Кіріспе

1615 жылы Джордж Раггл жазған «Ignoramus» пьесасы – Джордж Рагглдің 1615 жылғы академиялық комедиясы. Латын тілінде жазылған (ағылшын және француз тілдеріндегі бөлімдермен), бұл ағылшын Ренессанс драмасындағы ең белгілі және ықпалды академиялық пьеса саналды. Раггл пьесасын Гиамбатиста делла Портаның 1596 жылғы «Ла Трапполярия» итальяндық комедиясына негіздеген (бұл өз кезегінде Плауттың «Псевдолусынан» алынған). Латын тілінде «ignoramus» сөзі, «īgnōrō» етістігінің бірінші жақ көпше түріндегі қазіргі белсенді формасы («Мен білмеймін», «Мен таныс емеспін», «Мен хабарсызмын»), сөзбе-сөз «біз білмейміз» дегенді білдіреді. Осы пьесаның арқасында «ignoramus» термині ағылшын тілінде білімсіз немесе жалтақ адамды білдіретін мағынаға ие болды.

Өнер көрсету

Бұл пьеса алғаш рет 1615 жылы 8 наурызда, сәрсенбі күні, Кембридждегі Клэр колледжінде, король Джеймс І сапары кезіндегі ойын-сауық бағдарламасының бір бөлігі ретінде қойылды. Король Джеймс пьесадан қатты ләззаттанды, сол жылдың 13 мамырында, сенбі күні, оны қайтадан көру үшін Кембриджге оралды. Сол замандас Джон Чемберлен "пьесада көптеген тамаша актерлер болды, бірақ оның алты сағатқа созылуынан жартысынан асып кеткені бұзылды" деп хабарлады.

Мәтіндер

Ignoramus 1615 жылы 18 сәуірде Stationers' Register-ге тіркелді және сол жылы кітап сатушы Уолтер Берр оны басып шығарды. 1630 жылы одан кейін тағы екі басылым жарық көрді, ал 1658, 1659, 1668, 1707, 1731, 1736, 1737 және одан кейінгі жылдары басқа да басылымдар шықты. 1787 жылы Джон Сидни Хокинс кеңейтілген редакцияланған мәтін шығарды. Сонымен қатар, пьесаның бірнеше қолжазбалары сақталған. Бодлей кітапханасының қорындағы Таннер М.С. 306 қолжазбасында түпнұсқалық қойылымдағы әуесқой актерлердің тізімі бар. Фернандо Паркхерст 1660 жылы түпнұсқаны ағылшын тіліне "Ignoramus, немесе Академиялық заңгер" деп аударды, ал Роберт Кодрингтонның аудармасы 1662 жылы жарық көрді. Ағылшын тіліндегі нұсқалар Реставрация дәуірінде сахнада қойылды.

Сатиралық

Пьеса колледждің жазушысы Фрэнсис Брэкинді (сондай-ақ Брэкин деп те жазылады) сатиралық түрде бейнелейді, ол "университеттің тұрақты қарсыласы" ретінде танылады. Браккин қаладағы ғалымдар арасында "қарапайым заңгер" ретінде жағымсыз болды (олар ғалымдар жек көретін "қарапайым заң тілін" қолданды); ол бұрын Парнас пьесаларының үшіншісінде қорланды. Ignoramus пьесасында Браккинге жалған махаббат оқиғасы беріледі; ол Розабеллаға ғашық болып, оның қолы үшін 600 алтын монета төлейді, бірақ оны еркек кейпіндегі Полламен алдап қосады. Мальволио сияқты, ол да ақылдан безгендей саналады, оған дұхи кірген деп күдіктендіріп, емдеу үшін монастырға апарып, жақын уақытта лайықты жандардың махаббатынан алыс болуы үшін қалдырады. Пьесаның сатиралық нысаны болған заңгерлер бұл жұмысты ұнатқан жоқ; Лорд-бас судья сэр Эдвард Кок өзін кейбір сын-қаламдардың нысанасы деп есептеді. Бұл пьеса ғалымдар мен заңгерлер арасында жанжал тудырды. Заңгерлер сатирикалық өлеңдер мен балладалармен жауап берді, бұл ғалымдардың қарсы жауабын оятып, қызу пікір таласын тудырды. Рагглдің пьесасы тіпті Англиядағы заң тілінің реформасына да ықпал етті.

Автор

Джордж Раггл (1575–1622) Лавенхэм грамматикалық мектебін бітіріп, 1589 жылы Кембридждегі Сент-Джонс колледжіне оқуға түсті. Ол Тринити колледжіне ауысып, 1593 жылы бакалавр (B.A.) және 1597 жылы магистр (M.A.) дәрежелерін алды. Келесі жылы ол Тринити колледжінің мүшесі болды және 1620 жылға дейін сол колледжде қалды. Раггл қайтыс болғаннан кейін Николас Феррар Вирджиния компаниясының мәжілісінде оның естелігіне сөз сөйледі; ол Рагглды «Компанияның мүшесі» деп атады және Раггл өмірінің соңғы үш жылында Компанияда жұмыс істегенін мәлімдеді. Өсиеті бойынша Раггл Вирджиниядағы американдық үнді балаларының христиандық білімі үшін 100 фунт стерлинг қалдырды. Раггл басқа да пьесалар жазғаны хабарланады, бірақ олардың бірі де қолға тиген жоқ.