Кіріспе
Дублиндегі өнер мұражайы, Ирландия. Ирландияның Ұлттық галереясы (Gailearaí Náisiúnta na hÉireann) ирланд және еуропалық өнердің ұлттық жинағына ие. Ол Дублиннің орталығында, Меррион алаңында, Лейнстер үйінің қасында және Клэр көшесінде екі кіреберісімен орналасқан. Галерея 1854 жылы құрылып, он жылдан кейін есігін ашты. Галереяда ирланд суреттерінің кең және көрнекті жинағы бар, сонымен қатар итальяндық барокко және голланд суретшілерінің туындыларымен де танымал. Қазіргі директоры – Каролина Кэмпбелл.
The National Gallery of Ireland (Gailearaí Náisiúnta na hÉireann) houses the national collection of Irish and European art. It is located in the centre of Dublin with one entrance on Merrion Square, beside Leinster House, and another on Clare Street. It was founded in 1854 and opened its doors ten years later. The gallery has an extensive, representative collection of Irish paintings and is also notable for its Italian Baroque and Dutch masters painting. The current director is Caroline Campbell.
Тарих
1853 жылы Дублиндегі Лайнстер үйінің ауласында Ұлы өнеркәсіптік көрме өтті. Көрменің ең танымал экспонаттарының бірі – теміржол империясының иесі Уильям Дарған ұйымдастырған және қаржылаған көркем туындылардың мол жиынтығы болды. Келушілердің ынтасы өнерге деген қоғамдық сұранысты көрсетті, сол себепті Дарғанға деген алғыс ретінде тұрақты қоғамдық өнер коллекциясын құру туралы шешім қабылданды. Бұл ұсыныстың бастамашысы – адвокат Джон Эдвард Пигот (1822–1871), Ирландияның Бас судьясы Дэвид Ричард Пиготтың ұлы, ол галереяның алғашқы директорларының бірі болды. Ұлттық галереяның фасады Лейнстер үйінің қарамағындағы Ирландия Ұлттық мұражайының Табиғат тарихы ғимаратының үлгісімен салынған. Ғимараттың жобасын Фрэнсис Фоук жасады, ол Чарльз Лэньонның бастапқы жоспарларын негізге алды, және 1864 жылы құрылысы аяқталып, ашылды. Осы шарада Генри Вон Дж.М.У. Тернердің 31 акварелін қаңтар айында ғана көрмеге қою шартымен қалдырды, бұл оларды күн сәулесінің зиянды әсерінен қорғау мақсатында жасалды. Қазіргі заманғы жарықтандыру технологиясы бұл талапты қажетсіз еткенімен, галерея Вауганның мұрасын қаңтар айында ғана көрсету дәстүрін сақтап келеді, ал бұл көрме ерекше оқиға ретінде қарастырылады. Тағы бір маңызды мұра – 1914 жылдан бері галерея директоры болған Хью Лейнның (1875–1915) қайтысынан кейін қалған мол сурет коллекциясы және оның қалған мүлкінің бір бөлігі. Лейн қоры осы күнге дейін өнер туындыларын сатып алуға үлес қосуда. Галерея ісіне қатысудан басқа, Хью Лейн қазіргі заманғы өнер галереясын ашуды армандаған, бұл арманы оның өлімінен кейін Хью Лейн галереясы ашылуымен орындалды. Джордж Бернард Шоу да үлкен мұра қалдырды, өзінің жастық шағында өткізген уақытына деген алғысы ретінде галереяға өзінің кірісінің үштен бір бөлігін сыйлады. 1962 жылы галерея Фрэнк Дюберидің (Қоғамдық жұмыстар кеңсесі) жобалауымен жаңа қанатты қосып кеңейтілді. Бұл қанат 1968 жылы ашылды және қазір Бейт қанаты деп аталады. 1978 жылы галерея үкіметтен Честер Биттидің ұлтқа сыйлаған суреттерін алды, ал 1987 жылы Суини мұрасы Пикассо мен Джек Б. Йейтстің суреттерін қоса алғанда, он төрт өнер туындысын сыйлады. Сол жылы галереяға Рассборо Хаустың мазмұнының бір бөлігі қайтадан сыйланды, Альфред Бейт 17 шедеврді сыйлады, олардың ішінде Веласкес, Мурильо, Стин, Вермеер және Рейберн суреттері бар. 1990 жылдары жоғалған Караваджоның «Христостың тұтқындалуы» атты суреті Дублиндегі Лисон көшесіндегі иезуиттердің оқу орнында галереяның аға консерваторы Серджио Бенедетти табалды. Иезуиттер бұл суретті галереяда көрсетуге рұқсат берді, және оның табылуы бүкіл елде қызығушылық тудырды. Сурет 2010 жылдың ақпан айынан шілде айына дейін Караваджоның 400 жылдығына орай итальяндық галереяға берілді. 1997 жылы Энн Йейтс өзінің ағасы Джек Йейтстің эскиздерін сыйлады, ал галереяда қазір Йейтс мұражайы бар. Белгілі өнер сыншысы Денис Махон өзінің бай коллекциясының бір бөлігін галереяға сыйлауға уәде берді, және оның уәде еткен мұрасынан сегіз картина тұрақты түрде көрсетілуде, оның ішінде Герчиноның «Жақып Жүсіптің ұлдарын жарылқады» картинасы бар.
Мыңжылдық қанаты
2002 жылы «Миллениум» деп аталған жаңа қанат ашылды. Бұрынғы екі кеңейтімнен өзгеше, бұл жаңа қанаттың көшеге қараған жағы бар, ал ағылшын сәулетшілері Бенсон мен Форсайт оған Боуэрс Уитбед, Портленд тасынан жасалған әсерлі фасады мен кең атриум сыйлады. Алғашқы жобаға көрші орналасқан грузин стиліндегі террасалық үйді және оның бал залының шағын үйлерін бұзу кірген; алайда, Ирландияның жоспарлау шағымдарын қарау органы An Bord Pleanála оларды сақтап қалуды талап етті.
Бас даму жоспары
2011 жылдың наурыз айында Қоғамдық жұмыстар басқармасы (OPW), галереямен бірлесіп, Меррион алаңындағы тарихи кешенде Дарган (1864) және Миллтаун (1903) қанаттарының құрылымын жөндеу және жаңарту қажеттілігін жою мақсатында жұмыс бастады, сонымен қатар қажетті қосымша үй-жайлар да жасалды. Жұмыс бағдарламасының бірінші кезеңі Дарган қанатының шатырын демонтаждау және жаңасымен ауыстыруды қамтыды. Жобаның келесі екі кезеңінде Миллтаун қанатының шатыры ауыстырылып, екі ғимараттың құрылысы мен инженерлік жүйелері кеңейтілді, осы ретте олардың бастапқы сәні қайта жаңартылды. Екі қанатты қайта жаңарту жұмыстары 2017 жылдың маусым айында аяқталды.
Орналасуы, кіру жолдары мен құрылғылары
Ирландияның Ұлттық галереясы грузиндік стильдегі Дублиннің орталық бөлігінде орналасқан. Екі кіреберіс бар: біреуі Меррион алаңында, екіншісі Клэр көшесінде. Галереяға кіру тегін, көптеген дәрістер, экскурсиялар мен іс-шаралар, сондай-ақ аудиогидтер де ақысыз. Галерея 2013 жылы тегін смартфон қосымшасын іске қосты. 4, 7 және 7а нөміріндегі Дублин автобустары галереяның қасында өтеді. Пирс-стрит DART станциясы және Луас жасыл желісіндегі Доусон аялдамасы бәрі де 5 минуттық жерде. Луас қызыл желісіндегі Эбби-стрит аялдамасы 20 минуттық серуенде. Галереяның сыртында екі dublinbikes станциясы бар: біреуі Клэр көшесінде, екіншісі Меррион алаңының батыс жағында. Барлық галереялар мен кіреберістер мүгедектер коляскасымен және балалар арбасымен кіруге ыңғайлы, ал Меррион алаңының кіреберісінің сыртында мүгедектерге арналған тұрақ орындары бар. Көру және есту қабілеті бұзылған адамдар үшін экскурсиялар үнемі ұйымдастырылады. Көрушілердің иесіндегі иттерге галереяға кіруге рұқсат етіледі. Дәріс залы, аудиовизуалды бөлме және галерея дүкені есту қабілеті бұзылған адамдарға арналған индукциялық жүйемен жабдықталған.
Басты беттер
Жинақта 14 000-ға жуық өнер туындысы бар, оның ішінде шамамен 2 500 майлы бояумен салынған картина, 5 000 сурет, 5 000 гравюра, сондай-ақ мүсіндер, жиһаз және өнердің басқа да түрлері бар.
Кітапхана және мұрағат жинақтары
Ирландия Ұлттық галереясының кітапханасы мен мұрағат жинақтары өнер тарихын зерттеу үшін бірегей және тарихи маңызы бар жинақтарды қамтиды. Бұл жинақтардың бастауы осы мекеме құрылғаннан бергі бір жүз алпыс жылдан астам уақытқа дейін жетеді. Көркем өнердің классикалық кезеңдерінен бастап қазіргі заманға дейінгі түрлерін қамтитын бұл жинақтар Ұлттық жинақтың маңызды зерттеу бөлігі болып табылады. Кітапхана мен мұрағаттың дамуына негізінен мемлекеттік қаржыландыру және жомарт меценаттардың жекелеген сыйлықтары көмектесті. Көпшілікке ашық, оның орта ғасырдан бергі Батыс Еуропа өнерінің тарихына қатысты аса бай жинақтары бар, ал Ирландия және Италия өнеріне қатысты жинақтары кең көлемді. Жинақтың жалпы көлемі 100 000-нан астам жарияланған томды құрайды, сонымен қатар маңызды мұрағаттық материалдар да бар.