Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық-американдық актриса, аспаз және тележүргізуші (1933 жылы туған)
British American actress, cook, and TV host (born 1933)
Мадхур Джаффри CBE (туған аты Бахадур; 13 тамыз 1933 жылы туған) – Үндістанда туған британдық-американдық актриса, тамақ және саяхат жазушысы және тележүргізуші. Ол 1973 жылы жарық көрген «Индиялық тамақ дайындауға шақыру» атты алғашқы кітабы арқылы Үндістан асханасын Батыс жарты шарға таныстырғаны үшін белгілі. 2006 жылы оның кітабы Джеймс Берд қорының «Аспаздық кітаптардың даңқ залына» енгізілді. Ол оннан астам аспаздық кітап жазды және бірнеше телешоуға қатысты, олардың ең танымалсы – 1982 жылы Ұлыбританияда көрсетілген «Мадхур Джаффридің индиялық тамақтары». Ол Нью-Йорктегі ең жақсы үнділік мейрамханалардың бірі саналған, көптеген тамақ сыншыларының пікірінше, «Дават» мейрамханасының тамақ кеңесшісі болды. Ол Джеймс Айвори мен Исмаил Мерчант режиссерлерін біріктіруге мұрындық болды және олардың бірнеше фильмінде ойнады, мысалы, 1965 жылғы «Шекспир Уолла» фильміндегі рөлі үшін 15-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде «Үздік актриса» сыйлығының күміс аюын жеңіп алды. Ол радио, сахна және теледидардағы драмаларда ойнаған. 2004 жылы ол Ұлыбритания, Үндістан және АҚШ арасындағы мәдени қарым-қатынастарға қосқан үлесі үшін, сондай-ақ кино, теледидар және аспаздық өнеріндегі жетістіктері үшін Ұлыбритания империясы орденінің құрметті командирі (CBE) атағымен марапатталды. 2022 жылы ол Үндістан үкіметінен үшінші деңгейдегі азаматтық награда – «Падма-Бушан» орденімен марапатталды. Оның Британдық Радждың соңғы жылдарындағы Үндістандағы балалық шағы туралы «Манго ағаштарына көтерілу» атты естеліктері 2006 жылы жарық көрді.
Madhur Jaffrey CBE (née Bahadur; born 13 August 1933) is an Indian born British American actress, food and travel writer, and television personality. She is recognized for bringing Indian cuisine to the western hemisphere with her debut cookbook, An Invitation to Indian Cooking (1973), which was inducted into the James Beard Foundation’s Cookbook Hall of Fame in 2006. She has written over a dozen cookbooks and appeared on several related television programmes, the most notable of which was Madhur Jaffrey's Indian Cookery, which premiered in the UK in 1982. She was the food consultant at the now closed Dawat, which was considered by many food critics to be among the best Indian restaurants in New York City. She was instrumental in bringing together filmmakers James Ivory and Ismail Merchant, and acted in several of their films, such as Shakespeare Wallah (1965), for which she won the Silver Bear for Best Actress award at the 15th Berlin International Film Festival. She has appeared in dramas on radio, stage and television. In 2004, she was named an honorary Commander of the Order of the British Empire (CBE) in recognition of her services to cultural relations between the United Kingdom, India and the United States, through her achievements in film, television and cookery. In 2022, she was awarded the Padma Bhushan from the Government of India, which is the third highest civilian award. Her childhood memoir of India during the final years of the British Raj, Climbing the Mango Trees, was published in 2006.
Ерте өмір
Джаффри Делидегі Сивилл Лайнста Матур Кайаста индустар отбасында дүниеге келген. Ол Лала Радж Банс Бахадурдың (1899–1974) және оның әйелі Кашмиран Ранидің (1903–1971) алты баласының бесіншісі. Жаффридің әкесі Раи Бахадур Радж Нарайн (1864–1950) Ямуна өзенінің жағасында, жеміс бақтарының арасында 7-ші Радж Нарайн Марг деп аталатын үлкен отбасылық кешен салды. Жаффри екі жаста болғанда, әкесі отбасылық «Ганеш» ұн фабрикасында жұмысқа орналасып, Канпурға ванспати гхи фабрикасының менеджері болып көшті. Канпурда Жаффри үлкен әпкелері Лалит пен Камалмен бірге Сент-Мэри монастырлық мектебінде оқыды. Бес жасында балабақшада «Гамельдің қауырсыны» әніне музыкалық қойылымда қоңыр тышқан рөлін сомдады. Отбасы Канпурда сегіз жыл тұрды, бірақ 1944 жылы әкесінің денсаулығы нашарлағандықтан Делиге қайтып келді. Делиде Жаффри Queen Mary's Higher Secondary School-де оқыды, онда оның тарих мұғалімі миссис МакКелви оны мектептегі қойылымдарға қатысуға ынталандырды. Жаффри Уильям Шекспирдің «Жазғы түнгі арманы» пьесасында Титания рөлін ойнады, содан кейін «Робин Гуд және оның қуанышты жігіттерінде» басты рөлді сомдады. Жаффридің ағалары Бридж Банс Бахадур мен Кришен Банс Бахадур, олар Жаффриден әлдеқайда үлкен, Делидегі Сент-Стефан колледжінде оқыды. Әр қыста Сент-Стефан студенттері Шекспирдің пьесасын қойып, оны Жаффри бірінші қатардан қызығушылықпен тамашалайтын. Махатма Гандидің Үндістанның британдық үстемдіктен тәуелсіздік алу талабын қолдаған Жаффри күн сайын аздап уақыт бөліп хади орады және бірнеше үлкен жіп орамдарын Делидегі орталық жинау орталығына жеткізді. 1947 жылы Жаффри Үндістанның бөлінуінің салдарымен тікелей бетпе-бет келді. Мектепте оның сыныптастары бөліну мәселесі бойынша екіге бөлінді: мұсылман қыздары бұл идеяны қолдады, ал индустар оған қарсы болды. 15 тамызда ол Үндістан қақпасында билік алмасу рәсімін көрді және Раджпаттан ашық ат арабамен келе жатқан Жавахарлал Неру мен Лорд Маунтбеттенді анық көріп қалды. Көп бағытты көші-қон дереу басталды, нәтижесінде Делиде тәртіпсіздіктер мен өлтірулер болды. Оның отбасы мүшелері үйлерін бұрын аң аулау үшін ғана қолданылған мылтықтармен күзетті. Мектепте оның мұсылман сыныптастарымен қоштаспай-ақ кетіп қалды. 1948 жылы, Махатма Гандиге жасалған қастандылықтан бірнеше күн бұрын, ол Бирла үйінде өткен дұға жиналысына қатысып, бхаджан жырлады. Ол радиодан оның қаза болғанын естіді, содан кейін сол түні Жавахарлал Нерудің «өмірімізден жарық сөнді, барлық жерде қараңғылық орналасты» деген сөздерін естіді. Ол Гандидің жаназа процессиясын Раджпаттан көріп, Раджхатта оның кремациясына куә болды. Үйде Жаффридің отбасы негізінен қызметшілер дайындаған тағамды жеді, бірақ оны отбасының әйелдері бақылады. Олар кейде Ескі Делинің көшелерінде сатып алынған Мүғұл асханасына, мысалы, бедми алу, сех кебаб, шами кебаб, румали роти және бакархани сияқты тағамдарға тойтарып алатын. Пунджабтан келген босқындар өздерінің тамақ дайындау стилін әкелді. Дарьягандж қаласындағы даба Моти Махал тандури тауығын енгізді, содан кейін майлы тауық пен дал маханиді ойлап тапты. Жаффри панджаби тағамдарының қарапайымдылығы мен жаңалығын өте тартымды деп тапты және отбасылық пикникке Моти Махалдан тандури тағамдарын үнемі алып жүретін. Мектепте үй шаруашылығы пәнінде бланкменге сияқты тағамдарды дайындауды үйрену кірді, оның дәмсіздігі Жаффриді аспаздық сабақтарды «1930 жылдар шамасындағы британдық науқас адамдарға арналған тағамдарды дайындау» деп есептеуге итермеледі. Алайда, практикалық емтихан кезінде оның сынып оқушылары ыдыста картоп, қызанақ, пияз, сарымсақ, имбирь және үнді дәмдеуіштерін қолданып тағам дайындауға міндеттелді. Жаффри барынша тырысты, бірақ үй шаруашылығы пәнінен мүлдем өтпейтінін сезді. Жаффри мен оның туыстары үнемі жақын маңдағы «Барлық Үндістан радиосының» шақыруларына жауап беріп, радиодағы пьесаларда немесе балалар бағдарламаларында рөлдер алатын. Әр сеанс үшін ақы алғандықтан, Жаффри мұны өзінің алғашқы кәсіби жұмысы деп санады. Осы арада Жаффридің әкесі Дауралаға көшіп, отбасылық дос Шри Рам отбасына тиесілі Даурала қант зауытының бас менеджері болып тағайындалды. Жаффри ағаларымен, кіші әпкесі Винамен және анасымен бірге балалардың білімін бұзбау үшін Делиде қалды. Осы уақыт аралығында Жаффридің үлкен әпкелері Наиниталдағы пансионда оқыды. Делидегі аға-інілері мен туыстарымен хат алмасып жатқанда олар бір-біріне тек әріптерінің бас әріптерін ғана қолданатын. Бұл дәстүр уақыт өте келе нығая түсті, сондықтан Жаффри өз жақын достары мен отбасылары үшін M әрпімен белгілі болды. Жаффридің әкесі ақыры Даураладан оралып, Шри Рам отбасына тиесілі Дели мата фабрикасына қосылды.
Jaffrey was born in Civil Lines, Delhi, into a Mathur Kayastha Hindu joint family. She is the fifth of six children of Lala Raj Bans Bahadur (1899–1974) and his wife, Kashmiran Rani (1903–1971). Jaffrey's grandfather, Rai Bahadur Raj Narain (1864–1950), had built a sprawling family compound, named Number 7 Raj Narain Marg, by the Yamuna river amid fruit orchards. When Jaffrey was about two years old, her father accepted a position in a family run concern, Ganesh Flour Mills, and moved to Kanpur as the manager of a vanaspati ghee factory there. In Kanpur, Jaffrey attended St. Mary's Convent School along with her elder sisters, Lalit and Kamal. In kindergarten at the age of five, she played the role of the brown mouse in a musical version of the Pied Piper of Hamelin. The family lived in Kanpur for eight years, until her grandfather's deteriorating health caused a move back to Delhi in 1944. In Delhi, Jaffrey attended Queen Mary's Higher Secondary School where her history teacher, Mrs McKelvie, encouraged her to participate in school plays. Jaffrey played the role of Titania in William Shakespeare's play A Midsummer Night's Dream followed by the lead role in Robin Hood and His Merry Men. Jaffrey's brothers, Brij Bans Bahadur and Krishen Bans Bahadur, who were much older than her, were enrolled in St. Stephen's College, Delhi. Every winter, St. Stephen's students put on a Shakespearean play that Jaffrey would watch avidly from the front row. A supporter of Mahatma Gandhi's demand for Indian independence from British rule, Jaffrey spent some time each day spinning khadi and delivered several large spools of thread to a central collection center in Delhi. In 1947, Jaffrey experienced first hand the effects of the partition of India. At school, her classmates split into two on the issue of partition; the Muslim girls supported the idea while the Hindus were against it. On August 15 she watched the transfer of power at India Gate and got a clear glimpse of Jawaharlal Nehru and Lord Mountbatten coming down Rajpath in an open horse carriage. The massive multi directional migration that began almost immediately afterwards caused riots and killing in Delhi. The male members of her family guarded their house with guns that they had previously used only for hunting game. At school, all her Muslim classmates left without a farewell. In 1948, a few days before Mahatma Gandhi was shot dead, she attended one of his prayer meetings at Birla House and sang bhajans. She heard the news of his assassination on the radio, followed by Jawaharlal Nehru's address later that night, "the light has gone out of our lives, and there is darkness everywhere." She saw Gandhi's funeral procession at Rajpath and witnessed his cremation at Rajghat. At home, Jaffrey's family primarily ate food prepared by servants but supervised by the women of the family. They occasionally indulged in Mughlai cuisine bought in the bylanes of Old Delhi, like bedmi aloo, seekh kebab, shami kebab, rumali roti and bakarkhani. Refugees from Punjab who settled in Delhi after partition brought their own style of cooking. Moti Mahal, a dhaba in Daryaganj, introduced tandoori chicken and then went on to invent butter chicken and dal makhani. Jaffrey found Punjabi food's simplicity and freshness very enticing and routinely picked up tandoori food from Moti Mahal for family picnics. At school, the subject of domestic science included learning dishes like blancmange, whose bland taste drove Jaffrey to dismiss the cookery lessons as preparing "British invalid foods from circa 1930". However, at the time of the practical examination, her class was asked to make a dish from an assortment of potatoes, tomatoes, onions, garlic, ginger and Indian spices in a pot over wood to be lit with matches. Jaffrey did her best but guessed that she failed the subject of domestic science altogether. Jaffrey and her cousins would regularly answer summons from the nearby All India Radio station for parts in radio plays or children's programs. As she was paid a small fee for each session, Jaffrey considered this to be her first professional work. Meanwhile, Jaffrey's father had moved to Daurala as general manager of Daurala Sugar Works, a factory owned by family friends, the Shri Ram family. Jaffrey, along with her brothers, her younger sister, Veena, and her mother remained behind in Delhi in to avoid disrupting the children's education. During this period, Jaffrey's elder sisters were at boarding school in Nainital. In the letters that they exchanged with their siblings and cousins at Delhi, they addressed each other only by their initials. This tradition cemented over time so that Jaffrey became M for her circle of close friends and family. Jaffrey's father eventually returned from Daurala and joined Delhi Cloth Mills, a textile factory owned by the Shri Ram family.
Дели (1950-1955 жж.)
1950 жылдан 1953 жылға дейін Джаффри Миранда Хауста, әйелдер колледжінде оқыды, онда ол ағылшын тілінде философия мамандығы бойынша B.A. дәрежесін алды. Ол Сент-Стефенс колледжінде қойылған "Жалғыс комедиясында" ойнады. 1951 жылы Джаффри Саид Джаффри Нью-Делиде құрған ағылшын тіліндегі репертуарлық театр – «Бірлік театрына» қосылды. Ол Жан Коктоның «Бүркіттің екі басы» пьесасында патшаның оқырманы рөліне байқауға ашылуға төрт күн қалғанда қатысты, бірақ рөлге ие болды. Саидпен бірге ойнаған келесі пьесасы Кристофер Фрайдың «Тым жиі Феникс» пьесасы болды. 1953 жылы Миранда Хаусты бітіргеннен кейін Джаффри Саид Джаффри хабаршы болған «All India Radio» радиосына жұмысқа орналасты. Осы кезеңде Джаффри 1951 жылы үндістандық сәулетші Сайрус Жабвалаға үйленгеннен кейін Делидегі Сивилл Лайнсқа көшіп келген британдық романист Рут Правер Жабваламен танысты. Роман Америкада келесі жылы «Амрита» (1956) деген атпен жарық көрді. 1955 жылдың басында Джаффри Делидегі Сент-Стефенс колледжінде Сибил Торндайк пен Льюис Кассонның, халықаралық сапармен Шекспир пьесаларын қойған британдық актерлер жұбының, әдеби оқу кешінде болды. Сол жылы «Бірлік театры» Теннеси Уильямстың «Авто да Фе» пьесасын қойып, онда Джаффри Саидтың жас пошташысы Элоидің қатал моральдық анасын сомдады. Джаффри Саидпен бірге ойнаған соңғы пьесасы – «Отелло» болды, онда Саид Яго рөлін орындаса, Джаффри Ягоның әйелі Эмилия рөлінде ойнады. Джаффри актерлікті кәсіп етіп шешті. Ол британдық үкіметтен грант алды, оны Корольдік драмалық өнер академиясында (RADA) оқуға жұмсауға болатын. Үндістандағы Британдық Кеңестің басшысы оның «Авто да Фе» спектакліндегі өнеріне тәнті болды және оған стипендия ұсынды. Осы екі қаржы көзімен қаруланған Джаффри 1955 жылдың 6 желтоқсанында Бомбейден P&O лайнерімен Саутгемптонға келді.
From 1950 to 1953 Jaffrey attended Miranda House, a women's college, where she gained a B. A. degree in English Honours with a minor in philosophy. She appeared in The Comedy of Errors performed by St. Stephen's College. In 1951, Jaffrey joined the Unity Theatre, an English language repertory company founded by Saeed Jaffrey in New Delhi. She auditioned for the role of the Queen's Reader in Jean Cocteau's play The Eagle Has Two Heads just four days before the opening but was cast in the role. The next play that she did with Saeed was Christopher Fry's A Phoenix Too Frequent. After graduation from Miranda House in 1953, Jaffrey joined All India Radio, where Saeed Jaffrey was an announcer. During this period, Jaffrey also met Ruth Prawer Jhabvala, a British novelist who had moved to Civil Lines, Delhi, after marriage to Cyrus Jhabvala, an Indian architect, in 1951. The novel was published in America the following year as Amrita (1956). In early 1955, Jaffrey was in the audience at St. Stephen's College, Delhi, for a programme of literary readings by Sybil Thorndike and Lewis Casson, married English actors who toured internationally in Shakespearean productions. Later that year, the Unity Theatre put on a performance of Tennessee Williams' one act play, Auto da Fé, in which Jaffrey played the rigidly moralistic mother to Saeed's young postal worker, Eloi. The last play that Jaffrey did with Saeed was Othello in which Saeed was cast as Iago while Jaffrey played Iago's wife, Emilia. Jaffrey decided to pursue acting as a profession. She won a grant from the British government that she could use to pay for education at the Royal Academy of Dramatic Art (RADA). The head of the British Council in India was impressed by her performance in Auto da Fé and offered her a scholarship. Armed with these two sources of money, Jaffrey arrived at Southampton on 6 December 1955 on the P&O liner from Bombay.
Лондон (1955-1957 жж.)
Джаффри Диана Ригг, Сиан Филлипс және Гленда Джексонмен бірге Корольдік драмалық өнер академиясына (RADA) қабылданды. Ол RADA-дан кастингтен өткеннен кейін стипендия алды. Бұл оның бұрынғы гранты мен стипендиясын толықтырды. Ол сондай-ақ BBC телеарнасы мен радиосында эпизодтық актерлік рөлдерді ойнады. Әкесі оған мерзімді түрде шамалы сомада ақша жіберіп тұратын, ал оның жалпы табысы Лондонда қарапайым өмір сүруге жеткілікті болды. Ол Бренттегі жас еврей отбасы, Голдтардан бөлме жалдаған, ал олар оған өз тамағын пісіру үшін ас үйін және ыдыстарын пайдалануға рұқсат берді. Оның үй иесі, Бланш Голд, одан шамалы ғана кішірек болды. Бланштің бір баласы болды және ол жүкті еді. RADA-ның бесінші қабатындағы асханадағы сұр ет, нашар пісірілген капуста және сулы картоптың дәмділігі жоқ еді. Ол анасына бала кезіндегі үй тағамдарының рецептерін сұрап хат жазды. Анасы оған пияз қағазына хинди тілінде жазылған рецепттерді әуе поштасы арқылы жіберді. Алғашқы хат 1956 жылдың 19 наурызында жазылған еді және онда кориандр, кардамон және лавр жапырағымен дәмделген ет, гүлді капустадан жасалған тағам және қайнатылған жұмыртқа қосылған жұмыртқа кәрісінің рецепттері болды. Ол алдымен «жера алоу» (зира қосылған картоп) рецептін сынап көрді. Ол шапатидің орнына көрші еврей нан пісіретін дүкеннен пumpernickel сатып алды. Джаффри Саидқа үйленуге әкесінен рұқсат алды. 1957 жылы Джаффри RADA-ны үздік дипломмен бітірді. Лондонға қалуды, репертуарлық труппаға қосылуды немесе Үндістанға қайтуды білмей, ол Саидқа өзінің тартысын сипаттап хат жазды. Саид Америка Католик университетінің Сөйлеу және драма факультетін бітірген еді және Вермонт штатының Винооски қаласындағы Сент-Михаил театрында жазғы спектакльдерде ойнауға таңдалған. Саидтің Джаффридің хатынан алаңдағанын көрген Католик университетінің факультет меңгерушісі Гилберт В. Хартке сол жазда Винооскидегі Сент-Михаил театрында Джаффридің пантомимадан сабақ беруін ұйымдастырды. Американдық жұмыс визасын алғаннан кейін Джаффри Атлантика океанын кесіп өтіп, Винооскиде Саидқа қосылды.
Jaffrey joined the Royal Academy of Dramatic Art (RADA) with Diana Rigg, Siân Phillips and Glenda Jackson as her contemporaries. She won a scholarship from RADA after an audition. This supplemented her earlier grant and scholarship. She also picked up minor acting roles on BBC television and radio. Her father would send her a small amount of money periodically and her total income proved sufficient to live modestly in London. She rented rooms from at least two different landlords before settling down in a bedsit in Brent with a young Jewish family, the Golds, who allowed her to use their kitchen and their utensils to cook her own food. Her landlady, Blanche Gold, was roughly her age. Blanche had one child and was pregnant. The grey roast beef and overcooked cabbage with watery potatoes served at the fifth floor canteen of RADA were unappetizing. She wrote to her mother, begging her for recipes of the home cooked meals of her childhood. Her mother responded with recipes written in Hindi on onionskin paper in letters sent via airmail. The very first letter was dated 19 March 1956 and included recipes for meat spiced with cinnamon, cardamom and bay, a cauliflower dish, and egg curry with hard boiled eggs. The first recipe that she tried was jeera aloo (potatoes with cumin). She bought pumpernickel from a neighborhood Jewish bakery as a substitute for chapatis. Jaffrey got her father's permission to marry Saeed eventually. In 1957 Jaffrey graduated from RADA with honours. Not knowing whether to stay on in London, join a repertory company or go back to India, she wrote to Saeed describing her dilemma. Saeed had just graduated from Catholic University of America's Department of Speech and Drama and had been selected to act in summer stock plays at St. Michael's Playhouse in Winooski, Vermont. Seeing Saeed troubled by Jaffrey's letter, Reverend Gilbert V. Hartke, the department head at Catholic University, arranged for Jaffrey to teach pantomime at St. Michael's Playhouse at Winooski that summer. After gaining her American work visa, Jaffrey sailed across the Atlantic on the to join Saeed at Winooski.
Нью-Йорк қаласы (19581969)
1957 жылдың қыркүйегінде Джаффри Вашингтонға Саидпен бірге келді. Саид сол жерге 1957–1958 жылдар маусымына арналған репетицияларға National Players компаниясымен оралған еді, бұл компания Американың барлық аймандарында классикалық пьесаларды қоятын кәсіби гастрольдік труппа болатын. Саид Майамиден Вашингтонға оралып, Джаффриге үйленді, бұл қарапайым азаматтық рәсім болды. Ертесі күні олар Нью-Йоркке сапар шекті, онда Джаффри Біріккен Ұлттар Ұйымына экскурсовод болып жұмысқа орналасты, ал Саид Үндістан үкіметінің Туризм кеңсесінде жарнамалық жұмыстармен айналысты. 1959 мен 1963 жылдар аралығында Джаффри мен Саидтың үш қызы дүниеге келді: Мира, Зия және Сакина. 1958 жылдың қыркүйегінде Исмаил Мерчант Нью-Йорк университетінің Стерн бизнес мектебінде оқу үшін Бомбейден келді. Мерчант Делидегі театрлық күндерінен Саид туралы естіген. Ол өзі де пьесалар қойып, фильмдер түсіргісі келді. Сол кезде Саид Ли Страсбергтің Актерлер студиясында испан драматургы Федерико Гарсия Лорканың "Қанды үйлену" трагедиясындағы басты рөлді ойнап жатқан еді. Мерчант Саидқа Джаффрилердің қатысуымен "Кішкентай саз балшық арбасын" Бродвейде қою туралы ұсыныс жасады. Саид оны кешке шақырды, онда ол Джаффримен танысты, ол олардың алғашқы баласына күтім жасап жатқан еді. Саид Айвориді де кешке шақырды және оны Джаффримен таныстырды. 1961 жылы "Қылыш пен флейта" фильмі Нью-Йоркте көрсетілгенде, Джаффрилер Мерчантты көрсетілімге шақырды, онда ол Айворимен алғаш рет кездесті. Содан бері олар Джаффрилердің үйінде жиі кездесіп, жеке және кәсіби серіктестіктерін нығайтты. Джаффрилер Үндістанға оралып, гастрольдік труппа құруды жоспарлаған. Джаффрилер Нью-Йорктегі өнермен айналысатын үнді қауымының басқа мүшелерімен де танысты. Олар Джаффридің дайындаған үлкен кешкі астарды жиі өткізіп тұратын, ол биряни мен пулао сияқты барлық тағамдарды жасай білуге тырысты. Мұндай жұмыстар үшін жалақы әдетте сағатына 10 доллар болатын. Джаффри балаларын Делидегі ата-анасы мен апасымен бірге қалдырып, Мексикаға ажырасу рәсімдері үшін кетті. 1966 жылы ажырасу ресми түрде аяқталды. Джаффри "Шекспир Валла" (1965) фильмінің түсірілімі үшін Үндістанға сапар шекті. Фильм түсірілімі аяқталғаннан кейін ол балаларымен бірге Үндістанда тұрды, бірақ Исмаил Мерчант оның Берлиндегі Халықаралық кинофестивальге қатысуы керек деп шешті, өйткені ол фильмді сонда жарысқа ұсынған. Берлинде ол "Ең үздік әйел актриса" номинациясында күміс аю сыйлығын жеңіп алды. Нью-Йорктегі Линкольн өнер орталығында экскурсовод болып жұмыс істеген кезде танысқан скрипкашы Санфорд Аллен оған жеңісі құттықтау үшін гүл шоғын жіберді. Ол жалға алған пәтердегі жиһаздарды қайта орналастырып, көк бұрыш, қайнатылған қаймақ пен қияр раитасын дайындады. 1967 жылы Джаффри Делидегі "Шекспир Валла" фильмінің ресми премьерасына қатысу үшін Үндістанға сапар шекті, оны Ұлыбританияның Үндістандағы Жоғары комиссары Джон Фримен және оның әйелі Кэтрин өткізді. Премьерада ол Марлон Брандомен танысты, Джаффри оның актерлік шеберлігіне қатты құрметтенетін. Брандо ЮНИСЕФ үшін ақша жинау үшін Үндістанға келген, ал фильмнің премьерасы да қайырымдылық шарасы болды. Содан кейін ол сол жылы Мерчант Айворидің келесі фильмі "Гуру" (1969) түсіріліміне қатысты. Ол балаларымен бірге Үндістаннан оралды. Отбасы, Санфорд Алленмен бірге Гринвич Виллидждегі кооперативтің 14-қабаттағы пәтеріне көшіп барды. Балаларын жақсырақ қамтамасыз ету үшін ол тамақ және саяхат туралы журналдарда еркін жазушы болып жұмыс істеді, сурет салу, музыка, би, драма, мүсін және сәулет сияқты әртүрлі тақырыптарды қамтыды.
In September 1957 Jaffrey stayed in Washington, D. C., with Saeed, who had returned there to rehearse for the 1957–58 season with the National Players, a professional touring company that performed classical plays all over America. Midway through the tour, Saeed returned to Washington, D. C. from Miami to marry Jaffrey in a modest civil ceremony. The next day, they travelled to New York City where Jaffrey got a job as a tour guide to the United Nations, while Saeed did public relations work for the Government of India Tourist Office. Between 1959 and 1963, Jaffrey and Saeed had three daughters: Meera, Zia and Sakina. In September 1958, Ismail Merchant arrived from Bombay to attend the New York University Stern School of Business. Merchant had heard of Saeed from his theater days in Delhi. He himself wanted to produce plays and make movies. Saeed was then playing the lead at Lee Strasberg's Actors Studio in an Off Broadway production of Blood Wedding, a tragedy by Spanish dramatist Federico García Lorca. Merchant approached Saeed with a proposal to put on a Broadway production of The Little Clay Cart, starring the Jaffreys. Saeed took him home for dinner, where he met Jaffrey, who was heavily pregnant with the Jaffreys' first child. Saeed brought Ivory home for dinner and introduced him to Jaffrey. When The Sword and the Flute screened in New York City in 1961, the Jaffreys encouraged Merchant to attend the screening, where he met Ivory for the first time. They subsequently met regularly at the Jaffreys' dinners and cemented their relationship into a lifetime partnership, both personal and professional. The Jaffreys planned to go back to India, start a travelling company and tour with it. The Jaffreys soon expanded their social circle to include other members of the Indian community in New York City who were involved in the arts. They regularly hosted large dinners cooked by Jaffrey, who was determined to master everything, including biryani and pulao. The pay for such roles was generally $10/hour. Jaffrey arranged for their children to live with her parents and sister in Delhi while Jaffrey went to Mexico for the formal divorce proceedings. The divorce was finalized in 1966. Jaffrey visited to India for the shooting of Shakespeare Wallah (1965). After the film's shooting was complete, she lived in India with her children until Ismail Merchant decided that she needed to be at the Berlin International Film Festival because he had entered the film in competition there. In Berlin, she won the Silver Bear for Best Actress award. Sanford Allen, a violinist she had met when she was a guide at the Lincoln Center for the Performing Arts in New York City, sent her a bunch of roses on her win. She rearranged the furniture in the borrowed apartment and made stuffed green peppers, koftas in sour cream and cucumber raita. In 1967, Jaffrey traveled to India to attend a black tie premiere of Shakespeare Wallah in Delhi hosted by the British High Commissioner to India, John Freeman and his wife, Catherine. At the premiere she met Marlon Brando, an actor Jaffrey admired deeply for his method acting technique. Brando was in India to raise money for UNICEF and the film premiere also served as a fund raiser. Later that year, Jaffrey shot scenes for Merchant Ivory's next film, The Guru (1969). She returned from India with her children. The family, along with Sanford Allen, moved into a 14th floor apartment in a Greenwich Village co op. In order to better provide for her children, she became a freelance writer for food and travel magazines, covering subjects as diverse as paintings, music, dance, drama, sculpture, and architecture.
Merchant Ivory фильмдері
Мадхур Джаффри Джеймс Айвори мен Исмаил Мерчантты бір-бірімен таныстыруға зор үлес қосты. Рут Правер Жабвала Джаффри үшін киножұлдызының рөлін жазуға көндірілді. Джаффрилердің некесі осы кезде ажырасқандықтан Саид жобадан алынып тасталды. 2012 жылы ол «Кейінгі квартет» фильмінде Кристофер Уокеннің кейіпкеріне Паркинсон ауруын қоятын дәрігер рөлін ойнады. 2019 жылы ол DC Universe телесериалының «Doom Patrol» эпизодында Арани Десай азаматтық атымен, үнді суперқаһарманы Цельсияның ересек нұсқасы ретінде пайда болды.
Madhur Jaffrey was instrumental in introducing James Ivory and Ismail Merchant to one another. Ruth Prawer Jhabvala was persuaded to write a movie star role for Jaffrey. Saeed was dropped from the project because the Jaffreys' marriage had collapsed at this point. In 2012, she played a doctor in A Late Quartet who diagnoses Christopher Walken's character with Parkinson's disease. She appeared as the older version of the Indian super heroine character Celsius, in her civilian identity Arani Desai, in a 2019 episode of the DC Universe series Doom Patrol.
Театр
1962 жылы ол Рольф Форсбергтің "Оннан бір дюйм шешімді анықтайды" атты туындысында ойнады. 1970 жылы Барри Ингленд жазған "Жарамсыз мінез-құлық" атты туындысында ойнады. 1993 жылы Ли Блессингтің "Екі бөлме" атты пьесасында ойнады. 1999 жылы Айюб Хан Диннің "Дум-Думдағы соңғы би" атты пьесасында ойнады. 2004 жылы Джеффри Бродвейде "Bombay Dreams" спектаклінде ойнады, онда ол басты кейіпкердің әжесі (Шанти) рөлін сомдады. 2005 жылы ол Энн Мари Каммингстің "Индия оянуы" атты туындысында ойнады.
In 1962, she appeared in A Tenth of an Inch Makes the Difference by Rolf Forsberg. and in 1970, she appeared in Conduct Unbecoming, written by Barry England. In 1993, she appeared in Two Rooms by Lee Blessing. In 1999, she appeared in Last Dance at Dum Dum by Ayub Khan Din. In 2004, Jaffrey appeared in Bombay Dreams on Broadway, where she played the main character's grandmother (Shanti). In 2005, she appeared in India Awakening by Anne Marie Cummings.
Дастархан дайындау
Джаффри – үнді, азия және әлемдік вегетариандық тағамдар туралы кітаптардың авторы. Көптеген кітаптары бестселлер атанды, ал кейбіреулері Джеймс Бёрд қорының сыйлығын жеңіп алды. Ол телеарнада тамақ дайындау туралы бірнеше бағдарламалар ұсынды, соның ішінде 1982 жылы «Мадхур Джаффридің үнді асханасы», 1989 жылы «Мадхур Джаффридің Қиыр Шығыс асханасы» және 1995 жылы «Мадхур Джаффридің Үндістан дәмдері» бағдарламалары көрсетілді. Ол Манхэттенде тұрады және Нью-Йорк штатының солтүстігінде үйі бар. Оның аспаздық кітаптары мен телешоуларының сәттілігінің арқасында Джаффри көптеген адамдарға арналған дайын соустар желісін жасады. Қызығы, ол бала кезінде Делиде мүлде тамақ пісірмеген. Ол ас үйде сирек болған және мектепте тамақ дайындаудан мүлдем уялған. Оның редакторы Джудит Джонс өзінің естеліктерінде Джаффридің аспаздық кітаптарды жазуға өте қолайлы екенін айтты, себебі ол ересек болған соң ғана балалық шақтағы сүйікті тағамдарын дайындауды үйренген, әрі көбінесе жазбаша нұсқаулармен жұмыс істеген. 1960 жылдары, «Шекспир Уолла» спектакліндегі сәтті рөлінен кейін ол «тамақ пішіре білетін актриса» деп танылды. 1966 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінде оның және оның тағамдарын дайындау өнері туралы мақала жарияланғаннан кейін, ол тәуелсіз редактордан үнді тағамдары туралы кітап жазуға шақырылды. Джаффри анасымен хат алмасып, алған рецепттерін американдық ас үйге бейімдеуді бастады. Америка баспа индустриясындағы жылдам консолидация кезеңінде кітап «Харкорт Брейс Йованович» баспасына берілді, бірақ онда да көп назар аударылмады. Джаффри кітапты досы Вед Метаға тапсырды, ол оны баспагер Андре Шифринге ұсынды. Шифрин кітапты «Knopf» баспасының редакторы Джудит Джонсқа жіберді, ол бұрын ешкім қол тигізбеген кезде Джулия Чайлдтың аспаздық кітабын жариялаған еді. Джудит Джонс кітапты бірден қабылдады, Джаффриден үнді тағамдарын білмейтін адамдарға арналған ұсыныстар мен мәзірлерді қосуын сұрады. 1973 жылы Джаффридің алғашқы аспаздық кітабы – «Үнді тағамдарына шақыру» жарық көрді. 1970 жылдары ол Джеймс А. Бёрд аспаздық мектебінде де, Манхэттендегі пәтерінде де үнді тағамдарын дайындау бойынша сабақтар берді. Ол BBC телеарнасы үшін үнді тағамдарын дайындау туралы бағдарлама жүргізуге шақырылды. 1986 жылы Манхэттенде ол ұсынған рецепттер негізінде «Дават» рестораны ашылды.
Jaffrey is the author of cookbooks of Indian, Asian, and world vegetarian cuisines. Many have become best sellers; some have won James Beard Foundation awards. She has presented a cooking series on television, including Madhur Jaffrey's Indian Cookery in 1982, Madhur Jaffrey's Far Eastern Cookery in 1989 and Madhur Jaffrey's Flavours of India in 1995. She lives in Manhattan and has a home in upstate New York. As a result of the success of her cookbooks and TV, Jaffrey developed a line of mass marketed cooking sauces. Ironically, she did not cook at all as a child growing up in Delhi. She had almost never been in the kitchen and almost failed cooking at school. Her editor Judith Jones claimed in her memoirs that Jaffrey was an ideal cookbook writer precisely because she had learned to cook childhood comfort food as an adult, and primarily from written instructions. In the 1960s, after her award winning performance in Shakespeare Wallah, she became known as the "actress who could cook". After an article about her and her cooking appeared in the New York Times in 1966, she received a book contract from an independent editor to write a book on Indian cooking. Jaffrey started compiling all the recipes learnt by her through correspondence with her mother and adapted for the American kitchen. Due to a period of rapid consolidation in the American publishing industry, the book went to Harcourt Brace Jovanovich but got no attention there either. Jaffrey took the book to her friend, Ved Mehta, who in turn mentioned it to publisher André Schiffrin. Schiffrin passed on the book to Knopf editor Judith Jones, who had championed Julia Child's cookbook at a time when no other publisher would touch it. Judith Jones snapped up the book immediately, only asking Jaffrey to add serving suggestions and menus for people not familiar with Indian cooking. In 1973 An Invitation to Indian Cooking was published, Jaffrey's first cookbook. During the 1970s, she taught classes in Indian cooking, both at the James A. Beard School of Cooking and in her Manhattan apartment. She was hired by the BBC to present a show on Indian cooking. In 1986, the restaurant Dawat opened in Manhattan using recipes that she provided.
Марапаттар
1965 жылы Берлин халықаралық кинофестивалінде «Шекспир Уолла» фильміндегі рөлі үшін «Үздік әйел актер» сыйлығын алды. Оның аспаздық кітаптары барлығы 7 Джеймс Бирд қоры сыйлығына ие болды, оның ішінде «Индиялық тамаққа шақыру» кітабы үшін «Аспаздық кітаптар залының атағы» және 1982-2016 жылдар аралығында бір номинация. 2023 жылы ол Джеймс Бирд қорының өмір бойы жетістіктері үшін берілетін сыйлығын алды. «Жаңа Йорк әйелдер кино және теледидар қауымдастығы» ұсынған 2000 жылғы «Муза» сыйлығы. 2004 жылғы 11 қазанда «Ұлыбритания, Үндістан және АҚШ арасындағы мәдени қарым-қатынастарды дамытуға кино, теледидар және аспаздық өнер саласындағы еңбегі үшін» Құрметті CBE орденімен марапатталды.
Best Actress from the Berlin International Film Festival in 1965 for her performance in Shakespeare Wallah. Her cookbooks have received a total of 7 James Beard Foundation Awards, including "Cookbook Hall of Fame" for "An Invitation to Indian Cooking", and one additional nomination, between 1982 and 2016. In 2023, she received the James Beard Foundation's Lifetime Achievement Award
Muse Award presented by New York Women in Film & Television in 2000. Honorary CBE awarded on 11 October 2004 "in recognition of her services to cultural relations between the United Kingdom, India and the United States, through her achievements in film, television and cookery".
Отбасы
Джаффридің Саид Джаффримен некесінен үш қызы бар: Зия, Мира және Сакина. Саид Джаффридің 1998 жылғы «Саид: Актердің сапары» атты автобиографиясы олардың өмірінің алғашқы жылдарындағы қарым-қатынасын сипаттайды. Зия Джаффри Нью-Йорк қаласындағы The New School-де шығармашылық жазу кафедрасының штаттағы оқытушысы. Ол The New York Times және The Washington Post сияқты газеттерге материалдар жазған. Оның туындылары The Nation, Vogue және Elle журналдарында жарияланған. Ол 1996 жылы «Көрінбейтіндер: Үндістан евнухтары туралы әңгіме» кітабының авторы, онда ол 1984 жылы Делидегі отбасылық тойда алғаш рет кездескен хиджра қауымын зерттейді. 2013 жылы ол Оңтүстік Африканың ЖИТС эпидемиясы туралы «Жаңа апартеид» атты кітабын шығарды. Мира Джаффри Огайо штатындағы Оберлин колледжін қытайтану мамандығы бойынша бітірген. Ол Нью-Джерси штатының Джерси-Сити қаласындағы Learning Community Charter School музыка бөлімінде сабақ береді. 2005 жылы ол Қытайға «Fine Rain: Politics and Folk Songs in China» деректі фильмін түсіруге барды, ол Қытайды халық әндері арқылы зерттейді. Мира Крейг Бомбардьеге үйленген және олардың Рохан Джаффри есімді ұлдары бар. Сакина Джаффри қытай мәдениетіне деген құмарлығын үлкен әпкесі Мирадан алған. Ол Нью-Йорктегі Вассар колледжін қытайтану мамандығы бойынша бітіріп, жиырма жасында Тайваньда тұрған. Ол актриса, американдық «Карточкалар үйі» телесериалындағы Линда Васкес рөлімен танымал. Ол күйеуі, журналист Франсис Уилкинсон және екі баласы Кассиус пен Джамиламен бірге Нью-Йорктегі Ньяк қаласында тұрады. Мадхур Джаффри британдық журналист Рохит Джаггидің және оның әдеби сыншы әпкесі Майя Джаггидің тәтесі, олардың анасы Джаффридің үлкен әпкесі Лалит. Джаффри дүниежүзіндегі ең үздік теориялық статистиктердің бірі саналған, қайтыс болған Рагху Радж Бахадурдың (1924–1997) туысы, сондай-ақ оның әпкесі, қайтыс болған Шила Дхардың (1929–2001) туысы. Шила Дхар өзінің «Міне, сізді кіммен таныстырғым келеді» (1995) атты естеліктерінде әкесімен болған қиын қарым-қатынасын айтады, ол Джаффридің естеліктерінде Шиббудада деп аталады.
Jaffrey has three daughters from her marriage to Saeed Jaffrey: Zia, Meera and Sakina. Saeed Jaffrey's autobiography Saeed: An Actor's Journey (1998) describes their relationship in the early years of his life. Zia Jaffrey is a part time assistant professor of Creative Writing at The New School in New York City. She has written for newspapers like The New York Times and The Washington Post. Her work has also appeared in magazines like The Nation, Vogue, and Elle. She is the author of The Invisibles: A Tale of Eunuchs of India (1996) that explores the hijra community, whom she first encountered at a family wedding in Delhi in 1984. In 2013 she published The New Apartheid, a book on South Africa's AIDS epidemic. Meera Jaffrey graduated from Oberlin College, Ohio, with a major in Chinese studies. She teaches in the Music Department of the Learning Community Charter School in Jersey City, New Jersey. In 2005 she traveled to China to shoot a documentary film, Fine Rain: Politics and Folk Songs in China, that explores China through its folk songs. Meera is married to Craig Bombardiere and the two have a son, Rohan Jaffrey. Sakina Jaffrey picked up her love of Chinese culture from her elder sister, Meera. She graduated from Vassar College, New York with a major in Chinese studies and lived in Taiwan in her twenties. She is an actress, best known for her role as Linda Vasquez in the American television series House of Cards. She lives in Nyack, New York, with her husband, Francis Wilkinson, a journalist, and their two children, Cassius and Jamila. Madhur Jaffrey is the aunt of the British journalist Rohit Jaggi and his sister the literary critic Maya Jaggi, their mother being Jaffrey's elder sister, Lalit. Jaffrey is cousin to the late Raghu Raj Bahadur (1924–1997), considered to be one of the world's top theoretical statisticians, and his sister, the late Sheila Dhar (1929–2001) In her memoirs Here's Someone I'd Like You to Meet (1995), Sheila Dhar recounts her difficult relationship with her father, referred to as Shibbudada in Jaffrey's own memoirs, Climbing the Mango Trees.