Кіріспе
Американдық миллиардер, бизнесмен Сэмюэл Кертис Джонсон кіші (2 наурыз 1928 - 22 мамыр 2004) – американдық кәсіпкер. Ол отбасының төртінші буыны болып, штаб-пәтері Висконсин штатының Расин қаласында орналасқан S. C. Johnson & Son, Inc. тұтыну тауарларын өндіретін компаниясын басқарды. Герберт Фиск Джонсонның ұлы, ол салыстырмалы түрде шағын балауыз компаниясын миллиардтаған долларлық әлемдік танымал брендке айналдырған белгілі бизнес иконасы болды. Әйгілі қайырымды және қоршаған ортаны қорғаушы Джонсон компаниясы мен қоғамды "осы планетаны қорғау және оны болашақ ұрпақтар үшін жақсырақ қалдыру" үшін жетектеді, сондай-ақ: "Жақсы басшы, көп жұмыс істейтін басшы, әрқашан басқа да істерге уақыт табады, әсіресе қоғамның игілігі үшін".
Samuel Curtis Johnson Jr. (March 2, 1928 – May 22, 2004) was an American businessman. He was the fourth generation of his family to lead S. C. Johnson & Son, Inc., a consumer products company headquartered in Racine, Wisconsin. The son of Herbert Fisk Johnson Jr., he became a celebrated business icon who turned a relatively small wax company into a multibillion dollar global household name. A noted philanthropist and environmentalist, Johnson led his company and community "to protect this planet and leave it a better place for future generations to live," noting, "A good executive, a busy executive, always has time to do some other things, especially for the good of the community."
Алғашқы жылдар
Джонсон Висконсин штатының Расин қаласында өсіп, өмірінің көп бөлігін сонда өткізді. Солтүстік Каролинадағы Ашвилл мектебін бітірген ол Корнелл университетінде оқыды және 1950 жылы экономика бакалавры дәрежесін алғанға дейін «Сфинкс Бас» қоғамына мүше болып қабылданды. Одан кейін Гарвард бизнес мектебінде оқып, 1952 жылы бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесін алды. Джонсон сонымен қатар АҚШ Әуе күштерінде 2 жыл бойы барлау офицері ретінде қызмет етті.
Мансап
1967 жылы Джонсон S. C. Johnson & Son, Inc. компаниясының төрағасы болып тағайындалды және 171 миллион долларлық еденге арналған полироль шығаратын компанияны төрт жаһандық компаниядан тұратын, миллиардтаған долларлық империяға айналдырды. 2004 жылы осы компаниялар 28 000-нан астам адамды жұмысқа алып, өнімдерін 110 елде сатты.
S.C. Johnson & Son компаниясы
Джонсонның арғы атасы, Сэмюэл Кертис Джонсон аға, 1886 жылы паркет едендерді өндіру бизнесі ретінде S. C. Johnson компаниясын құрды. Компания 1906 жылы Джонсонның әкесі Герберт Фиск Джонсон аға серіктес болғанда S. C. Johnson & Son деп аталды. Ол 20-ғасырдың басында қосымша қызмет ретінде қатты ағаш едендерге арналған балауыз сатуды бастады. Компания би алаңдары мен ұшақтар сияқты әртүрлі беттерге арналған өнімдерді жасағанда балауыз бизнесі паркет едендерден гөрі табыстырақ болды. Джонсонның әкесі Герберт Фиск Джонсон кіші кейіннен компанияға қосылып, көбінесе "Джонсон Уакс" деп аталатын компанияның президенті 1928 жылы болды. Джонсон 1954 жылы президенттің көмекшісі болып компанияға келді және 1955 жылы жаңа өнімдер директоры болып тағайындалды, онда ол аэрозольдік инсектицидтің жасалуын жетекшілік етті, оны ол "балауызсыз алғашқы Johnson Wax өнімі" деп атады. Одан кейін ол бірінші аэрозольдік ауа тазартқышты (Glade), бірінші аэрозольдік жәндіктерден қорғағышты (OFF!) және бірінші аэрозольдік жиһаз полиролін (Pledge) жасады. 1958 жылы Джонсон жаңа құрылған Жаңа өнімдер бөлімінің вице-президенті болды, ал 1960 жылы Лондонға көшіп, компанияның Еуропалық аймақтық директоры қызметін атқарды. Осы қызметінде ол Италиядағы дүкен сөрелерінде басқа американдық өнімдерді көріп, әлемдік нарыққа ешқашан кешікпеуге бел буды.
Johnson Financial Group компаниясы
Джонсон 1970 жылы Расин қаласында Heritage Bank & Trust (қазіргі Джонсон Банкі) құру арқылы өзінің компаниясын қаржы саласына енгізді. Компания, кейін Johnson Financial Group, Inc. болып өзгерді, Johnson Trust, Johnson Asset Management, Johnson Insurance, Johnson Investment Services және Еуропа мен Кариб аймағындағы бірнеше халықаралық кәсіпорындарды қосты. Джонсон Банкі – жеке меншіктегі бес ірі қауымдастық банкінің бірі, ал Джонсон Сақтандыру – АҚШ-тағы 100 ең ірі сақтандыру брокерінің қатарында. Джонсон қайтыс болған кезде топтың Директорлар кеңесінің төрағасы болды.
Johnson Outdoors (Қараңғыда жұмыс істейтін)
Джонсонның бастапқыда балауыз өнімдерін ғана шығаратын отбасылық бизнесін кеңейтуге жасаған алғашқы қадамы 1970 жылы сыртқы құрал-жабдықтар индустриясына енуі болды. Сол жылы Джонсон Johnson Reels компаниясын және компанияның сыртқы құрал-жабдықтар саласындағы алғашқы сатып алынған компаниясы Minn Kota Motors-ты біріктіріп, Johnson Diversified, Inc. құрды. Johnson Diversified 1973 жылы Eureka! шатырларын, 1974 жылы Scubapro және Old Town Canoe компанияларын, сондай-ақ екі онжылдық ішінде тағы он төрт кәсіпорынды сатып алды. 1977 жылы Johnson Diversified компаниясы Johnson Worldwide Associates болып өзгерді. 1986 жылы Джонсонның отбасы еншілес компанияны сатып алып, 1987 және 1988 жылдары акцияларын биржаға шығарды. 2000 жылы JWA компаниясы Johnson Outdoors, Inc. деп аталды. Қайтыс болған кезде Джонсон Johnson Outdoors атқару комитетінің төрағасы және директорлар кеңесінің мүшесі болды.
Экология
Джонсонды 1993 жылы Fortune журналы «Корпоративтік Американың жетекші экологиялық қорғаушысы» деп сипаттаған. Джонсон қоршаған ортаны қорғау ісіне берілгендігін білдіріп, «Жер бетінде ақырып басуымыз керек. Ескі өрманды, немесе Амазонкадағы ерекше өсімдікті, немесе атолл төңірегіндегі рифті жойғаннан кейін, ол мәңгілікке жоғалады» деді. Сол кезде дәлелденбеген ғылыми зерттеулер Джонсонды өз шешімін түсіндіретін хат жариялауға итермеледі. «Біздің компания ғалымдары бұл ғылыми гипотеза ретінде мүмкін екенін растайды. Біз сенімді ғылыми зерттеудің шұғыл қажеттілігі туралы келісеміз. Johnson Wax компаниясы ретінде біз бұл қадамды клиенттеріміздің және жалпы қоғамның мүддесі үшін, белгісіздік пен ғылыми зерттеулер кезеңінде жасап отырмыз». Келесі бірнеше жылда Джонсон өз ғалымдарын компанияның көптеген КФЭ емес аэрозольдік газ түрлерін жасауға шақырды және аэрозоль өндірісінде КФЭ талап етілген бірнеше елден аэрозоль бизнесін шығарды. Джонсон барлық КФЭ өнімдерін қайтарып алып, өндірісін тоқтатқаннан кейін үш жыл өткен соң, АҚШ үкіметі осы заттың зиянды әсерін зерттеуді растады және КФЭ-ны бір жақты түрде тыйым салды. Джонсон ерте қабылданған шешімі үшін мақталып, 2003 жылы WBCSD оны Тұрақты дамуға ерекше үлес қосқандардың орденіне мүше етіп қосты.
Президент Кеңесі
Джонсонның WBCSD-мен жұмыс істегеніне байланысты президент Билл Клинтон 1993 жылы оны Президенттің тұрақты даму жөніндегі кеңесіне тағайындады. Бұл кеңес 1999 жылға дейін президент Клинтон мен вице-президент Ал Горға жергілікті экономиканы жақсарту, қоршаған ортаны қорғау және әрбір американдыққа тең мүмкіндіктер беру арқылы қоғамды нығайту жолдары бойынша кеңес берді.
Лас көмірмен күрес
2003 жылы Джонсон жеке қаржысымен Висконсин Энергия Корпорациясының Висконсин штатының Оук-Крик қаласында үш жаңа көмір зауытын салу ұсынысына қарсы ауқымды, халық бастамасымен жүзеге асырылған науқанды ұйымдастырды. Ол: "Көмірдің тудыратын денсаулық және өмір сапасы тәуекелдерін ескеретін болсақ, олардың таңдауы – қатты қателік деп ойлаймын", – деді. RESET (Оңтүстік-Шығыс Висконсиннің болашағы үшін жауапты энергия) деген атпен ұйымдастырылған науқанға баспа және радио жарнамаларымен қатар, халыққа білім беру бағдарламасы да кірді. Топ, Висконсин штатындағы бар 17 көмір зауыты Таза ауа туралы заңда белгіленген лимиттен 60% көп азот оксиді (смог құраушы) және 63% көп күкірт оксиді (күлді құраушы) шығаратынын айта отырып, жаңа көмір зауыттарының құрылысын кейінге қалдырды, бірақ тоқтатуға қол жеткізе алмады.
Табиғатты қорғау ұйымы
Табиғатты қорғаудың Президенттік кеңесі мен Табиғатты қорғаудың Ұлттық даму кеңесінің көп жылдық мүшесі Джонсон және оның компаниясы Бразилияның солтүстік-шығысындағы Каатинга аймағында қорық құру үшін Табиғатты қорғаумен серіктестік құрды, ол осы қорықты әкесінің естелігіне арнады. Джонсон қорығы – Бразилиядағы ең ірі жеке Каатинга қорығы, ол 173 түрлі құсты, 40 түрлі сүтқоректі жануарды және 140 түрлі өсімдікті қорғайды. Джонсон 1988 жылы былай деді: "Еріктілік компания мәдениетінің бір бөлігі ретінде қалыптасуы үшін, жеке қатысу арқылы үлгі көрсететін негізгі басшы болуы керек. Мен уақытымның жиырмадан отыз пайызын, яғни жеті күннің екі күнін "қаржылық пайда табусыз" деп атаған іске жұмсаймын. Ақша жинау – еріктіліктің бір бөлігі ғана, тіпті ең маңыздысы емес. Одан да маңыздысы – ұйымдарға көмектесетін адамдардың уақытын жұмсауы, олар өздерінің бос уақытының көп бөлігін жалақысыз жұмыс істеуге арнайды".
Мейо клиникасы
Джонсон 1967 жылдан 1990 жылға дейін Мейо қорының қорғаншылар кеңесінде ең ұзақ қызмет еткен мүшесі болды және бір рет төрағалық етті. Мейо 1991 жылы, 26 миллион долларлық, заманауи S. C. Johnson Medical Research Center-дің құрылысы басталған кезде Джонсонның еңбегін құрметтеді. Бұл оқиға Мейо клиникасының Скоттсдейлдегі (Аризона) кампусында өтті. 2004 жылы, қаза болған жылы, Джонсон, оның отбасы және S. C. Johnson Fund қоры 12 миллионнан астам доллар жұмсады, бұл ақша Мейо клиникасының Әдестемелік тәуелділікті зерттеудегі Samuel C. Johnson бағдарламасын құруға бағытталды. Джонсон 1991 жылы Мейо клиникасына қосқан үлесі туралы былай деді: «Мен осы зерттеу орталығына өте мүкіндік бердім, себебі медициналық зерттеулердің маңыздылығына сенемін; ғылымның адамзаттың қайғысын жеңілдетуге қабілетті күшіне сенемін; және адамзаттың игілігі үшін білімі мен қызығушылығы мол адамдарды жұмысқа тартуға сенемін». Корпоративтік демеушілікпен ұйымдастырылған алғашқы кешендік өнер коллекцияларының бірі – ART:USA, 102 американдық суретшінің туындыларын қамтыды және екі жыл бойы әлемнің 18 қаласын аралап, содан кейін 25 американдық қала бойынша екі жарым жылдық турне жасады, бұл турнелерде әлемдік рекордтар жаңаланды. Джонсон коллекцияны 60-жылдардың ортасында Смитсонов институтына сыйға тартты, себебі ол «дүниежүзлігіндегі адамдарға жетіп, компанияның ерекшелікке ұмтылысымен аты шығуын қамтамасыз етті» деді. Корнелл университетіне жасалған келесі сыйлықтардың ішінде, 2004 жылы 5 миллион долларлық тұрақты жаһандық кәсіпорын орталығын құруға және 2,5 миллион доллар тұрақты жаһандық кәсіпорын бойынша С. С. Джонсон профессурасын құруға бағытталған қаржы қарастырылды, бұл университетте бизнес пен тұрақтылықты оқытуға көмектесті. Тағы бір сыйлық Корнелл орнитология зертханасы үшін жаңа ғимарат құруға жұмсалды.
Прерия мектебі
Джонсонның әйелі Имоген Пауэрс Джонсон 1965 жылы досы Уилли Хилпертпен бірге Висконсин штатының Винд-Пойнт қаласында «Прерия мектебін» құрды. Джонсонның сөзінше, «колледжге дайындық бағдарламасындағы жеке оқушының жетістіктерін дамыту үшін біздің беделді мемлекеттік білім беру жүйесін оқу бағдарламасымен және оқу ортасымен толықтыру қажеттігі туындады». Күні бүгінге дейін S. C. Johnson компаниясының көптеген қызметкерлерінің балалары осы мектепте білім алады. Бұл мектепке дейінгі білім беруден бастап 12 сыныпқа дейінгі колледжге дайындыққа бағытталған жекеменшік мектеп шағын сыныптармен, күшті академиялық білім беруге, қосымша іс-шараларға және қоғамдық белсенділікке баса назар аударады. Мектептің ерекше архитектурасы Франк Ллойд Райттың жобаларынан әсер алды. Джонсон 1983 жылға дейін мектеп басқармасының төрағасы болды, содан кейін ол қайтыс болғанға дейін «Құрылтайшы төраға» атағын алды. Оның әйелі Имоген де мектеп басқармасында сол лауазымда қызметін жалғастырды.
Висконсин штатының Расин қаласының орталығы
Джонсон 1980-ші жылдары Downtown Racine Development Corporation ұйымын құруға қатысты. Бұл Джонсон мен оның компанияларының туған қаласы саналатын қаланың тарихи орталығын қайта жаңғыртуға бағытталған қоғамдық бастама болды. Оның қызметкерлері алғашқылардың қатарында уақыт пен ақша жұмсап, жергілікті билікті қайта жаңғырту жобаларына миллиондаған қаржы бөлдіруге көндірді, соның ішінде Мичиган көлі жағасында фестиваль өткізуге арналған портты дамыту да бар еді.
Жеке өмір
Джонсон 1946 жылы Корнелл университетінде әйелі Имоген Пауэрс Джонсонмен танысты. Олар 1954 жылы үйленді және ол қайтыс болған кезде елу жыл бірге өмір сүрді. Джонсонның әйелінен төрт баласы болды: Сэмюэл Кертис "Курт" Джонсон III, Хелен Джонсон Лейпольд, Герберт Фиск "Фиск" Джонсон III және Виннифред "Винни" (Джонсон) Маркуарт. Ол қайтыс болған кезде он екі немересі және үш өгей немересі болды.
Карнауба, ұлының естеліктері
Джонсонның әкесі Герберт Фиск "Х. Ф." Джонсон кіші және Johnson Wax қызметкерлерінің тобы 1935 жылы карнауба балауызының тұрақты көзін табу үшін екі айлық, 7500 мильдік (12070 км) экспедицияны Бразилияның солтүстік-шығысына жасады. Отанға оралған соң, ол кітап жазып, оны ұлына арнады: "Сэмми, сен де бір күні осы саяхатты жасайсың деп үміттенемін. Бұл менің өмірімді өзгертіп жіберді. Әкеңнен сүйіспендікпен." Алтымыш үш жыл өткен соң, 1998 жылы Джонсон екі ұлымен бірге әкесінің саяхатын қайта жасады. Джонсон бұл саяхатты, 2001 жылы "Карнауба: Ұлының естеліктері" деген деректі фильмінде көрсетілгендей, әкесі қолданған Сикорский S 38 амфибиялық ұшағының дәл көшірмесімен жасады. Фильм барысында Джонсон әкесімен арадағы кейде қиын болған қарым-қатынасын, сондай-ақ өзінің алкоголизммен күресін саралайды. Джонсон саяхат туралы былай деді: "Менде кейбір адамдар ақымақтық деп ойлаған идея туды, бірақ бір нәрсе маған әкемнің ұшағын қайта жасап, оның жолын қайталау керектігін айтты. [Әйелім] Джин менің осы жылдар бойы әкеммен көбірек уақыт өткізу үшін мұны жасап жатқанымды айтты, және соңында бұл шындыққа айналды."