Кіріспе

Анжар (мағынасы "ағынсыз немесе құйылатын өзен"; عنجر / ALA LC: ‘Anjar; сондай-ақ Хауш Муса (حوش موسى / Ḥawsh Mūsá) деп те аталады) – Ливанның Сирия шекарасына жақын, Бекаа аңғарында орналасқан қала. Халық саны 2400 адамды құрайды, олардың басым көпшілігі армяндар. Жалпы ауданы шамамен жиырма шаршы километрді (7,7 шаршы миль) құрайды. 1984 жылдан бері ЮНЕСКО Анжар қаласының Омейя кезеңіне жататын қираған қонысын Бүкіләлемдік мұра ретінде таныды.

Тарих

Қаланың негізі әдетте VIII ғасырдың басында Омейяд халифасы әл-Валид I-ге, сарай қаласы ретінде жатқызылады. Ең жақсы тас алынған карьерде табылған Сирия граффитілері 714 жылды көрсетеді, ал Византия және Сирия деректері қаланың құрылуын Омейяд князьдеріне байланыстырады. Бір Сирия жылнамасында Валид I-нің аты аталса, Византия тарихшысы Теофан Исповедник Валидтің ұлы әл-Аббас 709-710 жылдары қала салуды бастағанын жазды. Тарихшы Джере Л. Бачарак Теофан көрсеткен мерзімді қабылдайды. Бұрынғы материалдар қайта қолданылса да, қаланың көп бөлігі бұрын ешкім отырмаған жерге салынған. Азамат соғысы кезінде Сирия армиясы Анжарды Бекаа алқабындағы өзінің маңызды әскери базаларының бірі және барлау қызметінің штабы ретінде таңдады. Азамат соғысынан кейін Анжар экономикасын жаңаруға кірісті. Оның көптеген тұрғындары Еуропа, Канада және АҚШ сияқты елдерге көшіп кетті. Бірақ, қазіргі күні Анжар төмен қылмыс деңгейі, ауаның ластануының азаюы және тұрмыс деңгейі арқасында аймақтағы көптеген басқа елдерге үлгі болып отыр. 2020 жылғы COVID-19 пандемиясы кезінде ауыл тез арада қатаң шаралар енгізіп, елдің қалған бөлігі үшін үлгі көрсетті.

Демография

Анжар армяндарының көпшілігі Армян Апостолдық шіркеуіне (Ортодоксалды) жатады және Армян Апостолдық шіркеуі мен Киликияның Киелі Тақтасына тиесілі. Армян Апостолдық қасиетті Пауыл шіркеуі Ливандағы екінші ірі армян шіркеуі болып табылады. Армян апостолдық қауымының өзіне тиесілі Харатч Калуст Гүлбенкян орта мектебі бар. 1940 жылы Париждегі армян газеті "Харачтың" бас редакторы Шаварш Миссакиян Францияда тұратын армяндар арасында қаржы жинау науқанын ұйымдастырды, осының арқасында жаңа құрылған Санкт-Полл Армян апостолдық шіркеуінің жанында "Харач" бастауыш мектебі салынды. Мектептің ресми ашылуы 1941 жылы өтті. Калуст Гүлбенкян қорының басшылығы Калуст Гүлбенкянның құрметіне аталған мектептің кеңейтілуіне көмектесті. Анжардағы Розарий Армениялық шіркеуі Армения католиктеріне арналған шіркеу болып табылады, сонымен қатар Армения католик әпкелер мектебін де басқарады. Бастапқыда мектеп екі бөлімнен тұрды: ер балалар үшін – Санкт-Ховсеп, қыз балалар үшін – Таза ұғым әпкелері. 1954 жылы бұл бөлімдер біріктірілді. 1973 жылы 1968 жылдан бері армян католиктерінің жетімханасы ретінде қызмет етіп келген Ағажани жетімдер үйінің ресми ашылуы болды. Анжар Армян Евангелистік шіркеуі Анжардағы шағын Армян Евангелистік қауымына қызмет ету үшін жұмыс істейді. Протестанттық қауымдық мектеп 1948 жылы Хедвиг Аенишанслейн әпкесінің Анжардағы миссионерлік жұмысының бір бөлігі ретінде құрылды. 1953 жылы орта мектепке айналған мектеп жоғары мектепке дейін жеткізілді. Онда күндізгі оқумен қатар, басқа аймақтардан келген студенттер үшін қыс бойына тұратын жатақхана да бар.

Экономика

Анжар экономикасы көбінесе қызмет көрсету саласына негізделген, ал ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік қызметтер өте аз. Ең ірі жеке жұмыс беруші – "Шамс" (сөзбе-сөз "Күн") компаниясы, ол 1960 жылдары ауылдың басты көшесінде шағын мейрамхана ретінде бастаған жергілікті отбасылық кәсіпорын. Бүгінде компания Анжар және оның төңірегінде көптеген мүліктерге ие, оның ішінде қонақүйлер, демалыс орындары, жанармай құю станциясы, боулинг ойнайтын жер бар. Әкімшілік те маңызды жұмыс беруші болып табылады. Ол мұғалімдерге, мемлекеттік қызметкерлерге және құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне жалақы төлейді. Елдің қалған бөлігінен айырмашылығы, Анжарда өз қалалық полициясы бар, олар қою жасыл түсті форма киіп, ішкі істер министрлігіне емес, әкімшілікке есеп береді. Анжарда көптеген шағын отбасылық кәсіпорындар бар, олар жергілікті экономиканың тірегі болып табылады және Ливанның түкпір-түкпірінен клиенттерді тартуға жетістікке қол жеткізді.