Кіріспе
Бразилиялық ақын, драматург, этнограф және лингвист (1823–1864)
бразилиялық ақын Антонио Гонсалвес Диас (ɐ̃ˈtonju ɡõˈsawviz ˈdʒiɐs; 10 тамыз 1823 – 3 қараша 1864) – бразилиялық романтикалық ақын, драматург, этнограф, заңгер және лингвист. Бразилиялық романтизмнің және "үнділіктер" деп белгілі әдеби дәстүрдің көрнекті өкілі, ол "Canção do exílio" (бразилиялық әдебиеттегі ең танымал өлеңдердің бірі), "I Juca Pirama" атты қысқа повесть, "Os Timbiras" аяқталмаған эпосы және көптеген ұлттық және патриоттық өлеңдердің авторы. Ол сонымен қатар Бразилияның жергілікті халықтарының тілдерін және фольклорын зерттеуге аса қызығушылық танытқан. Бразилия әдебиет академиясының 15-ші орындығының меценаты.
the Brazilian poet
Antônio Gonçalves Dias (ɐ̃ˈtonju ɡõˈsawviz ˈdʒiɐs; August 10, 1823 – November 3, 1864) was a Brazilian Romantic poet, playwright, ethnographer, lawyer and linguist. A major exponent of Brazilian Romanticism and of the literary tradition known as "Indianism", he is famous for writing "Canção do exílio" (arguably the most well known poem of Brazilian literature), the short narrative poem I Juca Pirama, the unfinished epic Os Timbiras, and many other nationalist and patriotic poems that would award him posthumously with the title of national poet of Brazil. He was also an avid researcher of Native Brazilian languages and folklore. He is the patron of the 15th chair of the Brazilian Academy of Letters.
Өмірбаян
Антонио Гонсалвес Диас 1823 жылғы 10 тамызда Каксиас қаласында португалдық әкесі Жоао Мануэль Гонсалвес Диас пен кафуза анасы Висенсия Феррейраның отбасында дүниеге келді. Латын, француз және философия білімін алғаннан кейін, 1838 жылы Коимбра университетінде заң мамандығын оқу үшін Португалияға барып оралды. Дәл сол жерде ол ең танымал "Canção do exílio" өлеңін жазды. 1845 жылы бітіріп, сол жылы Бразилияға қайтып келді. 1854 жылға дейін Рио-де-Жанейро қаласында тұрып, газеттерге мақалалар жазды, 1846 жылы "Леонор де Мендонса" драмасын, ал 1847 жылы алғашқы поэзия кітабын – "Primeiros Cantos" жазды. Кітап жақсы қабылданып, Александр Геркулано оны мақтап мақала жазды. Диас 1847 жылы "Леонор де Мендонса" пьесасын аяқтады және оны Рио-де-Жанейро музыка консерваториясында қоюға тырысты, бірақ пьеса қабылданбады. 1848 жылы тағы екі поэзия кітабын жазды: "Segundos Cantos" және "Sextilhas de Frei Antão". 1849 жылы Педро II колледжінде латын және тарих пәндерінен сабақ берді. 1851 жылы соңғы поэзия кітабы "Últimos Cantos" жарық көрді. Сол жылы Солтүстік Бразилияға сапар шегіп, 14 жасар Ана Амелия Феррейра до Вейлемен үйленуді жоспарлады. Оған өзінің ең танымал және әдемі махаббат өлеңдерін арнады, мысалы "Seus olhos", "Leviana", "Palinódia" және "Retratação". Ана Амелия Александр Теофило де Карвальо Леалдың туысы болды, ал ол өз кезегінде "Кантанхеде Плутархы" деп аталатын белгілі бразилиялық журналист, жазушы, дәрігер, өмірбаяншы және тарихшы Антонио Генрикес Леалдың ағасы еді. (Александр де, Антонио да Диаспен жақын дос болды, ал Антонио 1875 жылы Диас қайтыс болғаннан кейін оның 6 томдық еңбектерін редакциялады.) Бірақ қыздың анасы Диас метис екенін сылтау ретінде келтіріп, үйленуге рұқсат бермеді. (Осы оқиға оның "Ainda uma vez – adeus!" атты танымал өлеңінің тууына себеп болды.) Рио-де-Жанейроға оралғаннан кейін Олимпия Каролина да Костаға үйленді, бірақ олардың қызы тірі тумады. Диас 1856 жылы Олимпиядан ажырасты. 1854-1858 жылдары Сыртқы істер министрлігінің арнайы тапсырмасымен Еуропаға барып, ондағы білім беру мекемелеріндегі білім беру жүйесін зерттеді. Мараньяо штатындағы Гимараес қаласының жағасында қайық апатқа ұшырады. Апаттан Диас басқа барлық жолаушылар аман қалды; ол кабинасында төменгі палубада ұйықтап жатқандықтан, оқиғаны уақытында байқамады және суға батып кетті. Диасқа туысқан, сонымен қатар ақын болған Теофило Диас та бар еді.
Мұра
1958 жылы құрылған Гонсалвес Диас қаласы осы атпен аталуына себебі, бұл жер бұрын Диастың туған қаласы Кашиас қаласының аумағына кірген. Паранадағы бір өзенге, сондай-ақ Бразилияның түкпір-түкпіріндегі көптеген алаңдар мен көшелерге оның есімі берілген.