Рафи партиясы: Израиль тарихындағы саяси өзгерістер

Кіріспе

Рафи (Решимат Поалей Исраэль, яғни Израиль жұмысшыларының тізімі) – 1965 жылы бұрынғы премьер-министр Давид Бен-Гурион құрған Израильдегі орталық-солшыл саяси партия. 1968 жылы ол Израильдің Еңбек партиясын құру үшін біріккен үш партияның бірі болды.

Тарих

Рафи 1965 жылғы 14 шілдеде құрылды, ол кезде Дэвид Бен-Гурион биліктегі «Мапай» партиясынан сегіз депутаттың бөлініп кетуіне жетекшілік етті, олармен бірге Моше Даян, Шимон Перес, Хаим Герцог және Тедди Коллек та болды. Бөлінудің екі негізгі себебі болды: біріншісі – «Мапай» ішіндегі Лавон ісіне қатысты келіспеушіліктер; Бен-Гурион Лавонды сот тергеу комитетісіз кінәсіз деп жариялауға келіспеді. Екіншісі – «Мапай» мен «Ахдут ха-Авода» одағы арқылы Еңбек альянсының құрылуы. Жаңа партияның құрылуы, ең ірі екі солшыл партияның бірігуі, сайлау жүйесіндегі жоспарланған реформаларды (яғни пропорционалды өкілдіктен сайлау округіне негіделген жүйеге ауысуды) кейінге жылдыруды мақсат етті. Бұл реформалар Бен-Гурион үшін маңызды болды. Партия 1965 жылғы сайлауда сайлау жүйесін өзгерту платформасымен қатысты. Бен-Гурион лейбористік альянсты Кнессеттегі жетекші солшыл партия ретінде ығыстырмақ болса да, «Рафи» партиясы тек 10 орын жеңіп алды. 1967 жылдың басында «Рафи» және Менахем Бегиннің «Гахал» партиясы «Мапайға» қарсы тұру үшін оңшыл-орталық коалиция құру идеясын талқылады. Партия ұлттық бірлік үкіметі құрылғанға дейін (онда Даян Ешкольдың орнына қорғаныс министрі болды) Леви Ешкольдың коалициялық үкіметіне қосылмады; Алты күндік соғыс басталған күні оңшыл «Гахал» альянсы да үкіметке 5 маусымда қосылды. 1968 жылғы 23 қаңтарда партия «Ахдут ха-Авода» және «Мапай» партияларымен бірігіп Израиль Еңбек партиясын құрды және тәуелсіз ұйым ретінде өмір сүруін тоқтатты. Алайда, Бен-Гурион өзінің қарсыластарымен бірігуге келісе алмады және Кнессет сессиясының қалған бөлігіне тәуелсіз депутат ретінде отыру үшін партиядан бөлінді. 1969 жылғы сайлау алдында ол тағы бір жаңа партия – Ұлттық тізімді құрды. Алайда, Бен-Гурион 1970 жылы саясаттан шыққаннан кейін, ол тарап кетті, ақырында «Еркін орталық» және «Гахал» партияларымен бірігіп «Ликудты» құрды. «Рафи» есімі тоғызыншы Кнессет кезінде қысқа уақытқа қайта жандандырылды және оныншы Кнессет кезінде «Ликудтан» бөлініп шыққандар өздерін «Рафи – Ұлттық тізім» деп атады. Кейіннен партия «Омец» деп аталды.

Rafi was founded on 14 July 1965 when David Ben Gurion led a breakaway of eight MKs from Mapai, the ruling party, taking with him Moshe Dayan, Shimon Peres, Chaim Herzog, and Teddy Kollek, among others. The split had two main causes; the first was the disagreements within Mapai over the Lavon Affair; Ben Gurion did not agree to declaring Lavon innocent without judicial investigation committee. The second was the formation of the Labor Alignment by an alliance of Mapai and Ahdut HaAvoda. The new party's establishment, a merger of two of the largest left wing parties, was intended to delay planned reforms to the electoral system (i. e. to change from proportional representation to a constituency based system) that were important to Ben Gurion. The party ran for the 1965 elections on a platform of changing the electoral systems. Although Ben Gurion hoped to displace the Labour Alignment as the leading left wing party in the Knesset, Rafi won only 10 seats. In early 1967, Rafi and Menachem Begin's Gahal party discussed the idea of forming a center right coalition to challenge Mapai. The party was not included in Levi Eshkol's coalition government until the formation of the government of national unity (in which Dayan replaced Eshkol as defense minister), on the day the Six Day War started; the right wing Gahal alliance also joined the government 5 June. On 23 January 1968 the party merged with Ahdut HaAvoda and Mapai to form the Israeli Labor Party and ceased to exist as an independent entity. However, Ben Gurion could not reconcile himself to the merger with his foes, and broke away from the party to sit as an independent MK for the rest of the Knesset session. Prior to the 1969 elections, he founded another new party, the National List. However, after Ben Gurion retired from politics in 1970 it fell apart, eventually merging with the Free Centre and Gahal to form Likud. The name Rafi was briefly resurrected during the ninth Knesset and again during the tenth Knesset when breakaways from Likud named themselves Rafi – National List. The party was later renamed Ometz.

Сайлау нәтижелері

Сайлау Дауыстар % Орындықтар +/– Лидер 1965 95,328 (#4) 7.9 Жаңа Давид Бен-Гурион