Кіріспе

Француздық Clemenceau класындағы Foch (fɔʃ) әуе кемесі – 1963 жылдан 2000 жылға дейін француз әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен екінші әуе кемесі. Бұл авианосец Франция маршалы, британдық фельдмаршал және Польша маршалы Фердинанд Фоктың құрметіне аталған екінші әскери кеме болды. Француз теңіз күштерінде қызметтен кейін кеме Бразилияға сатылып, бразилиялық авианосец Сан-Паулу деп аталды. Бразилия теңіз күштері 2023 жылғы 3 ақпанда Атлант мұхитында оны суға батырды.

Дизайн

Clemenceau класының авианосектері, оның соңғы сақталған кемесі Foch болды, дәстүрлі CATOBAR конструкциясымен салынған. Қону алаңы ұзындығы мен енімен; ол кеменің осінен 8 градусқа бұрышпен орналастырылған. Ұшу палубасының ұзындығы болды. Алдыңғы лифт оң жаққа, ал артқы лифт палуба шетінде, ангар кеңістігін үнемдеу үшін орналастырылған. Екі катапульттың алдыңғысы кеменің бауында сол жаққа, ал артқы катапульт бұрышты қону палубасының алдыңғы бөлігінде орналасқан. Ангар палубасының өлшемдері биіктігімен бірге.

Тарих

1949 жылы Әскери-теңіз бас штабы дайындаған заң жобасы екі кезеңде 20 000 тонналық төрт авианосец болуын көздеді. 1949 жылғы 22 тамыздағы отырыста Әскери-теңіз флотының Жоғарғы кеңесі одан да амбициялы болды, алты ұшақ тасымалдаушы флотын ұсынды. 1952 жылдың 15 шілдесінде француз теңіз флоты әлі де екіден беске дейін авианосец қалаған (бірақ олар НАТО-ға қолжетімді болмаған). 1952 жылғы Лиссабон конференциясының соңғы құжаты, РМК 12 бойынша, Франция НАТО-ға D күні бір, 30 күні екі, 180 күні үш авианосец беруі керек еді. Бірақ 1953 жылдан бастап теңіз флоты үш авианосецке қол жеткізуді мақсат етіп, өз амбицияларын төмендетуге мәжбүр болды. 1953 жылы бюджетке енгізілген PA 54 Clemenceau қарашаға дейін, ал 1955 жылға жоспарланған PA 55 Foch ақпанға дейін кешіктірілді. 1980-1981 жылдар аралығында, ұшақтарды катапульттауға және зымырандар, бомбалар, AM 39 Exocet және тактикалық ядролық бомбаларды тасымалдауға дайындығын растау үшін зерттеулер жүргізілді. "Фох", "Клемансо" сияқты, модернизацияланды, сегіз зеңбірегінің төртеуі екі "Кроталь" әуе қорғаныс жүйесімен алмастырылды. "Клемансодан" айырмашылығы, "Фох" 1997 жылы екі Sadral құрылғысын (әрқайсысы 6 Mistral зымыранына арналған) алды, бұл құрылғылар Франция 1994 жылы сатып алған. Dassault Rafale 1992 жылы палубада өзгерістер жасалғаннан кейін "Фохтан" (бірақ "Клемансодан" емес) сынақтан өтті және 1995-1996 жылдардағы палубадағы жаңа өзгерістерден кейін осы авианосецтен пайдаланылды. Француз теңіз флотында 37 жыл қызмет еткеннен кейін, 2000 жылдың 15 қарашасында кеме бразилиялық теңіз флотына сатылып, "São Paulo" деп қайта аталды. Француз теңіз флотында оның орнын "Шарль де Голль" авианосеці иеленді.

Негізгі операциялар

Сол кездегі негізгі әскери-теңіз операцияларын "Клемансо" атты бауырлас кеме жүргізді. "Фох" кемесі мынадай іс-шараларға қатысты:

1966 жыл: "Фох", "Альфа Форс" тобымен бірге Тынық мұхитында француз ядролық сынақтарына қатысты. 1978 жыл: Джибути тәуелсіздік алған кезде "Фох" Қызыл теңізде "Сафир II" операциясы аясында дислокацияланды. 1983 жыл: "Фох" "Олифант" операциясы аясында Ливандағы француз контингентін қолдауға қатысты. Кеме Ливандағы көпұлтты күштер (FSMB) мен Ливандағы БҰҰ Уақытша күштері (UNIFIL) француз бейбітшілік сақшыларына тұрақты түрде әуе көмегін көрсету үшін "Клемансомен" кезектесіп тұрды. 1993–1999 жылдар: "Фох" Адриатика теңізінде "Бальбузар", "Саламандра" және "Тридент" операцияларына тұрақты түрде қатысты, бұл Францияның бұрынғы Югославиядағы FORPRONU, SFOR және KFOR аясындағы қатысуымен байланысты болды. Кеме жердегі француз күштерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етті және Біріккен Ұлттар Ұйымы мен НАТО қолбасшылығымен әуе шабуылдарын жүргізді.

Жауынгерлік тарихы

1977 жылы F 8 крестоносцы 14-тен. F эскадрильясы Джибути үстіндегі Saphir миссиясына қатысты. 1977 жылдың 7 мамырында екі крестоносец жеке-жеке Джибутиде орналасқан француз әуе күштерінің (4/11 Jura эскадрильясы) F 100 Super Sabre истребительлеріне қарсы патрульдеуге шықты. Басшы екі истребительді ұстап алып, оқу жаттығулары аясында тікшең соғысқа қатысты, бірақ ол шындығында екі йемендік МиГ-21 Fishbed истребитерін ұшырғанын білген соң, дереу өз серігінен көмек сұрады. Екі француз истребителі қаруларын "қосу" режиміне ауыстырды, бірақ ақырында барлығы өздерінің базаларына оралды. Бұл француз крестоносцтарының жауынгерлік қимылдарындағы жалғыз кездесуі болды. 1984 жылдың қазан айында Франция Ливия жағалауында Сидра шығанағындағы жағдайдың шиеленісуіне жауап ретінде "Мирмильон" операциясына "Фох" авиатасымалдағысын жіберді. Ол 1993 жылдың шілдесі мен тамызы аралығында, 1994 жылдың ақпаны мен наурызында, сондай-ақ 1994 жылдың ақпанынан мамырға дейін және мамырдан шілдеге дейін БҰҰ операцияларын қолдады. 1999 жылы ол Сербиядағы НАТО-ның "Одақтас күш" операциясына Super Étendard истребительдерімен бірге қатысып, бомбалау миссияларын орындады. Катапульттік жүйесіндегі және басқа да техникалық мәселелерге байланысты ол қызмет тарихындағы ең ұзақ, төрт айлық миссиясынан ерте қайтаруға мәжбүр болды. 2000 жылы "Фох" авиатасымалдағысы 473-ші топқа басшылық етіп, төрт айлық әлемді аралау сапарына шықты.

Көркем шығармаларда

1995 жылы түсірілген "Кримсон Тайд" фильмінде американдық журналист Ричард Валериани (фильмде өзін ойнайды) Ресейдегі ағымдағы қақтығыс туралы бірнеше телерепортаждарды дайындады. АҚШ Теңіз күштері фильмнің түсіріліміне көмектесуден бас тартқандықтан, "Фош" осы рөлге тартылды, нәтижесінде АҚШ әскери кемесінде түсіру мүмкіндігі болмады.