Кіріспе

"Метосалах үшін реквием" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыз жолының" үшінші маусымының он тоғызыншы бөлімі. Сценарийін Джером Биксби жазса, режиссерлік жұмысын Мюррей Голден атқарды. Алғашқы эфирге 1969 жылдың 14 ақпанында шықты. Эпизодта "Энтерпрайз" экипажы өлімсіз адаммен кездеседі. 1969 жылдың 2 қыркүйегінде қайта көрсетілгені, NBC телеарнасындағы осы телесериалдың соңғы ресми көрсетілімі болды. "Жұлдыз жолы" дебюттен кейін үш жыл өткен соң, 8 қыркүйектегі келесі дүйсенбіде синдикацияда пайда болды.

Сюжет

Федерациялық «Энтерпрайз» кемесінің экипажына Ригельдің қауісті қызуы жұқты, оны емдеудің жалғыз жолы – риеталин минералы. Капитан Кирк, бірінші офицер Спок және медициналық офицер доктор МакКой осы затты іздеу үшін Холберг 917 G планетасына түсіп, Флинттің басқаруымен әуедегі роботтың шабуылына ұшырайды. Флинт олардың дереу кетіп қалуын талап етеді, бірақ Кирк «Энтерпрайзға» егер шабуыл жасалса, олардың координаталарына фазерлермен оқ атуға бұйрық береді. Флинт тұйыққа тірелгенін мойындап, риеталин алуға оларға жеткілікті уақыт беруге келіседі. Флинт өзінің күзетші роботы M4-тің көмегін ұсынады, ол минералды жинап, оларды өнер коллекциясының керемет жинағы бар үйіне жетеледі. Спок картиналардың қылқаламмен салынған стилі Леонардо да Винчидің картиналарына ұқсас екенін байқайды, бірақ оның трикодері олардың заманауи материалдардан жасалғанын көрсетеді. Олар Флинттің жас қамқоршысы Рейна Капекпен танысады, оның ата-анасы, Флинттің айтуынша, оның қызметкерлері болған. Флинттің ұсынысымен Кирк Рейнамен бильярд ойнайды, ал олар Споктың фортепианода орындаған вальске билейді. Музыка, әрине, Иоганнес Брамстың қолымен жазылған, бірақ қазіргі заманғы сиямен. M4 риеталин контейнерін әкеледі, бірақ ол ирилиймен ластанғандықтан пайдасыз. Флинт кешірім сұрап, M4-ті тағы да риеталин іздеуге шығарады. Кирк Рейнаны сүйгенде, M4 оған шабуылдайтын сияқты реакция жасайды. Спок оны фазерімен жояды. «Энтерпрайз» Флинт пен Рейна туралы ешқандай ақпарат таба алмағанын хабарлайды. Трикодерлік сканер Флинттің 6000 жылдан астам өмір сүргенін көрсетеді. Рейна Киркпен қоштасуға келеді, ол оған ғашық болған және онымен бірге келуін өтінеді. МакКой Флинттің зертханасында өңделгеннен кейін риеталиннің жоғалып кеткенін айтады. Спок трикодерлік көрсеткіштерді зертханалық бөлмеге дейін қадағалайды, онда риеталин ғана емес, сонымен қатар «Райна» деп белгіленген және оның бұрынғы нұсқаларын көрсететін басқа нөмірлері бар бірнеше андроид денелері де бар. Флинт шындықты айтады. Ол б.з.д. 3834 жылы дүниеге келген. Флинт шайқаста қаза тапқаннан кейін өле алмайтынын білген. Флинт Матусалах, Ескендір Зұлқарнайн, Сүлеймен, Бетаниялық Лазар, Леонардо да Винчи, Брамс және тағы да басқалар сияқты «мыңдаған жылдар» өмір сүрген. Ол Рейнаны өзінің өлмейтін серігі етіп жасап, Киркті оған сүйіспеншілік танытуды үйрету үшін пайдаланған. «Энтерпрайз» экипажының оны және оның орнын ашуы мүмкін деген қорқынышпен Флинт «Энтерпрайзды» орбитадан жоғалтып, оны зертханасында үстел үстіндегі миниатюра ретінде қайта пайда болады, экипаж мүшелері тоқтатылған анимацияда. Ол оларды 2000 жылға дейін осылай ұстап тұруды жоспарлайды. Рейна бөлмеге кіріп, қарсылық білдіреді, сондықтан ол жұлдыздық кемені бұрынғы күйіне қайтарады. Кирк Рейнаға деген махаббатын білдіріп, онымен бірге келуін өтінгенде, олар Рейнаны иелену үшін Флинтпен қақтығысады. Рейна оларды тоқтатып, өзінің болашағын өзі таңдауға құқылы екенін мәлімдейді, содан кейін Кирк пен Флинтке зиян келтіруден қорқып, шешімсіздіктен қаза табады. «Энтерпрайзға» оралғаннан кейін МакКой бұрынғы трикодерлік сканерлеуден алынған мәліметтерге сәйкес, Флинт Жер атмосферасынан кеткеннен бері қалыпты түрде қартайып келеді және жақын арада қайтыс болады. Кирк Рейнаның тағдырына қатысты өкінішпен айтқаннан кейін үстелінде ұйықтап қалады, ал Спок оның санасына «ұмыту» ұсынысын енгізеді.

Өндіріс және қабылдау

Рейнаның тегі "Капек" – "робот" терминін ұсынған Карел Чапектің есімімен байланысты Капек сөзінің анаграммасы.

Қабылдау

2010 жылы The A.V. Club журналының редакторы Зак Хэндлен Ригеллиан қызуының сюжетін ойдан шығарылған деп сынады және Флинттің тарихтағы көптеген белгілі адамдар екендігі оның өшпестігін жасыру үшін жасырын өмір сүргенімен мүлдем үйлеспейтінін, тіпті қарама-қайшы екенін жазды. Ол соңғы сахнаның жарқын тұсы болғанымен, Кирктің Рейнаға деген сезімі оның мінезіне сай келмейтіндіктен, сене алмайтындай болып көрінетінін айтты. Эпизодқа "C" бағасын беріп, оны "есте қалмайтын" деп қорытындылады. 2017 жылы Den of Geek "Метосалахқа реквиемді" "Жұлдыз жолы: Бастапқы серия" эпизодтарының арасындағы 15-ші "нашар" деп санады, Хэндленнің Керктің небәрі төрт сағаттың ішінде Рейнаға терең ғашық болуы туралы пікірін қолдады.

Талдау

Фантастика және ғылыми фантастика ғалымы Эйс Г. Пилкингтонның пікірінше, "Метосалахқа реквием" – 1956 жылғы "Тыйым салынған планета" фильмінің "Жұлдызды жол" бейімдемесі. Актриса Энн Фрэнсис "Жұлдызды жол" авторы Джин Родденберридің оған "Тыйым салынған планета" фильмінен кейбір идеяларды алу туралы айтқанын хабарлады. Күшті жалғыз өмір сүруші Флинт, Просперо мен Мафусалаға негізделгендей көрінеді. Бұл жолы Габриэла Фрескез сомдады, ал Спок Кирктің естелігін ми жарақаты мен тәжірибелік препараттың әсерінен әлсіретіп жойды. "Жұлдызды жол жалғасады" түпнұсқа "Жұлдызды жол" сериясының соңынан тікелей жалғасқандықтан, "Ақ Ирис" шамамен "Метосалахқа реквием" оқиғасынан кейін бірнеше апта өткен соң болған болуы керек.

Үйдегі бейнефильмдер

Бұл эпизод 1993 жылдың 21 желтоқсанында Жапонияда «Жұлдызды жол: Түпкі серия» 3-ші маусымның толық LaserDisc жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Осы және басқа эпизодтардың трейлері де қосылды, эпизодта ағылшын және жапон тілдерінде дыбыс жолдары бар болды.