Француз актрисасы: Мадмуазель Ланж өмірі мен сахна жолы

Кіріспе

Француз актрисасы Анн Франсуаза Элизабет Ланж (17 қыркүйек 1772 – 25 мамыр 1816, Флоренция) – «Комеди Франсез» театрының француз актрисасы және француз Директориясының «Merveilleuse» атымен танымал. Оның сахналық аты – Ланж ханым.

Өмір

Ол Генуяда, Шарль Антуан Ланж (немесе Л’Анж) мен Мари Роза Питроның қызы болып дүниеге келді. Осылайша ол сахнаға өте жас кезінде ата-анасының труппаларында балалар рөлінде тұңғыш рет шықты. 1776 жылы отбасы Льеж театрына қабылданды, ал 1784 жылы Гент театрында жұмысқа орналасты. 1787 жылы Млль Ланж Маргарита Бруне труппасында Тур театрына қабылданды. 1788 жылдың 2 қазанында ол Вольтердің «Шотландиялық» пьесасындағы Линдан рөлінде Француз комедиясында ресми дебют жасады. Содан кейін ол Сент-Фоидің «Жаңылмайтын болжам» пьесасында Люсиндені ойнады. 1791 жылы Мари Жозеф Шеньенің «Карл IX» антидіндік және антимонархиялық пьесасының қойылымы Француз театры труппасын екіге бөліп, Млль Ланж Тальма басқаратын «патриоттар» тобына қосылды, ол Ришелье көшесінде (қазіргі Comédie Française) орналасты. Алайда, ол өз талантының толыққанды бағаланбағанын сезініп, тез арада Фобур Сен-Жермен театрында (қазіргі Театр де Льодеон деп аталатын Театр де Ла Насьон) құрылған «аристократтар» фракциясына көшті. 1793 жылдың 24 ақпанында ол Жан-Франсуа Коллин д’Арлевильдің «Ескі бойдақ» пьесасындағы Лора рөлін ойнады және сол жылы труппа мүшесі болды. Ол Николас Луи Франсуа де Неуфшатоның «Памела, немесе Ұятсыздыққа тойтарыс» пьесасындағы атау рөлінде сәтті ойнады, бұл «Памела стиліндегі» сабан шапандарға сұраныс тудырды, бірақ пьесаның роялистік көзқарастары осы театрдың жабылуына және автор мен актерлердің Қоғамдық қауіпсіздік комитетімен тұтқындалуына әкелді. Млль Ланж алғашқыда Сент-Пелагия түрмесіне қамалды, бірақ бірнеше ай тұтқында болғаннан кейін, ол Бельом пансионасына (өзінің аспазы, қызметшісі және әйелінің қызметшісімен бірге) ауысуға қол жеткізді. Ол жерде банкир Монцтың қаржысының арқасында үлкен шаруашылықты ұстап тұруға мүмкіндік алды, ал пансионаның алды көше оны көруге келгендерге толы болды. Ол сонымен қатар rue Saint Georges көшесінде жеке үй сатып алды. Бір шағымнан кейін Фукье Тинвилль тергеу бастады, ол Жак Бельгомның тұтқындалуына және Бельом пансионасының жабылуына әкелді. Млль Ланж қайтадан түрмеге түсті, бірақ жоғары лауазымды достары оған гильотинадан құтылуға көмектесті. Ол 9-шы Термидордан кейін босатылып, Фейдо театрындағы әріптестеріне қосылды. Ол Директория кезінде сәнді өмір салған, өзін-өзі «Борегард графы» деп жариялаған, республика армиясын жабдықтау арқылы байлық жинаған, бірақ ақырында кредиторлар қуып жүрген, N. Lieuthraudпен байланыста болды. Ол оны Hôtel de Salm-ға орналастырды, ол сатып алған үйлердің бірі, және күніне 10 000 ливрден тұратын жәрдемақымен қамтамасыз етті. Ол сондай-ақ Гамбургтен келген бай банкир Хоппенің сүйіктісі болды, одан 1795 жылы әкесі мойындаған Анна Элизабет Пальмира есімді қыз туды. Алайда, оның Пол Барраспен болған қарым-қатынасы туралы Шарль Лекоктың әйгілі опереттасының либреттосында айтылған мәлімдемеге сену қиын, «Мадам Ангоның қызы», онда Млль Ланж екінші рөлде ойнайды. Оның соңғы сүйіктісі Мишель Жан Симонс болды, ол француз армиясына бельгиялық жеткізуші, одан 1797 жылдың желтоқсанында ұлы туды. 1798 жылы Симонстың әкесі оның досы Жюли Кандейльге үйленді. Симонс ұлын мойындап, Млль Ланжқа үйленді, оны мадам Симонс етіп, оның театрлық мансабына нүкте қойды; ол 1807 жылы бірнеше қойылымға ғана қайта оралды. Симонс 1810 жылы Швейцариядағы Босси шатосында қайтыс болды. Жесір қалған ол өмірінің соңына дейін жалғыздыққа және оның құрметтейтіндерінен алыс өмір сүрді.

She was born in Genoa, the daughter of Charles Antoine Lange (or L'Ange) and Marie Rose Pitrot, itinerant musicians and actors putting on shows right across Europe. She thus made her stage debut very young in child roles in her parents' companies. In 1776, the family was taken on at the theatre at Liège, and in 1784, they found themselves taken on at the theatre in Ghent. In 1787, Mlle Lange was taken on at the theatre at Tours in Marguerite Brunet's company. On 2 October 1788, she made her official debut at the Comédie Française in the role of Lindane in L'Écossaise by Voltaire. She next played Lucinde in L'Oracle by Saint Foix. In 1791, the production of the anti religious and anti monarchical play Charles IX by Marie Joseph Chénier divided the company of the Théâtre Français, with Mlle Lange joining the "patriots" group under Talma, which set itself up at rue de Richelieu (the present home of the Comédie Française). However, thinking her talents were not being fully recognized there, she quickly moved to the "aristocrats" faction that had set itself up at the Théâtre du Faubourg Saint Germain (renamed the Théâtre de la Nation, now known as the Théâtre de l'Odéon). On 24 February 1793, she played Laure in Le Vieux Célibataire by Jean François Collin d'Harleville, becoming a sociétaire later that year. She had a triumph in the eponymous role in Paméla ou la Vertu récompensée (Pamela or Virtue Rewarded) by Nicolas Louis François de Neufchâteau, setting a fashion for straw hats known as "à la Paméla", but the play's royalist overtones led to this theatre being shut down and the author and actors arrested by the Committee of Public Safety. Mlle Lange was at first imprisoned in the prison de Sainte Pélagie until, after a few months in captivity, she managed to arrange her transfer to the pension Belhomme (along with her cook, her valet and her lady's maid). There she was able to maintain a large household thanks to funds from the banker Montz, filling the street outside with those coming to visit her. She also bought a hôtel particulier on rue Saint Georges. In the wake of a denunciation, Fouquier Tinville opened an enquiry which led to the arrest of Jacques Belhomme and the closure of the pension Belhomme. Mlle Lange returned to prison, but her friends in high places helped her to evade the guillotine. She was freed after 9th Thermidor and rejoined her fellow actors at the Théâtre Feydeau. She continued to live the high life under the Directory, having a liaison with the rascally arriviste N. Lieuthraud, the self proclaimed "marquis de Beauregard", who had made a fortune as supplier to the armies of the republic, but eventually disappeared, pursued by creditors. He housed her at the Hôtel de Salm, one of the houses he had acquired, and maintained her there on an allowance said to be 10,000 livres a day. She was also the mistress of a rich banker from Hamburg, Hoppé, bearing him a daughter, Anne Élisabeth Palmyre, who was recognized by her father in 1795. It is improbable, however, that she had an affair with Paul Barras as is claimed in the libretto of the famous operetta by Charles Lecocq, La Fille de madame Angot, in which Mlle Lange appears in a secondary role. Her final lover was Michel Jean Simons, a Belgian supplier to the French army, with whom she had a son in December 1797. In 1798, Simons' father married her friend Julie Candeille. Simons recognized their son and married Mlle Lange, making her Madame Simons and putting an end to her theatrical career; she reappeared only for a few performances in 1807. Ruined, Simons died in 1810 in his château de Bossey in Switzerland. Widowed, she assumed a solitary life in obscurity and far from her admirers until her death.

Портреттер

Мл. Ланге көптеген суретшілерге поза берді, оның ішінде Париж салонының екі француз суретшісіне. Жан Франсуа Жиль Колсонның "Силвия" шығармасы 1793 жылғы Салонда көрсетілді. Суретшінің замандасы Жиродет Триосон сол шара үшін "Эндимионның ұйқысы" (Le Sommeil d'Endymion) туындысын жасады. Бірнеше жыл өткен соң Жиродет 1799 жылғы Салонда Мл. Лангені Венера ретінде бейнеледі. Модель жұмыстың өзіне ұнамайтынын жазбаша хат арқылы білдірді. Содан кейін суретші Венера бейнесін Мл. Лангенің Даная ретіндегі портретімен ауыстырды, бұл өнерде үлкен дау-жанжалға айналды. Роберт Леффевр оның портретін Мм. Симон, туған Ланге ретінде, сондай-ақ оның күйеуі Мишель Жан Симонстың портретін салды.