызметкерлері мен жергілікті тұрғындар арасында некелесуге ынталандырылды, бұл голланд ұрпақтарының қалыптасуына әкелді.

Британдық және ирландтық тектес

Британдықтар колониялық Сингапурдағы ең маңызды еуропалықтар болды, себебі олар аралдың колониялық билеушілері еді. 1867 жылы оның отаршылдық мәртебесі өзгергеннен кейін бірқатар британдық қоныс аударушылар келді. Колониялық дәуірде түрлі нәсілдер арасындағы некелер өте кең таралған. Тіпті еуропалық әйелдері бар ерлердің де кейде жергілікті сүйіктілері болған. Оңтүстік-Шығыс Азияға көшіп келген еуропалық әйелдер көбінесе жас жаста өмірден озған. Британдықтар азиялық әйелдерге үйленген, ал олардың балалары еуразиялықтар болып өскен. Кейбір британдықтар Ұлыбританияға немесе басқа да елдерге, әсіресе Австралияға қоныс аударған. Зейнеткерлік жасқа жеткен көптеген британдық және басқа еуропалық ерлер суық Еуропаға қайтудың орнына, Австралияда азиялық әйелдермен қоныстанды, ал Сингапурда қалғандардың саны азайды. Австралия Еуропаға қарағанда жылырақ болды, сонымен қатар Еуропа мен колониялық Сингапурға қарағанда аралас некелер мен аралас текті балаларға көзқарасы төмен болды. Тәуелсіз Сингапурдың екінші президенті Бенджамин Шиарс – ағылшын тегінен тараған еуразиялық болды. Бұрынғы Заң министрі Э. В. Баркердің тегі португалдық, ирландтық, жапондық, шотландтық, малайлық және неміс тегінен құралған. Жазушы Рекс Шелли ағылшын, португал, малай және бугинес тегінен шыққан. Ұлттық жүзуші Джозеф Скулинг – үшінші буын сингапурлық және еуразиялық этностың өкілі. Оның ата-анасы Колин және Мэй Скулинг. Мэй – малайзиялық қытай, Сингапурдың тұрақты тұрғыны; ал бизнесмен Колин Сингапурда дүниеге келген. Колиннің әкесі британдық әскери офицер болған, ол Сингапурда жергілікті португал еуразиялық әйелге үйленген. Schooling деген фамилияның Германиядан шыққан, ағылшынша жазылған есім екеніне сенімді.

Басқа еуропалық тектес

Сингапурдағы басқа еуразиялықтардың ата-аналары немесе Батыс Еуропаның әртүрлі аймақтарынан, сондай-ақ Америка, Австралия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка сияқты бұрынғы отарларынан шыққан адамдардың ұрпақтары болып табылады. Сондай-ақ, испандық тегі бар филиппиндіктер де бар. Бұрынғы тағайындалған парламент мүшесі Юнис Олсеннің әкесі швед және португалдық тегінен. Оның әкесінің әкесі Шанхайда қытай қызына үйленіп, оны Сингапурға әкелген. Джеральдин Лоудың анасының отбасы Лют деп аталған және ол бір кезде Данияның бөлігі болған Шлезвиг-Гольштейннен шыққан. Бисмарк Германияны біріктірген кезде олар Азия мен Австралияға көшіп, түрлі ұлт өкілдеріне үйленген.

Екі түтікшілі жарыстың ресми құжаттардағы жіктелуі

2010 жылдың қаңтар айынан бастап Сингапур үкіметі әр түрлі нәсілді ата-аналар балаларын тіркеу кезінде нәсілдік жіктемені екі рет көрсетуге мүмкіндік берді. Мысалы, бала малай-европалық немесе европалық-қытай болып тіркелуі мүмкін. 2010 жылға дейін үкімет балаларды тек бір нәсіл бойынша тіркеуді талап еткен, ол нәсіл әкесінің нәсілі болуы керек еді. Бұл қосымша икемділік иммиграция және көпмәдениетті некелердің артуына байланысты демографиялық құрамның әртүрлілігіне жауап ретінде жасалды.

Тілдер және кристанг (португалдық креол)

Ағылшын тілі Сингапурдағы еуразиялықтардың басым көпшілігі үшін ана тілі болып табылады. Көптеген еуразиялықтар малай, қытай (мандарин немесе басқа синит тілдері) немесе тамил тілдерін екінші немесе үшінші тіл ретінде біледі. Сингапурлықтар сияқты, еуразиялықтар да көбінесе Синглис тілінде сөйлейді. Португал тегі бар немесе Кристанг тілінде сөйлейтін әулеттен шыққан Кристанг еуразиялықтарының егде жастағы өкілдері үйде және өздерінің шағын қауымдастығы ішінде португал креол тілі – Кристао немесе Папиа Кристанг (Кристанг тілінде сөйлеу) тілінде сөйлейді. Кристанг тілі – құлдырап бара жатқан диалект, және оны еуразиялықтардың аз ғана бөлігі қолданады.

Дін және білім

Сингапурдағы еуразиялық қауымдастыққа түрлі діндерді ұстанатындар мен дінсіздер де кіреді, бірақ көпшілігі христиан, олардың ішінде католиктер басым. Рождество сияқты діни мерекелер олардың өмір салтының маңызды бөлігін құрайды. Сингапурдағы көптеген еуразиялықтар католиктік миссионерлік мектептерде оқыған, мысалы, Сент-Джозеф институтында. Сингапурдағы протестант еуразиялықтарының арасында англикандықтар (эпископальдықтар), пресвитериандықтар, методистер, лютерандықтар және евангелисттер бар. Еуразиялықтар ағылшын тіліндегі білімді отарлық Сингапурда жақсы өмір сүруге мүмкіндік беретін мүмкіндік ретінде қарастырды, сондықтан олардың балалары ағылшын тіліндегі алғашқы мектептерге бірінші болып қабылданды. Олар жергілікті топтардың арасында ең жоғары сауаттылық деңгейіне қол жеткізді. Бұл оларға мемлекеттік және жеке секторларда ата-бабаларының жолын жалғастырып, болашақ ұрпақтар үшін отбасылық дәстүр ретінде жұмыс табуға мүмкіндік берді. Медиа және ойын-сауық саласында әке мен бала Брайан мен Марк Ричмонд, Вернетта Лопес және Жан Данкер белгілі радио жүргізушілері. Сингапурдағы еуразиялықтар өнер мен мәдениет саласында да өзінің еңбегімен көзге түсті. Джереми Монтейро – танымал джаз музыканты және «Мәдени медальон» иегері. Рекс Шелли Сингапур мен Малайзиядағы еуразиялық қауымдастықты бейнелейтін романдарымен танымал жазушы болды. Сондай-ақ, 50 музыканттан тұратын Сингапур поп-оркестрі, маэстро Искандар Исмаил басшылығымен өнер көрсетті.

Еуразиялықтармен байланысты жерлер

1819 жылы Стемфорд Раффлз Сингапурды құрғаннан кейін көп ұзамай Азияның басқа сауда орталықтарынан адамдар, соның ішінде еуразиялықтар Сингапурға келді. Бай еуразиялықтар қазіргі Сингапур Менеджмент университетінен алыс емес, Брас Басах жолы мен Миддл Роудтың арасындағы Уотерлоо көшесі мен Куинс көшесі бойында үйлерін салған. Олардың тұрған үйлерінің түрлеріне дүкен-үйлер, екі қабатты үйлер, жеке үйлер мен коттедждер кірді. Мұндай үйлер әдетте бай саудагерлер мен кәсіпкерлерге тиесілі болған. Куинс көшесіндегі үйлердің де арасында еуразиялық емес жұмысшылар (кулилер) тұратын дүкен-үйлер болған. Бұл дүкен-үйлердегі тұрмыс жағдайы нашар болған, бірақ кем дегенде жұмысшылар жұмыс істейтін жерге жақын тұру мүмкіндігіне ие болған. Куинс көшесіндегі бұл үйлердің иесі еуразиялықтар болған. Жақын жерде Сент-Жозеф институты және Киелі Нәресте Исаның монастыры сияқты католик мектептері, сондай-ақ бұл жерлерде бұрын орналасқан басқа да танымал мектептер болған. Осы аймақтағы сол кезеңдегі көптеген ғимараттар мен шіркеулер бүгінге дейін сақталған. Бүгінде Уотерлоо көшесі мен Куинс көшесі аймағында тұратын еуразиялықтарды кездестіру сирек. Еуразиялық отбасылар анклавтардан Букит Тимадағы мемлекеттік пәтерлерге, Серангун мен Жоғарғы Серангунның ауылдық аймақтарына және сол кездегі жағалау аймағы Танджонг Катонгқа көшіп кеткен. Тіпті Хэйг Роуд пен Сиглап Роуд бойында еуразиялық отбасылар шоғырланған «кампонгтар» (малай тілінде «ауылдар») болған. Кіші Англия деп аталатын тағы бір еуразиялық анклавы Фаррер Паркі, Норфолк Роуд және Рангун Роудпен шектелген аймақта орналасқан. Бұл аймақтағы көшелердің барлығы ағылшын графтықтары мен қалаларының аттарымен аталыпты. Бүгінде еуразиялықтарды аралдың жеке және мемлекеттік тұрғын үйлерінде кездестіруге болады. Бұрын Катонг аймағында көптеген еуразиялықтар тұрған, соның ішінде белгілі тургид Жералдин Лоу да жастық шағында осы жерде тұрған. Сингапурдың Падангқа қарап тұрған Сингапур Демалыс Клубы, бірнеше еуразиялық ер адамдар құрған және Сити-холлға жақын орналасқан, Сингапурдағы еуразиялықтар арасында танымал әлеуметтік және спорттық клуб саналады. Э. В. Баркер 1934-1941 жылдар аралығында Сингапурдың ең күшті командасы болған Сингапур Демалыс Клубында (SRC) крикет және хоккей сияқты спорт түрлерін ойнаған.

Жапондықтар тұтқыны кезінде еуразиялықтар

Жапондықтардың Сингапурды басып алуы кезінде еуропалықтар мен еуразиялық сингапурлықтар басқа нәсілдік топтарға қарағанда жапондықтардың қатал қарым-қатынасынан сақталды. Дегенмен, олардың көпшілігі, әсіресе жергілікті қытайлармен тығыз байланыс орнатқан католиктік қоғамдар, жапондықтар үшін мазасыздық тудырды. 1943 жылдың желтоқсанынан 1944 жылдың сәуіріне дейін ақшаның құнсыздануы, азық-түлік бағасының өсуі және әлеуметтік белсенділіктің жалғасуы нәтижесінде реакциялық және жазалау мақсатын көздеген жерді иемдену стратегиясы қолданылды. Бұл стратегияға сәйкес, шамамен 400 Рим католиктік қытай және 300 еуропалық/еуразиялық отбасы (олардың көпшілігі жер иелері болса, ал көптеген қытай отбасылары үйлерінен шағын бизнес немесе дүкендер ашқан) күштеп жерлерінен айырылды. Олардың жерлері мен жылжымайтын мүліктері Малайядағы Негери Сембилан штатындағы Бахау қаласынан екі шақырым жердегі құрғақ жердің тең көлемімен алмастырылды. Бұл іс-әрекет, оларды жазалау мақсатымен, католиктердің біртұтас қауымы ретінде жақсырақ өмір сүруге жіберілгендей көрсетілді. Қонысты басқару жауапкершілігі, оккупация кезінде қытай халқының әл-ауқатын қорғаумен айналысқан белгілі Рим католик епискобы Монсеньор Адриан Девальсқа жүктелді. Доктор Чарльз Джозеф Пембертон Паглар, Еуразиялық әл-ауқат қауымдастығының президенті, өз бастамасымен қонысқа жиі барып, қажетті медициналық және басқа да көмектермен қамтамасыз етіп, халыққа моральдық қолдау көрсетті. Көптеген қоныс аударушылар миссионерлік мектептерде білім алғанмен, көптеген жер иелері Сингапурдағы меншіктерінде шағын шаруашылықпен айналысқан, бірақ Бахау қонысындағы топырақ жапондықтардың қалауынша, суаруға жеткіліксіз суы бар егіс емес жерлерден құралды. Жапондықтар еуропалықтар мен католиктерге қатысты сақтық саясатын сақтағанмен (неміс және итальяндық одақтастарының ықпалынан), бұл шара қоныс аударушыларға қиындық тудыру үшін әдейі жасалды. 500-ге жуық қоныс аударушының өліміне әкелген бүкіл процесс, католик отбасыларының Сингапурдан ерікті түрде кеткендей көрсетуге тырысқан үгіт-насихат арқылы жасырылды. Көшірілгендердің көпшілігі жоғары әлеуметтік және экономикалық мәртебеге ие болғандықтан, жақсы өмір туралы үгіт-насихат жергілікті халық арасында наразылық пен жапондарға қарсы қорғағандарға деген сенімсіздік сезімін тудырды. Жапондықтардың бұрмаланған үгіт-насихаты өте тиімді болды және жергілікті халық пен олардың бұрынғы отарлаушылары арасындағы сенімсіздіктің ұзақ мерзімді салдарларына әкелді. Көптеген адамдар дұрыс тамақтанбаудан зардап шекті, өйткені олардың шағын шаруашылықтары өзін-өзі қамтамасыз ете алмады. Сонымен қатар, олар безгек және басқа да ауруларға шалдықты. Шамамен 500 қоныс аударушы өмірін жоғалтты, оның ішінде көптеген адамдарды қиындықтан аман қалуға көмектескен епископ Девальс та бар. 1945 жылдың тамызында жапондықтар британдықтарға бас бергеннен кейін, аман қалғандар Сингапурға оралуға рұқсат алды, бірақ оларға жерлері мен мүліктері үшін ешқандай өтемақы төленбеді.

Академиялық

Хьюетт, Розалинд (2015) «Деколонизация балалары: Индонезия мен Нидерландыдағы постколониалды индо (Еуразиялық) қауымдастықтары», Индонезия және малай әлемі, 43 (126): 191–206. Лоу, Джон; Мак ан Гейл, Майртин (2015) «Сингапурдағы еуразиялық панэтностың постколониалды екіұштылығы», Азия және Тынық мұхиты көші-қон журналы, 24 (2): 232–45. Перейра, Алексиус (1997) «Сингапурдағы еуразиялық идентитікті жаңарту», Азия әлеуметтік ғылымдар журналы, 25 (2): 7–24. Перейра, Алексиус (2006) «Бұдан былай «Өзге» емес»: Сингапурдағы еуразиялық қауымдастықтың пайда болуы». Lian KF (ред.) Нәсіл, этникалық топ және мемлекет Малайзия мен Сингапурда. Лейден: Брилл, 5–32. Раппа, Антонио (2000) «Кейінгі заманауилық саясатының салдарын бастан өткеру: Сингапурдың еуразиялық шеттік қауымдастығы», Азия әлеуметтік ғылымдар журналы, 28 (2): 153–80. Роша, Зарин (2011) «Біртұтастық ішіндегі көптеулік: Нәсілдік жіктелу және Сингапурдағы «аралас нәсілділерді» тану», Оңтүстік-Шығыс Азияның қазіргі мәселелері журналы, 30 (3): 95–131. Роша, Зарин (2014) «Категорияларды кеңейту»: Сингапурдағы араласқандық, тиесілілік және үй туралы қытай-еуропалық баяндамалар, Этностар, 14 (2): 279–302.