Кіріспе
Габалдон, ресми түрде Габалдон муниципалитеті (Илокано: Ili ti Gabaldon), Филиппиннің Нуэва-Эсия провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 38 958 адамды құрайды. Муниципалитет Сьерра-Мадре тауларының шығысында және Карабальо тауларының батысында орналасқан аңғарда жатыр. Ол Палайан қаласынан және Маниладан шақырымдай қашықтықта орналасқан. Габалдонның солтүстігінде Бонгабон, батысында Лаур, оңтүстігінде Генерал Тинио және шығысында Дингалан (Аврора) муниципалитеттерімен шектеседі.
Gabaldon, officially the Municipality of Gabaldon (, Ilocano: Ili ti Gabaldon), is a 3rd class municipality in the province of Nueva Ecija, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 38,958 people. The municipality is located in the valley situated at the footstep of the Sierra Madre to its east and the Caraballo Mountains to its west. It lies from Palayan and from Manila. Gabaldon is bounded by the municipalities of Bongabon to the north, Laur to the west, General Tinio to the south, and Dingalan, Aurora to the east.
Этимология
1955 жылғы 16 маусымда қаланың атауы бұрынғы провинциялық губернатор және Филиппиннің тұрғын комиссары Исауро Габалдонның құрметіне Сабаниден Габалдонға өзгертілді.
Тарих
XIX ғасырдың соңғы жартысында Габалдон Сабани иелігінің орналасқан жері болды, ол сол кезде Лаурдың құрамына кірген Нуэва-Эсихадағы ең ірі иелік еді. Иелікте 3000 бас ірі қара мал болды және ол 6000 гектардан астам жерді алып жатты. Илокано, Пангасинес, Тагалог және Капампаннан келген қоныс аударушылар көршілес Тарлак, Пангасинан және Пампанга провинциялары сияқты түрлі аймақтардан келді. 1920 жылдың 10 мамырында ұлттық үкімет Ұлттық даму компаниясы арқылы иелікті басқаруды өз қолына алып, күріш өндірісі үшін дамытты. Жергілікті кәсіпкерлерден құралған топ 1935 жылға дейін иелікті жалға алды, содан кейін ол Сабани иелігін дамыту компаниясына қайтарылды. Үкімет кейін иелікті шаруашылыққа айналдырды. 1950 жылдың 12 маусымында Битулок, Бантуг, Битулок пилорамасы, Куяпа, Макасандал, Панток, Калуманг, Малиано, Тагумпай, Бугнан, Багонг Сикат, Лигая, Калабаса, Батерия және Пинтонг Багтинг барриолары Лаурдан бөлініп, Битулок жаңа муниципалитетін құрады. Муниципалитет атауы Битулоктан Сабаниге өзгертілді. 1955 жылдың 16 маусымында Республика заңы 1318-ге сәйкес муниципалитет атауы Сабаниден Габалдонға өзгертілді, бұл бұрынғы провинциялық губернатор және Филиппиннің тұрғын комиссары Исауро Габалдонды құрметтеу мақсатында жасалды.
Экономика
Ауыл шаруашылығы муниципалитеттің негізгі экономикалық көзі болып табылады, оның жер ауданының 56%-ы егін шаруашылығына пайдаланылады. Муниципалитеттің жазық жерлерінде күріш негізгі дақыл ретінде өсіріледі, ал биік жерлерде пияз, жүгері, сарымсақ, ақжеңке (ампалая) және басқа да дақылдар өсіріледі. Муниципалитет провинциядағы ірі пияз өндірушілердің бірі. Мал, құс және балық шаруашылығы да шектеулі деңгейде дамыған. Муниципалитетте негізінен ұлттық жол мен муниципалдық қоғамдық нарық маңында орналасқан 300-ге жуық коммерциялық мекеме бар. Сонымен қатар, қалада 6 ауыл шаруашылығына негіделген өнеркәсіптік кәсіпорын бар, оның ішінде 5 күріш тіршілік ету орындары және коммерциялық құс шаруашылығы, сондай-ақ 20 шағын өнеркәсіп мекемесі бар.
Туризм
Габалдонның Аврора облысының Дингалан қаласына жақын орналасуымен және аңғардағы әдемі табиғатымен байланысты, муниципалитетте бірнеше экологиялық туризм орындары бар, олардың ішінде Дупинга су қоймасы, Сьерра-Мадре таулары, Кабанкалан көлі және Сьерра-Мадренің оңтүстік-шығыс бөлігінде шашыраңқы орналасқан көптеген сарқырамалар бар. Муниципалитетте, соның ішінде Ньюэва Эсия ғылым және технология университетінің Габалдон кампусы ішінде орналасқан Экопарк сияқты, көптеген демалыс орындары бар.