Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атмосфераның алыстағы нысанның көрінісіне әсері
Atmospheric effects on the appearance of a distant object
Ауа перспективасы, немесе атмосфералық перспективасы, атмосфераның нысанға қатысты, алыстан қарағандағы көрінісіне тигізетін әсерді білдіреді. Нысан мен көруші арасындағы қашықтық артқан сайын, нысан мен оның фоны арасындағы контраст төмендейді, сондай-ақ нысан ішіндегі кез келген белгілердің немесе ерекшеліктердің контрасты да азаяды. Нысанның түстері де қанықтығын жояды және көк түске қарай ығысады, бірақ кейбір жағдайларда (мысалы, күн шығысы немесе бату кезінде) қызғылт түске айналуы мүмкін.
Aerial perspective, or atmospheric perspective, refers to the effect the atmosphere has on the appearance of an object as viewed from a distance. As the distance between an object and a viewer increases, the contrast between the object and its background decreases, and the contrast of any markings or details within the object also decreases. The colours of the object also become less saturated and shift toward the background colour, which is usually bluish, but may be some other colour under certain conditions (for instance, reddish around sunrise or sunset).
Тарих
Атмосфералық перспектива Помпеидің екінші стиліндегі фрескаларда қолданылған, бұл Помпеи стильдерінің бірі, б.з.д. 30 жылға дейін сақталған. Көрікті мысалдарға Италияның Прима-Порта қаласындағы Ливия вилласының бақ бөлмесі фрескасы және бірінші ғасырға жататын Помпея фрескасы «Париж Ида тауында» жатады. Атмосфералық перспективаның әсерін әртүрлі дәрежеде дәлдікпен түсіндіріп, Леон Баттиста Альберти және Леонардо да Винчи сияқты ғалымдар жазған. Соңғысы «Жарияланым», «Мона Лиза» және «Соңғы кешкі ас» сияқты көптеген картиналарында әуе перспективасын қолданды, оның ізбасарлары – Леонардескилер қабылдаған әсерді дәл бейнелеу әдісін енгізді. Өнер тарихшылары сол кезеңдегі Рафаэль сияқты кейбір суретшілердің жұмыстарында атмосфералық перспективаның жоқ екенін атап өтеді, бірақ ол Леонардо сол уақытта енгізген сфумато әдісін қолданды. Әуе перспективасы XV ғасырдағы Нидерланды суреттерінде де қолданылған.
Atmospheric perspective was used in Pompeian Second Style frescos, one of the Pompeian Styles, dating as early as 30 BCE. Notable examples include the Garden Room Fresco from the Villa of Livia in Prima Porta, Italy, and the first century Pompeian fresco Paris on Mount Ida. With varying degrees of accuracy, explanations of the effects of atmospheric perspective were written by polymaths such as Leon Battista Alberti and Leonardo da Vinci. The latter used aerial perspective in many of his paintings such as The Annunciation, the Mona Lisa, and The Last Supper, introducing a technique to paint the effect accurately that was adopted by his followers, the Leonardeschi. Art historians note that it is lacking in works by some artists of the same period, such as Raphael, although he adopted the use of sfumato that was introduced by Leonardo at the same time. Aerial perspective was used in paintings from the Netherlands in the fifteenth century.
Оптика
Күндізгі уақытта заттардың көрінісіне ең көп әсер ететін фактор – көрерменнің көз алдына жарықтың шашырауы, яғни аспан жарығының түсуі. Шашырау ауа молекулаларынан және атмосферадағы су буы, түтін сияқты ірі бөлшектерден пайда болады. Шашырау аспан жарығын нысаннан келетін жарыққа бүркемелі жарық ретінде қосып, нысанның аспанмен арасындағы контрастын төмендетеді. Аспан жарығында көбінесе қысқа толқынды жарыққа қарағанда басқа толқын ұзындықтары аз болады (соның салдарынан аспан көк түсті көрінеді), сондықтан алыстағы заттар көгілдір болып көрінеді.
The major component affecting the appearance of objects during daylight is scattering of light, called sky light, into the line of sight of the viewer. Scattering occurs from molecules of the air and also from larger particles in the atmosphere such as water vapour and smoke. Scattering adds the sky light as a veiling luminance onto the light from the object, reducing its contrast with the background sky light. Sky light usually contains more light of short wavelength than other wavelengths (this is why the sky usually appears blue), which is why distant objects appear bluish.
Контрастты азайту неге анықтықты төмендетеді
Көру қабілеті нормальды адамның ұсақ бөлшектерді ажырату мүмкіндігі контраст сезімталдығымен анықталады. Контраст сезімталдығы – адам көре алатын синустық толқын торының ең төменгі контрастының кері шамасы. Адамның контраст сезімталдық функциясы – кеңістіктік жиіліктен тәуелді контраст сезімталдығы. Әдетте, контраст сезімталдығының ең жоғары деңгейі көру бұрышының бір градусына шамамен төрт циклге дейін жетеді. Жоғары кеңістіктік жиіліктерде, яғни өте жіңішке сызықтарда, контраст сезімталдығы төмендейді, ал шамамен қырық цикл/градус жиілікте тіпті ең жарқын сызықтар мен ең қараңғы сызықтарды да ажырату мүмкін болмайды. Кескіндегі жоғары кеңістіктік жиіліктер оған нақтылық береді. Кескіннің контрастын төмендету осы жоғары кеңістіктік жиіліктердің көрінуін азайтады, себебі оларға арналған контраст сезімталдығы бұрыннан төмен болады. Сондықтан контрастты төмендету кескіннің нақтылығын – оның ұсақ бөлшектерін жою арқылы – азайтады. Контрастты төмендету мен кескіннің бүркелеуі (размытие) бір емес екенін атап өткен жөн. Бүркелеу жоғары кеңістіктік жиіліктердің контрастын ғана төмендету арқылы қол жеткізіледі. Ал ауа перспективасы барлық кеңістіктік жиіліктердің контрастын азайтады.
The ability of a person with normal visual acuity to see fine details is determined by contrast sensitivity. Contrast sensitivity is the reciprocal of the smallest contrast for which a person can see a sine wave grating. A person's contrast sensitivity function is contrast sensitivity as a function of spatial frequency. Normally, peak contrast sensitivity is at about four cycles per degree of visual angle. At higher spatial frequencies, comprising finer and finer lines, contrast sensitivity decreases, until at about forty cycles per degree even the brightest of bright lines and the darkest of dark lines cannot be seen. The high spatial frequencies in an image give it fine details. Reducing the contrast of an image reduces the visibility of these high spatial frequencies because contrast sensitivity for them already is poor. This is how a reduction of contrast can reduce the clarity of an image—by removing its fine details. It is important to emphasize that reducing the contrast is not the same as blurring an image. Blurring is accomplished by reducing the contrast only of the high spatial frequencies. Aerial perspective reduces the contrast of all spatial frequencies.
Өнер саласында
Өнерде, әсіресе сурет салуда, әуелік перспектива немесе атмосфералық перспектива – алыстағы нысандарды жақын нысандарға қарағанда ашық, аз егжей-тегжейлі және көбінесе көк түсті етіп бейнелеу арқылы көлемділік сезімін тудыру тәсілі. Бұл техниканы Леонардо да Винчи табиғатта байқалған нәрсені бейнелеу және оптикаға деген қызығушылығының нәтижесінде сурет салуға енгізді. Бұл тәсіл суретшіге атмосфераның алыстан қарағанда нысанның көрінісіне қалай әсер ететінін көрсетуге мүмкіндік береді. Нысан мен көруші арасындағы қашықтық артқан сайын, нысан мен фоны арасындағы контраст азаяды, сондай-ақ нысан ішіндегі кез келген белгілер мен бөлшектердің контрасты да төмендейді. Нысанның түсі де қанықтығын жояды және атмосфераның түсіне қарай өзгереді, күн сәулесінде көкшіл, ал кейбір жағдайларда (мысалы, күн шығысы мен бату кезінде қызғылт, немесе тұманды күні қаныққан) басқа түстерге ауысады. (Бір ескерту: күнделікті сөйлеуде «перспектива» мен «көзқарас» сөздері көбінесе бір-бірін алмастырып қолданылады; алайда, өнерде әуелік перспектива, әуеден көрініс беретін пейзаж жанрының негізі болып табылатын көзқарасты білдірмейді. Франс Коппелардың мысалындағы айырмашылықты көруге болады. Бұл пейзаж әуелік перспективаның жақсы мысалы, бірақ ол әуеден көрініс емес, себебі байқаушы жерде тұрған сияқты.) Сондықтан, «атмосфералық перспектива» термині сахна атмосферасының қасиеттері нысан көрушіден алшақтағанда оның сыртқы түріне қалай әсер ететінін жақсырақ сипаттау үшін қолданылады.
In art, especially painting, aerial perspective or atmospheric perspective refers to the technique of creating an illusion of depth by depicting distant objects as paler, less detailed, and usually bluer than near objects. This technique was introduced in painting by Leonardo da Vinci to portray what was observed in nature and evident in his interest in optics. The technique allows a painter to capture the effect that atmosphere has on the appearance of an object as viewed from a distance. As the distance between an object and a viewer increases, the contrast between the object and its background decreases, and the contrast of any markings or details within the object also decreases. The colours of the object also become less saturated and shift toward the colour of the atmosphere, which is bluish when sunlit, but will shift to other colours under certain conditions (for instance, reddish around sunrise and sunset or saturated during fog). (One caution: in common speech, the words perspective and viewpoint tend to be used interchangeably; however, in art, aerial perspective does not imply an aerial viewpoint, such as that forming the basis of the aerial landscape genre. The example by Frans Koppelaar pictured here shows the difference. This landscape is a good example of aerial perspective; however, it is not an aerial landscape, since apparently, the observer is standing on the ground.) As such, the term atmospheric perspective can be understood to better describe how properties of the scene's atmosphere effect the appearance of an object as it moves further from the viewer.