Кіріспе

Британдық дипломат және эколог (1930–2022)

Сэр Криспин Чарльз Сервантес Тикель – жазушы Джеррард Тикельдің ұлы және Томас Генри Хакслидің шөбересі Рене (қызметтегі аты Хейнс). Ол Вестминстер мектебінде білім алды, онда Корольдің стипендиаты болды, содан кейін 1952 жылы Оксфордтың Крайст-Черч колледжін заманауи тарихтан үздік дипломмен бітірді. 1952 жылдан 1954 жылға дейін Колдстрим гвардиясында 2-лейтенант болып әскери қызметін өтеді. Одан кейін 1955–1958 жылдары Гаагадағы Ұлыбритания елшілігінде қызмет етті.

Академиялық мансап

Тикель 1990-1993 жылдары Корольдік географиялық қоғамның президенті болды және 1990-1997 жылдары Оксфордтың Грин колледжінің қадағалаушысы (Warden) болды, онда ол Джордж Монбиот пен Норман Майерсті қонақ ғылыми қызметкерлер (Visiting Fellows) етіп тағайындады. 2008 жылы Green College Templeton College-пен бірігіп, Green Templeton College аталды, ол бұрынғы Green College орнында орналасқан. Ол 1990 жылдан 2001 жылға дейін Теңіз биологиясы қауымдастығының президенті болды. 1996 жылдан тамыз 2006 жылға дейін Кент университетінің канцлері болды, сосын Сэр Роберт Ворчестер осы лауазымды иеленді. Ол Оксфорд университетіндегі Джеймс Мартин 21-ғасыр мектебінің (бұрынғы Грин Колледж Экологиялық саясат және түсінік орталығы) Саясатты болжау бағдарламасының директоры және Вашингтондағы Климат институтының құрметті төрағасы болды. Оның көптеген қызығушылықтары бар, соның ішінде климаттың өзгеруі, халық мәселелері, биологиялық әртүрлілікті сақтау және Жердің ерте тарихы. Маргарет Тэтчер 1988 жылдың қыркүйегінде Корольдік қоғамда жаһандық климаттың өзгеруі туралы сөз сөйлеуге Тикельді көндіргенін айтты (дегенмен, сөздің авторы Тэтчер мен Джордж Гиз болған). Ол Джон Мейджордың тұрақты даму жөніндегі үкіметтік комиссиясына (1994–2000) төрағалық етті және Лейбористік партияның екі жұмыс тобының мүшесі болды: бірі – сэр Ричард Роджерс, кейіннен лорд Роджерс (1998–99) басқарған қалалық жаңару жөніндегі, екіншісі – Жерге жақын қауіпті объектілер (2000) жөніндегі. Ол Кембридждегі Сент-Эдмунд колледжінің құрметті мүшесі болды.

Қоғамға әсері

Табиғатты қорғауға берілген адам болған ол Ұлыбританияда ықпалды тұлға ретінде танымал болды, алайда оның экологиялық үндеуі шетелге, әсіресе АҚШ-қа оңай жеткен жоқ. Оның 1977 жылғы «Климаттық өзгерістер және әлемдік мәселелер» атты кітабында халықаралық ластануды міндетті түрде бақылау қажеттігі айтылды. Ғылыми білімі болмаса да, ол ғылым саясаты мәселелерін жақсы түсінгені үшін халықаралық деңгейде құрметке ие болды. 1990-2006 жылдар аралығында ол 23 құрметті докторлық диплом алды. Бұл Африканың шөлейт аймақтарындағы қауымдастықтарға кедейлікпен күресуге және қоршаған ортаны жақсарту арқылы өздеріне жетеулі болуға көмектеседі. Ол сондай-ақ халық санына қатысты Population Matters қайырымдылық қорының (бұрын Optimum Population Trust деп аталған) меценаты болды және BBC Radio 4 Today бағдарламасына Ұлыбритания үшін ең қолайлы халық саны шамамен 20 миллион адамды құрауы мүмкін екенін айтты. Лорд Роджерстің қалалық даму жөніндегі топ мүшесі ретінде Тикель қалаларды таратуға қарсы болды, тығыз құрылыс қажеттігін, жас адамдардың үйден бірден шығуға асығу қажет еместігін және егде жастағы туыстардың «аналар үйлерінде» тұруы мүмкін екенін ұсынды.

Жеке өмір және өлім

Сэр Криспин Котсуолдс аймағындағы қайта жаңартылған сарайда тұрды. Ол 1954 жылы Хлоя Ганнға үйленді, бірақ 1976 жылы олардың некесі ажырасып кетті.

Жарияланымдар

Климаттың өзгеруі және әлемдік істер, Солли Цукерменнің алғы сөзімен (1977, екінші басылым 1986, Гарвард халықаралық істер комитеті). Екінші басылым толығымен онлайн-да қолжетімді.
Мэри Эннинг (Лайм Регис), Джон Фаулздың алғы сөзімен (1996, 1998 және 2003).