Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1615 жылы Джордж Раггл жазған «Ignoramus» пьесасы – Джордж Рагглдің 1615 жылғы академиялық комедиясы. Латын тілінде жазылған (ағылшын және француз тілдеріндегі бөлімдермен), бұл ағылшын Ренессанс драмасындағы ең белгілі және ықпалды академиялық пьеса саналды. Раггл пьесасын Гиамбатиста делла Портаның 1596 жылғы «Ла Трапполярия» итальяндық комедиясына негіздеген (бұл өз кезегінде Плауттың «Псевдолусынан» алынған). Латын тілінде «ignoramus» сөзі, «īgnōrō» етістігінің бірінші жақ көпше түріндегі қазіргі белсенді формасы («Мен білмеймін», «Мен таныс емеспін», «Мен хабарсызмын»), сөзбе-сөз «біз білмейміз» дегенді білдіреді. Осы пьесаның арқасында «ignoramus» термині ағылшын тілінде білімсіз немесе жалтақ адамды білдіретін мағынаға ие болды.
1615 play written by George Ruggle
Ignoramus is a college farce, a 1615 academic play by George Ruggle. Written in Latin (with passages in English and French), it was arguably the most famous and influential academic play of English Renaissance drama. Ruggle based his play on La Trappolaria (1596), an Italian comedy by Giambattista della Porta (which in turn borrows from the Pseudolus of Plautus). In Latin, ignoramus, the first person plural present active indicative of īgnōrō (“I do not know”, “I am unacquainted with”, “I am ignorant of”), literally means “we are ignorant of” or “we do not know”. The term acquired its English meaning of an ignorant person or dunce as a consequence of Ruggle's play.
Өнер көрсету
Бұл пьеса алғаш рет 1615 жылы 8 наурызда, сәрсенбі күні, Кембридждегі Клэр колледжінде, король Джеймс І сапары кезіндегі ойын-сауық бағдарламасының бір бөлігі ретінде қойылды. Король Джеймс пьесадан қатты ләззаттанды, сол жылдың 13 мамырында, сенбі күні, оны қайтадан көру үшін Кембриджге оралды. Сол замандас Джон Чемберлен "пьесада көптеген тамаша актерлер болды, бірақ оның алты сағатқа созылуынан жартысынан асып кеткені бұзылды" деп хабарлады.
The play was first produced in Clare College, Cambridge on Wednesday, March 8, 1615, as part of the program of entertainments for a visit by King James I. James enjoyed the play so much that he returned to Cambridge to see it again on Saturday, May 13 of that year. Contemporary John Chamberlain reported that "the play was full of mirth and variety with many excellent actors, but more than half spoiled by its extreme length of six hours."
Мәтіндер
Ignoramus 1615 жылы 18 сәуірде Stationers' Register-ге тіркелді және сол жылы кітап сатушы Уолтер Берр оны басып шығарды. 1630 жылы одан кейін тағы екі басылым жарық көрді, ал 1658, 1659, 1668, 1707, 1731, 1736, 1737 және одан кейінгі жылдары басқа да басылымдар шықты. 1787 жылы Джон Сидни Хокинс кеңейтілген редакцияланған мәтін шығарды. Сонымен қатар, пьесаның бірнеше қолжазбалары сақталған. Бодлей кітапханасының қорындағы Таннер М.С. 306 қолжазбасында түпнұсқалық қойылымдағы әуесқой актерлердің тізімі бар. Фернандо Паркхерст 1660 жылы түпнұсқаны ағылшын тіліне "Ignoramus, немесе Академиялық заңгер" деп аударды, ал Роберт Кодрингтонның аудармасы 1662 жылы жарық көрді. Ағылшын тіліндегі нұсқалар Реставрация дәуірінде сахнада қойылды.
Ignoramus was entered into the Stationers' Register on April 18, 1615, and was published later that year by the bookseller Walter Burre. Two subsequent editions were issued in 1630, and other editions followed in 1658, 1659, 1668, 1707, 1731, 1736, 1737, and after. John Sidney Hawkins issued an elaborately edited text in 1787. Several manuscripts of the play also exist. The MS. in the collection of the Bodleian Library, Tanner MS. 306, features a cast list of the amateur actors in the original production. Fernando Parkhurst translated the original into English in 1660, as Ignoramus, or the Academical Lawyer; Robert Codrington's translation followed in 1662. The English language versions were presented onstage during the Restoration.
Сатиралық
Пьеса колледждің жазушысы Фрэнсис Брэкинді (сондай-ақ Брэкин деп те жазылады) сатиралық түрде бейнелейді, ол "университеттің тұрақты қарсыласы" ретінде танылады. Браккин қаладағы ғалымдар арасында "қарапайым заңгер" ретінде жағымсыз болды (олар ғалымдар жек көретін "қарапайым заң тілін" қолданды); ол бұрын Парнас пьесаларының үшіншісінде қорланды. Ignoramus пьесасында Браккинге жалған махаббат оқиғасы беріледі; ол Розабеллаға ғашық болып, оның қолы үшін 600 алтын монета төлейді, бірақ оны еркек кейпіндегі Полламен алдап қосады. Мальволио сияқты, ол да ақылдан безгендей саналады, оған дұхи кірген деп күдіктендіріп, емдеу үшін монастырға апарып, жақын уақытта лайықты жандардың махаббатынан алыс болуы үшін қалдырады. Пьесаның сатиралық нысаны болған заңгерлер бұл жұмысты ұнатқан жоқ; Лорд-бас судья сэр Эдвард Кок өзін кейбір сын-қаламдардың нысанасы деп есептеді. Бұл пьеса ғалымдар мен заңгерлер арасында жанжал тудырды. Заңгерлер сатирикалық өлеңдер мен балладалармен жауап берді, бұл ғалымдардың қарсы жауабын оятып, қызу пікір таласын тудырды. Рагглдің пьесасы тіпті Англиядағы заң тілінің реформасына да ықпал етті.
The play satirizes the college recorder, Francis Brackyn (also spelt Brackin), a "constant adversary of the university" who is represented as the Ignoramus of the title. Brackyn was unpopular among the academics of the town as a "common lawyer" (they used a crude "law Latin" that the academics deplored); he had previously been ridiculed in the third of the Parnassus plays. In Ignoramus, Brackyn is given a romance of false loves; he is enamored of Rosabella and pays 600 gold pieces for her hand in marriage, but is tricked into being with the mannish Polla. Like Malvolio, who is supposed mad, he is suspected of being possessed and put through an exorcism before being carried off to a monastery to recuperate (and to stay away from the loves of the more worthy wits). The lawyers who were the subject of the play's satire did not enjoy the work; Sir Edward Coke, the Lord Chief Justice, believed that he was a target of some of the barbs. The play provoked a quarrel between academics and lawyers. The lawyers responded with satirical poems and ballads, which inspired responses by the academics, to create a passionate controversy. Ruggle's play even had an influence in the reform of legal language in England.
Автор
Джордж Раггл (1575–1622) Лавенхэм грамматикалық мектебін бітіріп, 1589 жылы Кембридждегі Сент-Джонс колледжіне оқуға түсті. Ол Тринити колледжіне ауысып, 1593 жылы бакалавр (B.A.) және 1597 жылы магистр (M.A.) дәрежелерін алды. Келесі жылы ол Тринити колледжінің мүшесі болды және 1620 жылға дейін сол колледжде қалды. Раггл қайтыс болғаннан кейін Николас Феррар Вирджиния компаниясының мәжілісінде оның естелігіне сөз сөйледі; ол Рагглды «Компанияның мүшесі» деп атады және Раггл өмірінің соңғы үш жылында Компанияда жұмыс істегенін мәлімдеді. Өсиеті бойынша Раггл Вирджиниядағы американдық үнді балаларының христиандық білімі үшін 100 фунт стерлинг қалдырды. Раггл басқа да пьесалар жазғаны хабарланады, бірақ олардың бірі де қолға тиген жоқ.
George Ruggle (1575–1622) graduated Lavenham grammar school and matriculated at St. John's, Cambridge in 1589. He transferred to Trinity College, where he received his B. A. in 1593 and his M. A. in 1597. He became a fellow of Trinity the following year, and remained at the college until 1620. Upon Ruggle's death, Nicholas Ferrar read a eulogy for the academic at a meeting of the Virginia Company; he referred to Ruggle as a "Brother of the Company" and revealed that Ruggle had worked for the Company for the last three years of his life. In his will, Ruggle left £100 for the Christian education of American Indian children in Virginia. Ruggle is reported to have written other plays; but none are extant.