Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Метосалах үшін реквием" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыз жолының" үшінші маусымының он тоғызыншы бөлімі. Сценарийін Джером Биксби жазса, режиссерлік жұмысын Мюррей Голден атқарды. Алғашқы эфирге 1969 жылдың 14 ақпанында шықты. Эпизодта "Энтерпрайз" экипажы өлімсіз адаммен кездеседі. 1969 жылдың 2 қыркүйегінде қайта көрсетілгені, NBC телеарнасындағы осы телесериалдың соңғы ресми көрсетілімі болды. "Жұлдыз жолы" дебюттен кейін үш жыл өткен соң, 8 қыркүйектегі келесі дүйсенбіде синдикацияда пайда болды.
"Requiem for Methuselah" is the nineteenth episode of the third season of the American science fiction television series Star Trek. Written by Jerome Bixby and directed by Murray Golden, it was first broadcast on February 14, 1969. In the episode, the crew of the Enterprise encounters an immortal human. Its repeat broadcast, on September 2, 1969, was the last official telecast of the series to air on NBC. Star Trek immediately appeared in syndication on the following Monday, September 8, a full three years after its debut.
Сюжет
Федерациялық «Энтерпрайз» кемесінің экипажына Ригельдің қауісті қызуы жұқты, оны емдеудің жалғыз жолы – риеталин минералы. Капитан Кирк, бірінші офицер Спок және медициналық офицер доктор МакКой осы затты іздеу үшін Холберг 917 G планетасына түсіп, Флинттің басқаруымен әуедегі роботтың шабуылына ұшырайды. Флинт олардың дереу кетіп қалуын талап етеді, бірақ Кирк «Энтерпрайзға» егер шабуыл жасалса, олардың координаталарына фазерлермен оқ атуға бұйрық береді. Флинт тұйыққа тірелгенін мойындап, риеталин алуға оларға жеткілікті уақыт беруге келіседі. Флинт өзінің күзетші роботы M4-тің көмегін ұсынады, ол минералды жинап, оларды өнер коллекциясының керемет жинағы бар үйіне жетеледі. Спок картиналардың қылқаламмен салынған стилі Леонардо да Винчидің картиналарына ұқсас екенін байқайды, бірақ оның трикодері олардың заманауи материалдардан жасалғанын көрсетеді. Олар Флинттің жас қамқоршысы Рейна Капекпен танысады, оның ата-анасы, Флинттің айтуынша, оның қызметкерлері болған. Флинттің ұсынысымен Кирк Рейнамен бильярд ойнайды, ал олар Споктың фортепианода орындаған вальске билейді. Музыка, әрине, Иоганнес Брамстың қолымен жазылған, бірақ қазіргі заманғы сиямен. M4 риеталин контейнерін әкеледі, бірақ ол ирилиймен ластанғандықтан пайдасыз. Флинт кешірім сұрап, M4-ті тағы да риеталин іздеуге шығарады. Кирк Рейнаны сүйгенде, M4 оған шабуылдайтын сияқты реакция жасайды. Спок оны фазерімен жояды. «Энтерпрайз» Флинт пен Рейна туралы ешқандай ақпарат таба алмағанын хабарлайды. Трикодерлік сканер Флинттің 6000 жылдан астам өмір сүргенін көрсетеді. Рейна Киркпен қоштасуға келеді, ол оған ғашық болған және онымен бірге келуін өтінеді. МакКой Флинттің зертханасында өңделгеннен кейін риеталиннің жоғалып кеткенін айтады. Спок трикодерлік көрсеткіштерді зертханалық бөлмеге дейін қадағалайды, онда риеталин ғана емес, сонымен қатар «Райна» деп белгіленген және оның бұрынғы нұсқаларын көрсететін басқа нөмірлері бар бірнеше андроид денелері де бар. Флинт шындықты айтады. Ол б.з.д. 3834 жылы дүниеге келген. Флинт шайқаста қаза тапқаннан кейін өле алмайтынын білген. Флинт Матусалах, Ескендір Зұлқарнайн, Сүлеймен, Бетаниялық Лазар, Леонардо да Винчи, Брамс және тағы да басқалар сияқты «мыңдаған жылдар» өмір сүрген. Ол Рейнаны өзінің өлмейтін серігі етіп жасап, Киркті оған сүйіспеншілік танытуды үйрету үшін пайдаланған. «Энтерпрайз» экипажының оны және оның орнын ашуы мүмкін деген қорқынышпен Флинт «Энтерпрайзды» орбитадан жоғалтып, оны зертханасында үстел үстіндегі миниатюра ретінде қайта пайда болады, экипаж мүшелері тоқтатылған анимацияда. Ол оларды 2000 жылға дейін осылай ұстап тұруды жоспарлайды. Рейна бөлмеге кіріп, қарсылық білдіреді, сондықтан ол жұлдыздық кемені бұрынғы күйіне қайтарады. Кирк Рейнаға деген махаббатын білдіріп, онымен бірге келуін өтінгенде, олар Рейнаны иелену үшін Флинтпен қақтығысады. Рейна оларды тоқтатып, өзінің болашағын өзі таңдауға құқылы екенін мәлімдейді, содан кейін Кирк пен Флинтке зиян келтіруден қорқып, шешімсіздіктен қаза табады. «Энтерпрайзға» оралғаннан кейін МакКой бұрынғы трикодерлік сканерлеуден алынған мәліметтерге сәйкес, Флинт Жер атмосферасынан кеткеннен бері қалыпты түрде қартайып келеді және жақын арада қайтыс болады. Кирк Рейнаның тағдырына қатысты өкінішпен айтқаннан кейін үстелінде ұйықтап қалады, ал Спок оның санасына «ұмыту» ұсынысын енгізеді.
The crew of the Federation starship Enterprise is struck with deadly Rigellian fever, for which the only treatment is the mineral ryetalyn. Captain Kirk, first officer Spock and medical officer Dr. McCoy beam down to the planet Holberg 917 G in search of the substance and are attacked by an airborne robot, which is called off by its master, Flint. Flint demands they leave immediately, but Kirk orders the Enterprise to fire phasers on their coordinates if they are attacked. Acknowledging a stalemate, Flint agrees to let them remain long enough to obtain the ryetalyn. Flint offers the help of his sentry robot M4 to gather the mineral and escorts them to his home, which has an impressive art collection. Spock notices that the brushwork of the paintings is identical to Leonardo da Vinci's, but his tricorder indicates that they are made with modern materials. The party is introduced to Flint's young ward, Rayna Kapec, whose late parents, according to Flint, were employees of his. On Flint's suggestion, Kirk plays billiards with Rayna, and they dance to a waltz played on the piano by Spock. The music, apparently in the hand of Johannes Brahms, is written with modern ink. M4 returns with a container of ryetalyn, but it is contaminated with irilium, and therefore useless. Flint apologizes and accompanies M4 on a search for more ryetalyn. When Kirk kisses Rayna, M4 reacts as if he were attacking her. Spock destroys it with his phaser. The Enterprise reports that no information can be found on Flint or Rayna. A tricorder scan reveals that Flint is over 6,000 years old. Rayna comes to say goodbye to Kirk, who has fallen in love with her and begs her to accompany him. McCoy tells them that after being processed in Flint's laboratory, the ryetalyn vanished. Spock follows tricorder readings to a laboratory chamber containing not only the ryetalyn, but a number of android bodies, all labeled "Rayna" and with a different number indicating earlier versions of her. Flint reveals the truth. He was born in 3834 BC, and after falling in battle discovered he could not die. Flint has lived "lifetimes" as Methuselah, Alexander the Great, Solomon, Lazarus of Bethany, Leonardo da Vinci, Brahms, and many others. He built Rayna to be his immortal mate and manipulated Kirk into teaching her how to love. Paranoid about the possibility that the Enterprise crew would reveal him and his location, Flint causes the Enterprise to disappear from orbit and reappear as a tabletop miniature in his laboratory, with the crewmembers in suspended animation. He proposes to keep them that way for up to 2,000 years. Rayna happens into the room and vehemently objects, so he restores the starship to its previous state. When Kirk professes his love for Rayna and pleads with her to leave with him, a fight breaks out between him and Flint for the possession of Rayna. Rayna stops them, claiming her right to choose her own future, and then, overwhelmed by indecision for fear of hurting either Kirk or Flint, dies. Back on the Enterprise, McCoy reports that readings from the earlier tricorder scan show that Flint has been aging normally since he left Earth's environment, and will soon die. Kirk falls asleep on his desk after commenting ruefully on Rayna's fate, and Spock places a suggestion to "forget" into his mind.
Өндіріс және қабылдау
Рейнаның тегі "Капек" – "робот" терминін ұсынған Карел Чапектің есімімен байланысты Капек сөзінің анаграммасы.
Rayna's last name, "Kapec", is an anagram of Capek, after Karel Čapek, who introduced the term "robot".
Қабылдау
2010 жылы The A.V. Club журналының редакторы Зак Хэндлен Ригеллиан қызуының сюжетін ойдан шығарылған деп сынады және Флинттің тарихтағы көптеген белгілі адамдар екендігі оның өшпестігін жасыру үшін жасырын өмір сүргенімен мүлдем үйлеспейтінін, тіпті қарама-қайшы екенін жазды. Ол соңғы сахнаның жарқын тұсы болғанымен, Кирктің Рейнаға деген сезімі оның мінезіне сай келмейтіндіктен, сене алмайтындай болып көрінетінін айтты. Эпизодқа "C" бағасын беріп, оны "есте қалмайтын" деп қорытындылады. 2017 жылы Den of Geek "Метосалахқа реквиемді" "Жұлдыз жолы: Бастапқы серия" эпизодтарының арасындағы 15-ші "нашар" деп санады, Хэндленнің Керктің небәрі төрт сағаттың ішінде Рейнаға терең ғашық болуы туралы пікірін қолдады.
In a 2010 review, Zack Handlen of The A. V. Club criticized the Rigellian fever scenario as contrived and wrote that Flint being numerous famous men from history was both completely irrelevant and contradictory to his claim that he had kept a low profile to avoid his immortality being discovered. He said that though the final scene is a highlight, it is undermined by Kirk's obsessive love for Rayna being so out of character as to be unbelievable. He gave the episode a C, summing it up as "forgettable". In 2017, Den of Geek ranked "Requiem for Methuselah" as the 15th "best worst" Star Trek: The Original Series episode, echoing Handlen's criticism that Kirk falling so intensely in love with Rayna over the course of just four hours was highly out of character.
Талдау
Фантастика және ғылыми фантастика ғалымы Эйс Г. Пилкингтонның пікірінше, "Метосалахқа реквием" – 1956 жылғы "Тыйым салынған планета" фильмінің "Жұлдызды жол" бейімдемесі. Актриса Энн Фрэнсис "Жұлдызды жол" авторы Джин Родденберридің оған "Тыйым салынған планета" фильмінен кейбір идеяларды алу туралы айтқанын хабарлады. Күшті жалғыз өмір сүруші Флинт, Просперо мен Мафусалаға негізделгендей көрінеді. Бұл жолы Габриэла Фрескез сомдады, ал Спок Кирктің естелігін ми жарақаты мен тәжірибелік препараттың әсерінен әлсіретіп жойды. "Жұлдызды жол жалғасады" түпнұсқа "Жұлдызды жол" сериясының соңынан тікелей жалғасқандықтан, "Ақ Ирис" шамамен "Метосалахқа реквием" оқиғасынан кейін бірнеше апта өткен соң болған болуы керек.
According to fantasy and science fiction scholar Ace G. Pilkington, "Requiem for Methuselah" is a Star Trek adaptation of the film Forbidden Planet (1956). Actress Anne Francis reported that Gene Roddenberry, the creator of Star Trek, had talked to her about lifting some ideas from Forbidden Planet. Flint, the powerful recluse, seems to be based on Prospero and Methuselah. this time played by Gabriela Fresquez, Spock's removal of Kirk's memory having been loosened by a brain injury and an experimental drug. Since Star Trek Continues follows directly from the end of the original Star Trek series, presumably "The White Iris" occurs only a few weeks after the events of "Requiem for Methuselah".
Үйдегі бейнефильмдер
Бұл эпизод 1993 жылдың 21 желтоқсанында Жапонияда «Жұлдызды жол: Түпкі серия» 3-ші маусымның толық LaserDisc жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Осы және басқа эпизодтардың трейлері де қосылды, эпизодта ағылшын және жапон тілдерінде дыбыс жолдары бар болды.
This episode was released in Japan on December 21, 1993 as part of the complete season 3 LaserDisc set, Star Trek: Original Series log.3. A trailer for this and the other episodes was also included, and the episode had English and Japanese audio tracks.